भारत आणि दक्षिण आफ्रिकेदरम्यान १२ वी परराष्ट्र कार्यालयीन चर्चा
भारत आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यातील धोरणात्मक भागीदारी अधिक मजबूत करण्याच्या दृष्टीने दोन्ही देशांदरम्यान १२ वी परराष्ट्र कार्यालयीन चर्चा (Foreign Office Consultations) ११ नोव्हेंबर २०२६ रोजी दक्षिण आफ्रिकेतील प्रिटोरिया येथे पार पडली. या बैठकीत व्यापार, गुंतवणूक, संरक्षण, सुरक्षा, विज्ञान-तंत्रज्ञान, शिक्षण, दहशतवादविरोधी सहकार्य आणि वन्यजीव संवर्धन यांसह विविध महत्त्वाच्या विषयांवर चर्चा करण्यात आली.
या चर्चेमध्ये दोन्ही देशांनी द्विपक्षीय संबंधांचा आढावा घेतला. तसेच प्रादेशिक आणि जागतिक स्तरावरील परस्पर हिताच्या मुद्द्यांवर विचारांची देवाणघेवाण केली.
भारतीय आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधींचे नेतृत्व
या परराष्ट्र कार्यालयीन चर्चेत भारतीय प्रतिनिधी मंडळाचे नेतृत्व परराष्ट्र मंत्रालयाच्या पूर्व आणि दक्षिण आफ्रिका विभागाचे संयुक्त सचिव जनेश कैन यांनी केले.
दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधी मंडळाचे नेतृत्व आंतरराष्ट्रीय संबंध आणि सहकार्य संचालनालयाचे (DIRCO) कार्यवाहक उपमहासंचालक राजदूत डेव्हिड माल्कमसन यांनी केले.
दोन्ही देशांच्या प्रतिनिधींनी भारत-दक्षिण आफ्रिका धोरणात्मक भागीदारीच्या विविध पैलूंचा आढावा घेतला. यामध्ये उच्चस्तरीय भेटीगाठी, संस्थात्मक यंत्रणा आणि विविध क्षेत्रांतील सहकार्याचा समावेश होता.
व्यापार आणि गुंतवणुकीसह संरक्षण क्षेत्रातील सहकार्यावर भर
या बैठकीमध्ये भारत आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यातील आर्थिक आणि व्यावसायिक संबंध अधिक व्यापक करण्यावर चर्चा झाली.
प्रमुख चर्चेचे विषय पुढीलप्रमाणे होते:
व्यापार आणि गुंतवणूक वाढवणे.
संरक्षण आणि सुरक्षा क्षेत्रातील सहकार्य.
विकास भागीदारी अधिक मजबूत करणे.
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील सहकार्य.
शिक्षण आणि सांस्कृतिक देवाणघेवाण.
दहशतवादविरोधी सहकार्य.
चित्ता संवर्धन आणि वन्यजीव संरक्षण.
नागरिकांमधील परस्पर संबंध अधिक दृढ करणे.
या विषयांमधील सहकार्य वाढवून दोन्ही देशांमधील भागीदारी अधिक व्यापक करण्यावर भर देण्यात आला.
चित्ता संवर्धन आणि वन्यजीव संरक्षणालाही महत्त्व
भारत आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यातील चर्चेतील महत्त्वाचा विषय म्हणजे चित्ता संवर्धन होय.
भारतामध्ये चित्त्यांच्या पुनर्वसन आणि संवर्धनासाठी दक्षिण आफ्रिकेचे सहकार्य महत्त्वाचे ठरले आहे. वन्यजीव संरक्षण, जैवविविधता आणि संवर्धनाशी संबंधित अनुभवांची देवाणघेवाण या माध्यमातून दोन्ही देशांमधील सहकार्य पुढे नेण्याची संधी उपलब्ध होते.
याशिवाय विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि विकास भागीदारी यांसारख्या क्षेत्रांमध्येही परस्पर सहकार्य वाढवण्यावर चर्चा झाली.
२०२७ मध्ये धोरणात्मक भागीदारीला ३० वर्षे पूर्ण
भारत आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यात ऐतिहासिकदृष्ट्या मैत्रीपूर्ण आणि जवळचे संबंध राहिले आहेत. दोन्ही देशांमध्ये नियमित उच्चस्तरीय भेटीगाठी आणि विविध स्तरांवर संवाद होत असतो.
२०२७ हे वर्ष भारत आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यातील धोरणात्मक भागीदारीच्या स्थापनेचे ३० वे वर्ष ठरणार आहे.
या महत्त्वपूर्ण टप्प्याच्या पार्श्वभूमीवर द्विपक्षीय सहकार्य अधिक मजबूत करण्याची आणि नव्या क्षेत्रांमध्ये त्याचा विस्तार करण्याची संधी दोन्ही देशांना मिळणार आहे.
जागतिक आणि प्रादेशिक मुद्द्यांवरही विचारांची देवाणघेवाण
द्विपक्षीय संबंधांव्यतिरिक्त दोन्ही देशांनी प्रादेशिक आणि जागतिक स्तरावरील परस्पर हिताच्या विषयांवरही चर्चा केली.
बहुपक्षीय आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठांवर सहकार्य वाढवण्याबाबत दोन्ही बाजूंनी विचार मांडले. जागतिक प्रश्नांवर समन्वय राखणे आणि आंतरराष्ट्रीय सहकार्य अधिक प्रभावी करणे यालाही चर्चेत महत्त्व देण्यात आले.
भारत आणि दक्षिण आफ्रिका या दोन्ही देशांचे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर महत्त्वाचे स्थान असल्यामुळे विविध जागतिक विषयांवरील त्यांचे सहकार्य महत्त्वपूर्ण ठरू शकते.
पुढील चर्चा भारतात होणार
प्रिटोरिया येथे झालेल्या चर्चेदरम्यान दोन्ही देशांनी भारत-दक्षिण आफ्रिका धोरणात्मक भागीदारी अधिक दृढ करण्याची आपली बांधिलकी पुन्हा व्यक्त केली.
तसेच परराष्ट्र कार्यालयीन चर्चेची पुढील फेरी परस्परांना सोयीस्कर असलेल्या तारखेला भारतात आयोजित करण्याचे मान्य करण्यात आले.
या चर्चेमुळे व्यापार, संरक्षण, विज्ञान-तंत्रज्ञान, शिक्षण आणि वन्यजीव संवर्धन अशा विविध क्षेत्रांमध्ये भारत आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यातील सहकार्याला पुढील दिशा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
अधिकृत स्रोत: भारताचे परराष्ट्र मंत्रालय (Ministry of External Affairs), नवी दिल्ली.
प्रसिद्धी दिनांक: १२ नोव्हेंबर २०२६.
LOKTIMES | भारत आणि जगातील महत्त्वाच्या घडामोडींसाठी eloktimes.com ला भेट द्या.