मतदार यादीत नावाबाबत मोठी सूचना; निवडणूक विभागाचे महत्त्वाचे निर्देश.

महाराष्ट्रातील मतदार यादी संदर्भात मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालयाने महत्त्वाचे स्पष्टीकरण आणि निर्देश जारी केले आहेत. भारत निवडणूक आयोगाच्या 26 सप्टेंबर 2026 रोजीच्या प्रसिद्धीपत्रक तसेच 29 सप्टेंबरच्या पत्रातील निर्देशांच्या पार्श्वभूमीवर, काही मतदारांच्या नोंदणीशी संबंधित प्रक्रिया स्पष्ट करण्यात आली आहे. विशेषतः ‘No Mapping’ किंवा ‘Logical Discrepancy’ असलेल्या मतदारांना नोटीस बजावण्यात आली असेल, तर प्रत्येक वेळी प्रत्यक्ष सुनावणीसाठी उपस्थित राहणे आवश्यक नाही, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे. sir-press-note-election-dept-01…

या प्रक्रियेत BLO म्हणजेच मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी मतदारांकडून आवश्यक कागदपत्रे स्वीकारतील. तसेच 3, 4, 10 आणि 11 ऑक्टोबर रोजी आयोजित विशेष मतदान केंद्रांवरील शिबिरांमध्येही संबंधित मतदारांना कागदपत्रे सादर करता येणार आहेत. sir-press-note-election-dept-01…

मतदार यादीतील ‘No Mapping’ आणि ‘Logical Discrepancy’ म्हणजे काय?

निवडणूक विभागाच्या निर्देशांमध्ये दोन प्रकारच्या बाबींचा उल्लेख करण्यात आला आहे—No Mapping आणि Logical Discrepancy.

ज्या मतदारांच्या नोंदीमध्ये ‘No Mapping’ आहे किंवा नोंदीमध्ये तार्किक विसंगती आढळली आहे, अशा मतदारांना सुनावणीसाठी उपस्थित राहण्याबाबत नोटीस दिली जाऊ शकते.

मात्र, अशा नोटीस मिळालेल्या प्रत्येक मतदाराने प्रत्यक्ष सुनावणीच्या ठिकाणी उपस्थित राहणे बंधनकारक नाही. भारत निवडणूक आयोगाच्या सूचनेनुसार, आवश्यक कागदपत्रे संबंधित BLO कडे सादर करण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. sir-press-note-election-dept-01…

BLO कडे कागदपत्रे कशी द्यायची?

नोटीस मिळालेल्या मतदारांच्या घरी मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी म्हणजे BLO प्रत्यक्ष जाऊन आवश्यक कागदपत्रे जमा करून घेऊ शकतात.

तसेच संबंधित मतदार नोंदणी अधिकारी किंवा सहाय्यक मतदार नोंदणी अधिकारी यांच्या निर्णयानुसारही पुढील प्रक्रिया केली जाऊ शकते.

नोटीस मिळालेल्या मतदारांना व्हॉट्सअॅपच्या माध्यमातूनही संबंधित BLO कडे आवश्यक कागदपत्रे किंवा पुरावे सादर करता येतील, अशी माहिती प्रसिद्धीपत्रकात देण्यात आली आहे. sir-press-note-election-dept-01…

तार्किक विसंगती असलेल्या मतदारांसाठी महत्त्वाची सुविधा

काही मतदारांच्या नोंदीमध्ये तार्किक विसंगती आढळल्यास संबंधित विसंगतीशी संबंधित कागदपत्रे सादर करून त्याची पूर्तता करता येईल.

निवडणूक विभागाच्या सूचनेनुसार, अशा प्रकरणांमध्ये संबंधित कागदपत्रे घेऊन किंवा BLO च्या पडताळणी अहवालाच्या आधारे निर्णय घेण्याची प्रक्रिया उपलब्ध आहे.

याचा उद्देश मतदारांना अनावश्यक त्रास होऊ नये आणि आवश्यक कागदपत्रांच्या आधारे त्यांची नोंद तपासता यावी, हा आहे.

नागरिकांनी केवळ अपूर्ण कागदपत्रांमुळे किंवा प्रक्रियेबाबत गैरसमजामुळे घाबरून जाण्याची गरज नसून, संबंधित BLO आणि मतदार नोंदणी अधिकाऱ्यांशी समन्वय साधणे महत्त्वाचे आहे. sir-press-note-election-dept-01…

विशेष मतदान केंद्रांवर कागदपत्रे सादर करण्याची संधी

मतदारांसाठी आणखी एक महत्त्वाची सुविधा म्हणजे विशेष शिबिरे.

प्रसिद्धीपत्रकानुसार, 3, 4, 10 आणि 11 ऑक्टोबर रोजी आयोजित करण्यात आलेल्या मतदान केंद्रस्तरीय विशेष शिबिरांमध्ये नोटीस प्राप्त झालेल्या मतदारांना आपली आवश्यक कागदपत्रे सादर करता येणार आहेत. sir-press-note-election-dept-01…

या शिबिरांमुळे मतदारांना स्वतंत्रपणे संबंधित कार्यालयात जाण्याऐवजी जवळच्या मतदान केंद्रावरच आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण करण्याची संधी मिळू शकते.

विशेषतः ज्यांना नोटीस मिळाली आहे किंवा ज्यांच्या मतदार नोंदीबाबत काही विसंगती आहे, त्यांनी उपलब्ध सुविधांचा लाभ घेऊन आपली कागदपत्रे वेळेत सादर करणे महत्त्वाचे आहे.

विशेष गटांसाठी स्वतंत्र शिबिरांचे आयोजन

निवडणूक विभागाने काही विशेष सामाजिक गटांतील मतदारांसाठीही विशेष शिबिरे किंवा मदत कक्ष आयोजित करण्याचे निर्देश दिले आहेत.

