रक्षा खडसेंकडून मिझोरममधील विकासकामांचा जिल्हानिहाय आढावा

केंद्रीय युवा व्यवहार आणि क्रीडा राज्यमंत्री रक्षा खडसे यांनी 15 आणि 16 सप्टेंबर 2026 रोजी मिझोरमच्या सैतुअल आणि कोलासिब जिल्ह्यांना भेट देत जिल्हास्तरीय आढावा बैठका घेतल्या. या बैठकींमध्ये युवा सहभाग, क्रीडा सुविधा, अमली पदार्थविरोधी जनजागृती, शेती, आरोग्यसेवा, रस्ते जोडणी, रोजगार आणि केंद्र सरकारच्या विविध योजनांच्या अंमलबजावणीचा आढावा घेण्यात आला.

स्थानिक प्रशासन, पोलीस यंत्रणा, क्रीडा संघटना, कृषी संस्था, सहकारी संस्था आणि युवा संघटनांनी या बैठकींमध्ये सहभाग घेतला. सरकारी योजनांचा लाभ प्रत्यक्ष लाभार्थ्यांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी अधिक प्रभावी समन्वय आणि अचूक माहितीची गरज असल्याचे रक्षा खडसे यांनी अधोरेखित केले.

सैतुअलमध्ये युवा सहभाग, शेती आणि क्रीडेला प्राधान्य

सैतुअल येथे झालेल्या बैठकीला जिल्हाधिकारी श्रीनिवास साडी, पोलीस अधीक्षक विवेक कुमार मौर्य यांच्यासह वरिष्ठ अधिकारी, क्रीडा महासंघांचे प्रतिनिधी आणि विविध समुदाय संघटनांचे प्रतिनिधी उपस्थित होते.

बैठकीत तरुणांमधील अमली पदार्थांच्या वापराला आळा घालण्याच्या उपाययोजनांवर विशेष चर्चा झाली. नशामुक्त भारत अभियान अधिक प्रभावीपणे राबवण्यासाठी युवा गट, सामाजिक संस्था आणि पोलीस यंत्रणा यांच्यात समन्वय वाढवण्याची गरज रक्षा खडसे यांनी व्यक्त केली.

तरुणांना सकारात्मक उपक्रमांकडे वळवण्यावर भर

तरुणांच्या ऊर्जेचा उपयोग क्रीडा, शिक्षण, सामाजिक कार्य आणि रोजगाराच्या संधींसाठी करण्यावर भर देण्यात आला. तरुणांमध्ये जनजागृती करण्यासाठी ‘पीअर-टू-पीअर’ म्हणजेच तरुणांनीच आपल्या सहकाऱ्यांमध्ये जागृती निर्माण करण्याच्या पद्धतीला प्रोत्साहन देण्याची गरज बैठकीत व्यक्त करण्यात आली.

सैतुअल जिल्ह्यातील शेती आणि बागायती क्षेत्राच्या क्षमतेवरही चर्चा झाली. मिझोरममधील सेंद्रिय उत्पादनांना मोठ्या बाजारपेठांशी जोडण्यासाठी बाजारपेठेपर्यंत पोहोच, पुरवठा साखळी आणि विक्रीच्या संधी सुधारण्यावर भर देण्यात आला.

क्रीडा सुविधा आणि प्रशिक्षणाची गरज

स्थानिक क्रीडा संघटनांनी क्रीडा मैदानांसह पायाभूत सुविधांशी संबंधित गरजा मांडल्या. केवळ मैदान किंवा इमारत उभारणे पुरेसे नसून खेळाडूंना नियमित प्रशिक्षण, प्रशिक्षक आणि सातत्यपूर्ण मार्गदर्शन मिळणे आवश्यक असल्याचे रक्षा खडसे यांनी सांगितले.

ग्रामीण भागातील तरुणांना क्रीडाक्षेत्रात संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी खेलो इंडिया योजना महत्त्वाची भूमिका बजावू शकते, असेही बैठकीत अधोरेखित करण्यात आले.

