पुण्यातील गजबजलेल्या लक्ष्मी रोड परिसरातील बँक ऑफ इंडियाच्या इमारतीत मंगळवारी, २९ सप्टेंबर २०२६ रोजी सकाळी आग लागल्याची घटना घडली. घटनेची माहिती मिळताच पुणे अग्निशमन दलाने तातडीने घटनास्थळी धाव घेतली. मध्यवर्ती, कसबा, एरंडवणा, नायडू आणि कोंढवा अग्निशमन केंद्रांमधून चार फायरगाड्या आणि तीन वॉटर टँकर अशी एकूण सात वाहने घटनास्थळी पाठवण्यात आली.
सहाव्या मजल्यावरील कार्यालयात लागलेल्या या आगीवर जवळपास एका तासाच्या प्रयत्नांनंतर नियंत्रण मिळवण्यात आले. अग्निशमन दलाच्या जवानांनी आगीचे गांभीर्य ओळखून ती लगतच्या इमारती आणि परिसरात पसरणार नाही, यासाठी तातडीने विविध उपकरणांचा वापर केला. सुदैवाने या घटनेत कोणतीही जीवितहानी किंवा दुखापत झाल्याचे समोर आले नाही.
लक्ष्मी रोडवरील बँक ऑफ इंडियाच्या कार्यालयात आग
पुणे अग्निशमन दलाच्या नियंत्रण कक्षाला सकाळी १० वाजून ११ मिनिटांनी लक्ष्मी रस्ता, शगुन चौक येथील बँक ऑफ इंडियाच्या इमारतीत आग लागल्याची माहिती मिळाली.
माहिती मिळताच अग्निशमन दलाने विलंब न करता विविध केंद्रांमधून अग्निशमन वाहने घटनास्थळी रवाना केली. लक्ष्मी रोड हा पुण्यातील अत्यंत वर्दळीचा आणि व्यापारी परिसर असल्याने आगीवर वेळीच नियंत्रण मिळवणे महत्त्वाचे होते.
जवान घटनास्थळी पोहोचल्यानंतर आगीचे स्वरूप आणि आसपासच्या इमारतींना निर्माण होणारा संभाव्य धोका लक्षात घेण्यात आला. त्यानंतर आगीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी विशेष उपकरणांचा वापर करण्यात आला.
सात अग्निशमन वाहने घटनास्थळी दाखल
घटनेच्या ठिकाणी एकूण चार फायरगाड्या आणि तीन वॉटर टँकर पाठवण्यात आले. मध्यवर्ती, कसबा, एरंडवणा, नायडू आणि कोंढवा या अग्निशमन केंद्रांमधून ही वाहने रवाना झाली होती.
अग्निशमन दलाने घटनास्थळी पोहोचताच परिस्थितीचा आढावा घेतला आणि आग नियंत्रणात आणण्यासाठी नियोजनबद्ध पद्धतीने काम सुरू केले.
आधुनिक उपकरणांच्या मदतीने आगीवर नियंत्रण
आगीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन अग्निशमन जवानांनी होज पाईप, बीए सेट, दोरखंड आणि एक्स्झॉस्ट ब्लोअर यांसारख्या उपकरणांचा वापर केला. या साधनांच्या मदतीने आगीवर नियंत्रण मिळवण्याबरोबरच धूर आणि उष्णतेमुळे निर्माण होणारा धोका कमी करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला.
अग्निशमन दलाच्या जवानांना आगीवर पूर्णपणे नियंत्रण मिळवण्यासाठी जवळपास एक तास लागला. या कालावधीत जवानांनी आग इतर ठिकाणी पसरणार नाही यावर विशेष लक्ष केंद्रित केले.
वेळेत केलेल्या कारवाईमुळे लगतच्या भागात मोठी दुर्घटना टळल्याचे अग्निशमन दलाच्या प्रेस नोटमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.
सुरक्षा रक्षकाने सुरुवातीला आग विझवण्याचा प्रयत्न केला
घटनास्थळी काम करणाऱ्या सुरक्षा रक्षकाने दिलेल्या माहितीनुसार, सहाव्या मजल्यावरील एका कार्यालयातील एसीने पेट घेतल्याचे त्याच्या निदर्शनास आले.
आग दिसताच सुरक्षा रक्षकाने फायर एक्स्टिंग्विशरच्या मदतीने आग विझवण्याचा प्रयत्न केला. मात्र आग नियंत्रणात येत नसल्याचे लक्षात आल्यानंतर अग्निशमन दलाला तातडीने पाचारण करण्यात आले.
या प्राथमिक प्रयत्नानंतर अग्निशमन दल घटनास्थळी दाखल झाले आणि मोठ्या प्रमाणावर कारवाई सुरू करण्यात आली.
सहाव्या मजल्यावरील चार कार्यालयांना मोठे नुकसान
आग लागलेली इमारत लोअर ग्राउंड, तळमजला आणि त्यावर सहा मजले अशा आरसीसी बांधकामाची असल्याची माहिती प्रेस नोटमध्ये देण्यात आली आहे.
सहाव्या मजल्यावर अंदाजे ८० बाय ८० फूट आकाराच्या हॉलमध्ये प्लायवुडच्या पार्टिशनच्या माध्यमातून चार कार्यालये तयार करण्यात आली होती. याच भागात बॅटरी बॅकअप रूमदेखील होती.