यामध्ये स्थलांतरित मतदार, कामगार, गरीब नागरिक, आदिवासी समाजातील विशेषतः PVTG गटातील व्यक्ती, अनाथ गटातील मतदार आणि इतर असुरक्षित गटातील मतदारांचा समावेश करण्यात आला आहे. sir-press-note-election-dept-01…

या उपक्रमामागील उद्देश पात्र नागरिकांना मतदार नोंदणीच्या प्रक्रियेतून वंचित राहू न देणे हा आहे.

दुर्गम आणि असुरक्षित गटांवर विशेष लक्ष

मतदार यादी तयार करताना समाजातील प्रत्येक पात्र व्यक्तीचा समावेश होणे महत्त्वाचे आहे. काही नागरिकांकडे आवश्यक कागदपत्रे सहज उपलब्ध नसू शकतात किंवा त्यांना कार्यालयीन प्रक्रिया पूर्ण करण्यात अडचणी येऊ शकतात.

अशा परिस्थितीत विशेष शिबिरे आणि BLO स्तरावरील मदत नागरिकांसाठी उपयुक्त ठरू शकते.

कोणताही पात्र मतदार वंचित राहू नये

भारत निवडणूक आयोगाच्या निर्देशानुसार कोणताही पात्र मतदार मतदार यादीतील समावेशापासून वंचित राहू नये, यासाठी विशेष काळजी घेण्याचे निर्देश सर्व मतदार नोंदणी अधिकाऱ्यांना देण्यात आले आहेत. sir-press-note-election-dept-01…

यामुळे मतदारांनी आपल्या नोंदीबाबत काही अडचण असल्यास ती वेळेत संबंधित अधिकाऱ्यांच्या निदर्शनास आणून देणे आवश्यक आहे.

मतदार यादीतील नाव, पत्ता किंवा इतर तपशीलांमध्ये समस्या असल्यास संबंधित प्रक्रिया समजून घेऊन योग्य कागदपत्रे सादर करणे महत्त्वाचे ठरेल.

पुरेशी कागदपत्रे नसतील तरी प्रक्रिया थांबणार नाही

काही प्रकरणांमध्ये उपलब्ध कागदपत्रांच्या आधारे तातडीने निर्णय घेणे शक्य नसल्यास पुढील कार्यवाहीपूर्वी मतदाराला आवश्यक कागदपत्रे सादर करण्याची संधी देण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.

तसेच आवश्यकतेनुसार सुनावणी घेऊन आदेश पारित करण्याची प्रक्रिया केली जाऊ शकते. sir-press-note-election-dept-01…

यामुळे नागरिकांनी एखादे कागदपत्र उपलब्ध नसल्यामुळे लगेच निष्कर्ष काढू नये. संबंधित BLO किंवा मतदार नोंदणी अधिकाऱ्यांकडून नेमकी कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत, याची माहिती घेणे योग्य ठरेल.

BLO आणि मतदारांमध्ये समन्वय महत्त्वाचा

मतदारांशी संपर्क साधणे आणि आवश्यक कागदपत्रे जमा करण्यासाठी BLO आणि संबंधित मतदान केंद्रस्तरीय प्रतिनिधी महत्त्वाची भूमिका बजावणार आहेत.

निवडणूक विभागाच्या निर्देशानुसार मतदारांशी संपर्क साधण्यासाठी आणि कागदपत्रे जमा करण्यासाठी BLO राज्यातील मतदान केंद्रस्तरीय प्रतिनिधींशी समन्वय साधतील. सर्व संबंधित मतदारांनी कागदपत्रे सादर करण्यासाठी मतदान केंद्रस्तरीय अधिकाऱ्यांना सहकार्य करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे. sir-press-note-election-dept-01…

मतदारांनी काय करावे?

मतदार यादीशी संबंधित नोटीस मिळाल्यास नागरिकांनी घाबरून न जाता प्रथम नोटीसमध्ये नमूद केलेली माहिती काळजीपूर्वक तपासावी.

त्यानंतर आवश्यक कागदपत्रे तयार करून संबंधित BLO शी संपर्क साधावा. उपलब्ध विशेष शिबिरांच्या तारखांचा लाभ घेऊन कागदपत्रे सादर करता येतील.

विशेषतः 3, 4, 10 आणि 11 ऑक्टोबर रोजी होणाऱ्या शिबिरांचा संबंधित मतदारांनी उपयोग करून घ्यावा. sir-press-note-election-dept-01…

निष्कर्ष

मतदार यादी संदर्भातील या निर्देशांमुळे ‘No Mapping’ किंवा ‘Logical Discrepancy’ असलेल्या मतदारांना आवश्यक कागदपत्रे सादर करण्यासाठी विविध पर्याय उपलब्ध झाले आहेत. BLO मार्फत कागदपत्रे जमा करणे, व्हॉट्सअॅपद्वारे संबंधित BLO कडे कागदपत्रे पाठवणे तसेच विशेष शिबिरांमध्ये कागदपत्रे सादर करण्याची सुविधा देण्यात आली आहे. sir-press-note-election-dept-01…

स्थलांतरित, कामगार, गरीब, आदिवासी, PVTG, अनाथ आणि इतर असुरक्षित गटांतील पात्र नागरिकांपर्यंत ही सुविधा पोहोचवण्यावरही विशेष भर देण्यात आला आहे. त्यामुळे नोटीस मिळालेल्या मतदारांनी वेळेत संबंधित अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधून आपली कागदपत्रे सादर करावीत आणि मतदार यादीत पात्र नागरिकांचा समावेश सुनिश्चित करण्यासाठी प्रशासनाला सहकार्य करावे.