पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 16-17 नोव्हेंबरला फिलिपिन्स दौऱ्यावर
नवी दिल्ली: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 16 ते 17 नोव्हेंबर 2026 या कालावधीत फिलिपिन्सची राजधानी मनिला येथे अधिकृत दौरा करणार आहेत. फिलिपिन्सचे राष्ट्राध्यक्ष फर्डिनांड आर. मार्कोस ज्युनियर यांच्या निमंत्रणावरून हा दौरा आयोजित करण्यात आला आहे. या भेटीदरम्यान पंतप्रधान मोदी 23व्या ASEAN-भारत शिखर परिषदेत आणि 21व्या पूर्व आशिया शिखर परिषदेत (East Asia Summit – EAS) सहभागी होणार आहेत. या दोन्ही परिषदांचे आयोजन 17 नोव्हेंबर 2026 रोजी फिलिपिन्सच्या ASEAN अध्यक्षतेखाली करण्यात येणार आहे.
पंतप्रधानांच्या या दौऱ्याची माहिती भारताच्या पंतप्रधान कार्यालयाने 12 नोव्हेंबर 2026 रोजी प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनातून दिली आहे. या दौऱ्यामुळे भारत आणि आग्नेय आशियाई देशांमधील संबंधांवर चर्चा करण्याची तसेच प्रादेशिक आणि जागतिक महत्त्वाच्या विषयांवर विचारांची देवाणघेवाण करण्याची संधी उपलब्ध होणार आहे.
ASEAN-भारत संबंधांना विशेष महत्त्व
भारत आणि ASEAN यांच्यातील संबंध हे भारताच्या ‘ॲक्ट ईस्ट’ (Act East) धोरणाचा तसेच इंडो-पॅसिफिक क्षेत्राबाबतच्या भारताच्या दृष्टिकोनाचा महत्त्वाचा आधारस्तंभ मानले जातात. आग्नेय आशियातील देशांसोबत राजनैतिक, आर्थिक आणि धोरणात्मक सहकार्य वाढविण्याच्या दृष्टीने ASEAN-भारत भागीदारीला विशेष महत्त्व आहे.
भारत आणि ASEAN देश 2026 हे वर्ष ‘ASEAN-India Year of Maritime Cooperation’ अर्थात सागरी सहकार्य वर्ष म्हणून साजरे करत आहेत. या पार्श्वभूमीवर मनिला येथे होणाऱ्या शिखर परिषदेकडे विशेष लक्ष दिले जात आहे.
भारत आणि ASEAN यांच्यातील संवाद संबंधांना 2027 मध्ये 35 वर्षे पूर्ण होणार आहेत. तसेच दोन्ही बाजूंमधील व्यापक धोरणात्मक भागीदारीला (Comprehensive Strategic Partnership) पाच वर्षे पूर्ण होणार आहेत. त्यामुळे आगामी काळात या सहकार्याची दिशा आणि व्याप्ती यावरही चर्चा होण्याची अपेक्षा आहे.
23व्या ASEAN-भारत शिखर परिषदेत काय होणार?
17 नोव्हेंबर रोजी होणाऱ्या 23व्या ASEAN-भारत शिखर परिषदेत भारत आणि ASEAN यांच्यातील व्यापक धोरणात्मक भागीदारीच्या अंमलबजावणीतील प्रगतीचा आढावा घेतला जाणार आहे.
यामध्ये ASEAN-India Plan of Action 2026–2030 या कृती आराखड्याच्या अंमलबजावणीचाही समावेश असेल. या आराखड्याच्या माध्यमातून भारत आणि ASEAN यांच्यातील सहकार्याला पुढील दिशा देण्यावर भर दिला जाणार आहे.
शिखर परिषदेत आतापर्यंत झालेल्या सहकार्याचा आढावा घेण्याबरोबरच भविष्यातील भागीदारीसाठी कोणत्या क्षेत्रांना प्राधान्य द्यायचे, याबाबत चर्चा होणार आहे. भारताच्या ॲक्ट ईस्ट धोरणाच्या दृष्टीने ही परिषद महत्त्वाची ठरणार आहे.
