APEDA ने कर्नाटकच्या नीलम आणि तोतापुरी आंब्यांची मालदीवला पहिली हवाई निर्यात; शेतकऱ्यांना 50% अधिक दर.

 

APEDA Karnataka Mango Export या उपक्रमांतर्गत भारताने आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे. कृषी आणि प्रक्रिया केलेल्या अन्नपदार्थांच्या निर्यात विकास प्राधिकरणाने (APEDA) कर्नाटकातील नीलम आणि तोतापुरी आंब्यांची पहिली हवाई निर्यात मालदीवला यशस्वीरीत्या केली आहे. या निर्यातीमुळे केवळ भारतीय आंब्यांना नवीन आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठ मिळाली नाही, तर सहभागी शेतकऱ्यांना पारंपरिक बाजारपेठेपेक्षा 50 टक्क्यांहून अधिक दर मिळाल्याने त्यांच्या उत्पन्नातही मोठी वाढ झाली आहे.

मालदीवकडे पहिल्यांदाच हवाई मार्गे आंब्यांची निर्यात

30 जुलै 2026 रोजी APEDA चे अध्यक्ष अभिषेक देव (IAS) यांच्या हस्ते या ऐतिहासिक निर्यात पाठवणीला हिरवा झेंडा दाखवण्यात आला.

या पाठवणीत सुमारे एक मेट्रिक टन नीलम आणि तोतापुरी आंबे मालदीवला हवाई मार्गाने पाठवण्यात आले. कर्नाटकातील उशिरा हंगामात येणाऱ्या आंब्यांच्या जातींना जागतिक बाजारपेठ उपलब्ध करून देण्याच्या दृष्टीने हा महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.

APEDA च्या मते, अशा उपक्रमांमुळे भारतीय फळांना नवीन निर्यात बाजारपेठ मिळते, शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढते आणि भारताच्या कृषी निर्यातीला बळकटी मिळते.

शेतकऱ्यांकडून थेट निर्यात

या निर्यातीसाठी लागणारे आंबे कोलार जिल्ह्यातील KGF तालुक्यातील M/s Prakruthimaya Farmers Producer Company Ltd. या शेतकरी उत्पादक कंपनीशी संलग्न शेतकऱ्यांकडून थेट खरेदी करण्यात आले.

या आंब्यांची निर्यात M/s Ahalya Devi Ventures या नव्याने नोंदणीकृत महिला उद्योजिका अश्विनी ए. यांनी केली.

महिला उद्योजकतेला मिळाले प्रोत्साहन

या निर्यातीचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे महिला उद्योजिकेच्या नेतृत्वाखाली ही प्रक्रिया पूर्ण झाली.

यामुळे भारतातील कृषी निर्यात क्षेत्रात महिलांचा वाढता सहभाग अधोरेखित झाला असून भविष्यात अधिक महिला उद्योजक निर्यात व्यवसायात सहभागी होण्याची शक्यता वाढली आहे.

नीलम आणि तोतापुरी आंब्यांची विशेषता

कर्नाटकातील नीलम आणि तोतापुरी या दोन्ही आंब्यांच्या जाती देशांतर्गत तसेच आंतरराष्ट्रीय बाजारात लोकप्रिय आहेत.

नीलम आंबा

नीलम आंबा त्याच्या गोड, रसाळ गरामुळे आणि सुगंधामुळे ओळखला जातो. हा आंबा मिठाई, ज्यूस, स्मूदी आणि विविध पेयांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरला जातो.

तोतापुरी आंबा

तोतापुरी आंबा त्याच्या वेगळ्या आकारामुळे आणि गोड-आंबट चवीसाठी प्रसिद्ध आहे. हा आंबा ताजा खाण्यासोबतच प्रक्रिया उद्योगात, विशेषतः पल्प, ज्यूस आणि खाद्यपदार्थ तयार करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर वापरला जातो.

या दोन्ही जातींची काढणी जूनच्या अखेरीपासून जुलैच्या शेवटपर्यंत होत असल्यामुळे भारताचा आंबा निर्यात हंगाम अधिक काळ टिकवून ठेवण्यास मदत होते.

शेतकऱ्यांना मिळाले 50 टक्क्यांहून अधिक उत्पन्न

या निर्यात उपक्रमाचा सर्वात मोठा फायदा शेतकऱ्यांना झाला.

APEDA च्या माहितीनुसार, Farmer Producer Company शी जोडलेल्या शेतकऱ्यांना पारंपरिक बाजारपेठेपेक्षा 50 टक्क्यांपेक्षा अधिक दर मिळाला.

थेट निर्यात, दर्जेदार उत्पादन, एकत्रित पुरवठा व्यवस्था आणि जागतिक बाजारपेठेतील मागणी यामुळे हा अतिरिक्त फायदा शक्य झाला.

यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये निर्यातक्षम शेतीबद्दलचा विश्वास वाढण्यास मदत होणार आहे.

Farmer Producer Company ची महत्त्वाची भूमिका

या यशामागे Farmer Producer Company (FPC) ची भूमिका महत्त्वाची ठरली.

FPC शेतकऱ्यांकडील उत्पादन एकत्रित करून त्याची गुणवत्ता तपासते, पॅकिंग करते आणि निर्यातदारांपर्यंत पोहोचवते.

यामुळे लहान आणि मध्यम शेतकऱ्यांनाही जागतिक बाजारपेठेत थेट सहभागी होण्याची संधी मिळते.

APEDA कडून कृषी निर्यातीला सातत्याने चालना

APEDA देशभरातील राज्य सरकारे, निर्यातदार, Farmer Producer Organizations (FPO), Farmer Producer Companies (FPC) आणि कृषी उद्योजकांसोबत सातत्याने काम करत आहे.

संस्थेचे उद्दिष्ट भारतीय कृषी उत्पादनांसाठी अधिकाधिक आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठ उपलब्ध करून देणे, निर्यात पायाभूत सुविधा मजबूत करणे आणि उच्च दर्जाच्या भारतीय फळांचा जागतिक स्तरावर प्रचार करणे आहे.

आंबा, द्राक्षे, डाळिंब, केळी आणि इतर बागायती उत्पादनांच्या निर्यातीसाठीही APEDA विविध उपक्रम राबवत आहे.

कर्नाटकच्या बागायती क्षेत्रासाठी नवी संधी

मालदीवला झालेली ही पहिली हवाई निर्यात कर्नाटकच्या बागायती क्षेत्रासाठी मोठी संधी ठरणार आहे.

यामुळे राज्यातील अधिक शेतकरी, FPO, FPC आणि कृषी उद्योजक निर्यात व्यवसायात सहभागी होण्यास प्रोत्साहित होतील.

आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत भारतीय आंब्यांची मागणी सातत्याने वाढत असल्याने भविष्यात अशा निर्यात उपक्रमांची संख्या वाढण्याची शक्यता आहे.

भारताच्या कृषी निर्यातीसाठी सकारात्मक पाऊल

भारतीय कृषी उत्पादनांना जागतिक स्तरावर अधिक ओळख मिळवून देण्यासाठी अशा उपक्रमांचे मोठे महत्त्व आहे.

निर्यातीमुळे केवळ परकीय चलनाची कमाई वाढत नाही, तर ग्रामीण अर्थव्यवस्था मजबूत होते, शेतकऱ्यांना चांगला भाव मिळतो आणि दर्जेदार उत्पादनाला प्रोत्साहन मिळते.