कोलासिबमध्ये रस्ते, आरोग्य आणि रोजगारावर चर्चा

कोलासिब जिल्ह्यात झालेल्या आढावा बैठकीला जिल्हाधिकारी एच. डोलियनबुआया, पोलीस अधीक्षक पु लालरिनपुईया वार्ते आणि विविध विभागांचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.

या बैठकीत रस्ते आणि वाहतूक जोडणी हा महत्त्वाचा मुद्दा ठरला. दुर्गम भागातील नागरिकांना बाजारपेठा, आरोग्यसेवा, शिक्षण आणि आर्थिक संधी सहज उपलब्ध व्हाव्यात यासाठी चांगल्या रस्ते जोडणीची आवश्यकता असल्याचे चर्चेतून समोर आले.

जिल्ह्यातील आरोग्य व्यवस्थेचाही आढावा घेण्यात आला. कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, पाच प्राथमिक आरोग्य केंद्रे आणि नर्सिंग स्कूल यांच्या उपलब्ध सुविधांचा योग्य वापर होत आहे का, यावर चर्चा करण्यात आली.

10 हजारांहून अधिक शेतकऱ्यांसाठी कृषी मार्गदर्शन

कोलासिबमधील कृषी क्षेत्रालाही बैठकीत महत्त्व देण्यात आले. जिल्ह्यात 10 हजारांहून अधिक सक्रिय शेतकरी असून कृषी विज्ञान केंद्र म्हणजेच KVK सध्या 5 हजारांहून अधिक शेतकऱ्यांना तांत्रिक मार्गदर्शन देत आहे.

KVK च्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना आधुनिक शेतीविषयक माहिती देण्याबरोबरच आंतरराज्यीय इंटर्नशिप आणि तज्ज्ञ प्राध्यापकांच्या भेटींचे कार्यक्रमही राबवले जात आहेत. या माध्यमातून स्थानिक शेतकऱ्यांना नवीन तंत्रज्ञान आणि कृषी पद्धतींची माहिती मिळण्यास मदत होत आहे.

जिल्ह्यातील सहकारी क्षेत्राचाही आढावा घेण्यात आला. कोलासिबमध्ये 102 सहकारी संस्था कार्यरत असून त्यापैकी अनेक संस्था कृषी क्षेत्राशी संबंधित आहेत. स्थानिक अर्थव्यवस्था आणि रोजगाराच्या संधी मजबूत करण्यासाठी सहकारी संस्थांची भूमिका महत्त्वाची असल्याचे बैठकीत नमूद करण्यात आले.

स्थानिक उद्योगांना PMEGP योजनेतून मदतीवर भर

रक्षा खडसे यांनी प्रधानमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम (PMEGP) योजनेच्या अंमलबजावणीचाही आढावा घेतला. 2025-26 मध्ये काही अर्जांच्या मंजुरीवर पोर्टलशी संबंधित अडचणींचा परिणाम झाला होता.

या अडचणी दूर करून स्थानिक पातळीवर ओळखण्यात आलेल्या 25 उद्योगांना मदत मिळवून देण्याच्या प्रक्रियेला गती देण्यावर चर्चा झाली. यामध्ये फर्निचर वर्कशॉप, किराणा दुकाने आणि मिनरल वॉटर युनिट्ससारख्या व्यवसायांचा समावेश आहे.

सार्वजनिक वितरण व्यवस्था आणि प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजना यांचाही आढावा घेण्यात आला. लाभार्थ्यांच्या माहितीतील त्रुटी आणि अपूर्ण नोंदी दुरुस्त करून पात्र कुटुंबांना योजनांचा लाभ मिळेल याची खात्री करण्याचे निर्देश देण्यात आले.

कोलासिबमध्ये क्रीडा सुविधांचा विस्तार

कोलासिब जिल्ह्यात फुटबॉल, हॉकी आणि कुस्ती या खेळांना विशेष महत्त्व असल्याचे बैठकीत सांगण्यात आले. जिल्ह्यातील काही फुटबॉलपटू राष्ट्रीय स्तरावरील लीगमध्ये सहभागी होत आहेत. तसेच जिल्ह्यात हॉकी मैदान असून राष्ट्रीय स्तरावरील हॉकीपटूही येथे तयार झाला आहे.