21वी पूर्व आशिया शिखर परिषदही मनिला येथे
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 21व्या पूर्व आशिया शिखर परिषदेतही सहभागी होणार आहेत. ASEAN आणि या परिषदेत सहभागी होणाऱ्या इतर देशांच्या नेत्यांसोबत प्रादेशिक तसेच जागतिक महत्त्वाच्या विषयांवर विचारांची देवाणघेवाण करण्याची संधी या परिषदेत मिळणार आहे.
पूर्व आशिया शिखर परिषद हे प्रादेशिक सहकार्य आणि महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय विषयांवरील संवादासाठी एक व्यासपीठ आहे. या बैठकीत सहभागी देशांना परस्पर विचार मांडण्याची आणि सामायिक विषयांवर चर्चा करण्याची संधी मिळते.
भारताच्या परराष्ट्र धोरणात इंडो-पॅसिफिक क्षेत्राला महत्त्वाचे स्थान आहे. त्यामुळे ASEAN आणि पूर्व आशिया शिखर परिषदांमधील भारताचा सहभाग या प्रदेशातील देशांशी संवाद कायम ठेवण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा आहे.
2026 सागरी सहकार्य वर्षाच्या पार्श्वभूमीवर दौरा
भारत आणि ASEAN यांनी 2026 हे वर्ष सागरी सहकार्य वर्ष म्हणून साजरे करण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यामुळे पंतप्रधान मोदींचा मनिला दौरा या उपक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर होत आहे.
भारत आणि ASEAN यांच्यातील संबंध केवळ राजनैतिक संवादापुरते मर्यादित नसून व्यापक धोरणात्मक भागीदारीच्या स्वरूपात विकसित झाले आहेत. 2027 मध्ये संवाद संबंधांची 35 वर्षे आणि व्यापक धोरणात्मक भागीदारीची पाच वर्षे पूर्ण होणार असल्याने आगामी सहकार्याचा आढावा घेण्यास या भेटीत महत्त्व मिळणार आहे.
भारत-फिलिपिन्स संबंधांच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचा दौरा
फिलिपिन्सचे राष्ट्राध्यक्ष फर्डिनांड आर. मार्कोस ज्युनियर यांच्या निमंत्रणावरून पंतप्रधान मोदी मनिला येथे जाणार आहेत. फिलिपिन्स 2026 मध्ये ASEAN चे अध्यक्षपद सांभाळत असल्यामुळे या वर्षातील शिखर परिषदांच्या आयोजनाची जबाबदारी त्या देशाकडे आहे.
17 नोव्हेंबर रोजी होणाऱ्या दोन महत्त्वाच्या परिषदांमध्ये भारताचा सहभाग हा ASEAN देशांसोबतच्या संबंधांना पुढे नेण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा आहे. या परिषदांमध्ये व्यापक धोरणात्मक भागीदारीचा आढावा आणि प्रादेशिक तसेच जागतिक विषयांवरील चर्चा होणार आहे.
दौऱ्याचा तपशील
देश: फिलिपिन्स
शहर: मनिला
दौऱ्याच्या तारखा: 16 ते 17 नोव्हेंबर 2026
निमंत्रण: राष्ट्राध्यक्ष फर्डिनांड आर. मार्कोस ज्युनियर
परिषद: 23वी ASEAN-भारत शिखर परिषद
परिषद: 21वी पूर्व आशिया शिखर परिषद
परिषदांची तारीख: 17 नोव्हेंबर 2026
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या या दौऱ्यात ASEAN-भारत व्यापक धोरणात्मक भागीदारीचा आढावा, 2026–2030 कृती आराखड्याची अंमलबजावणी आणि प्रादेशिक व जागतिक विषयांवरील चर्चा यांना महत्त्व असणार आहे.
स्रोत: भारताचे पंतप्रधान कार्यालय (PMO), 12 नोव्हेंबर 2026.