स्थानिक खेळाडूंना सातत्यपूर्ण प्रशिक्षण आणि मार्गदर्शन मिळावे यासाठी स्वतंत्र प्रशिक्षण केंद्र उभारण्याच्या प्रस्तावावर चर्चा झाली.

51 गावांमध्ये क्रीडा मैदानांचा विस्तार

VB-GRAM-G उपक्रमांतर्गत विकसित करण्यात येत असलेल्या क्रीडा सुविधांचाही आढावा घेण्यात आला. फुटबॉल आणि व्हॉलीबॉल मैदानांसह सध्याच्या सुविधांची देखभाल करण्याबाबत चर्चा झाली.

जिल्ह्यातील 51 गावांमध्ये क्रीडा मैदाने विकसित करण्याची कल्पना बैठकीत मांडण्यात आली. त्यामुळे ग्रामीण भागातील मुलांना आणि तरुणांना त्यांच्या गावाजवळच क्रीडा सुविधा उपलब्ध होऊ शकतील.

MY Bharatच्या माध्यमातून युवा जनजागृती

कोलासिबमध्ये युवा सहभाग आणि अमली पदार्थविरोधी जनजागृतीवरही विशेष भर देण्यात आला. पोलीस विभागाने जिल्ह्यात सुरू असलेल्या नशामुक्तीविषयक उपक्रमांची माहिती दिली.

जिल्हा युवा अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, कोलासिबमध्ये सुमारे 9 हजार तरुण MY Bharat प्लॅटफॉर्मवर नोंदणीकृत आहेत. या स्वयंसेवकांचा वापर जनजागृती मोहिमा आणि सामाजिक उपक्रमांसाठी अधिक प्रभावीपणे करण्याचे आवाहन रक्षा खडसे यांनी केले.

MY Bharat स्वयंसेवक आणि पोलीस विभाग यांच्यातील समन्वय वाढवून शैक्षणिक संस्थांमध्येही अधिक जनजागृती कार्यक्रम राबवण्यावर भर देण्यात आला.

केंद्राच्या योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी करण्याचे आवाहन

सैतुअल आणि कोलासिब या दोन्ही जिल्ह्यांच्या आढावा बैठकीत एक समान मुद्दा ठळकपणे समोर आला—सरकारी योजनांची अंमलबजावणी केवळ कागदोपत्री न राहता त्याचा प्रत्यक्ष फायदा नागरिकांना मिळणे आवश्यक आहे.

यासाठी लाभार्थ्यांची अचूक माहिती, विविध सरकारी विभागांमधील समन्वय आणि स्थानिक समुदायांशी सातत्यपूर्ण संवाद महत्त्वाचा असल्याचे रक्षा खडसे यांनी सांगितले.

मिझोरमसारख्या क्रीडा क्षमता असलेल्या राज्यात ग्रामीण स्तरापासून खेळाडूंना सुविधा, प्रशिक्षक, प्रशिक्षण आणि योग्य मार्गदर्शन मिळणे आवश्यक आहे. त्याचबरोबर तरुणांना शिक्षण, क्रीडा, उद्योजकता, सामाजिक कार्य आणि रोजगाराच्या माध्यमातून विकासाच्या प्रवाहात सहभागी करण्यावर भर देण्यात आला.

निष्कर्ष

रक्षा खडसे यांच्या सैतुअल आणि कोलासिब जिल्ह्यांच्या आढावा बैठकीत क्रीडा, युवा सहभाग, शेती, आरोग्य, रस्ते, रोजगार आणि केंद्र सरकारच्या योजनांच्या अंमलबजावणीसह विविध स्थानिक प्रश्नांवर चर्चा झाली. सरकारी यंत्रणा, पोलीस, क्रीडा संस्था, कृषी विभाग, सहकारी संस्था आणि युवा संघटनांनी एकत्रितपणे काम केल्यास स्थानिक पातळीवरील विकासाला अधिक गती मिळू शकते, असा बैठकीचा प्रमुख संदेश राहिला.

 

***