आगीमुळे यातील तीन कार्यालयांमधील विविध साहित्याचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले. यामध्ये कॉम्प्युटर, टेबल, खुर्च्या, एसी, इलेक्ट्रिक वायरिंग, बॅटरी, प्रिंटर, झेरॉक्स मशीन आणि इतर कार्यालयीन साहित्याचा समावेश आहे.
जवळपास ३० अग्निशमन जवानांची कामगिरी
या आगीवर नियंत्रण मिळवण्याच्या कारवाईत जवळपास ३० अग्निशमन जवान सहभागी झाले. मुख्य अग्निशमन अधिकारी गणेश सोनुने यांच्या नेतृत्वाखाली ही कारवाई करण्यात आली.
अग्निशमन अधिकारी पंकज जगताप, कमलेश चौधरी आणि निलेश महाजन यांच्यासह जवान आझीम शेख, दिलीप घडशी, चंद्रकांत आनंदास, संतोष अरगडे, कैलास पवार, विशाल गायकवाड, चंद्रकांत नवले आणि सुरेश पवार यांचा या कारवाईत सहभाग होता.
गजबजलेल्या लक्ष्मी रोड परिसरात आग इतरत्र पसरण्याची शक्यता लक्षात घेऊन जवानांनी तातडीने कारवाई केली. त्यामुळे परिसरातील संभाव्य मोठा धोका टाळण्यात आल्याचे अग्निशमन विभागाने सांगितले.
घटनास्थळी अग्निसुरक्षेच्या व्यवस्थेचीही नोंद
अग्निशमन दलाच्या पाहणीत घटनास्थळी कोणतीही स्थायी अग्निशमन यंत्रणा आढळून आली नसल्याचे प्रेस नोटमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.
मात्र घटनास्थळी फायर एक्स्टिंग्विशर, फायर अलार्म सिस्टीम आणि डिटेक्शन सिस्टीम अस्तित्वात असल्याचे निदर्शनास आले. आग लागल्यानंतर या व्यवस्थेची स्थिती आणि वापर याबाबत संबंधित यंत्रणांकडून पाहणी करण्यात आली.
या घटनेच्या पार्श्वभूमीवर पुणे शहरातील विविध आस्थापनांच्या अग्निसुरक्षेचा मुद्दाही पुन्हा चर्चेत आला आहे. महापालिका आयुक्त नवल किशोर राम यांनी शहरातील विविध आस्थापनांची नियमित तपासणी करण्याचे आदेश मुख्य अग्निशमन अधिकाऱ्यांना दिले होते.
तसेच आस्थापनांनी आवश्यक अग्निसुरक्षा ऑडिट करून घेणे बंधनकारक असल्याचे सांगण्यात आले आहे. अग्निसुरक्षा नियमांचे पालन न करणाऱ्या आस्थापनांवर कडक कारवाई करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
आठवडाभरात ४१४ आस्थापनांची तपासणी
पुणे शहरातील अग्निसुरक्षा व्यवस्था अधिक सक्षम करण्याच्या उद्देशाने गेल्या आठवडाभरात ४१४ विविध आस्थापनांची तपासणी करण्यात आल्याचे अग्निशमन दलाने सांगितले.
यामध्ये हॉटेल, पेइंग गेस्ट सुविधा, क्लासेस, हॉस्पिटल आणि इतर विविध प्रकारच्या आस्थापनांचा समावेश होता. अग्निसुरक्षा नियमांचे पालन न करणाऱ्या काही आस्थापनांवर कारवाई करून त्यांना नोटिसा देण्यात आल्या आहेत.
शहरातील वाढती वर्दळ, व्यापारी आस्थापने आणि मोठ्या इमारतींची संख्या लक्षात घेता अग्निसुरक्षा नियमांची नियमित अंमलबजावणी करण्यावर महापालिकेने भर दिला आहे.
विविध विभागांची घटनास्थळी उपस्थिती
आगीच्या घटनेनंतर महापालिका आपत्ती व्यवस्थापन विभाग, बांधकाम विभाग, पोलीस दल आणि महावितरण विभागाचे अधिकारी व कर्मचारीही घटनास्थळी उपस्थित होते.
विविध विभागांच्या समन्वयातून परिस्थितीवर नियंत्रण ठेवण्यात आले. अग्निशमन दलाने आगीवर नियंत्रण मिळवल्यानंतर परिसरातील परिस्थितीचा आढावा घेण्यात आला.
जीवितहानी टळली, मात्र कार्यालयीन साहित्याचे मोठे नुकसान
लक्ष्मी रोडसारख्या गजबजलेल्या परिसरात लागलेल्या आगीमुळे नागरिकांमध्ये चिंता निर्माण झाली होती. मात्र पुणे अग्निशमन दलाच्या तातडीच्या कारवाईमुळे आग इतर भागात पसरण्यापासून रोखण्यात आली.
या घटनेत कोणतीही जीवितहानी किंवा दुखापत झाली नसली तरी सहाव्या मजल्यावरील तीन कार्यालयांमधील संगणक, इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे, फर्निचर, वायरिंग, बॅटरी आणि इतर साहित्याचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले आहे.
मुख्य अग्निशमन अधिकारी गणेश सोनुने यांनी ही घटना मोठी असल्याचे सांगत अधिकाऱ्यांनी आणि जवानांनी अत्याधुनिक यंत्रणेच्या मदतीने प्रयत्न करून आग इतरत्र पसरू दिली नाही, अशी माहिती दिली.
निष्कर्ष
लक्ष्मी रोडवरील बँक ऑफ इंडियाच्या इमारतीतील आग ही पुणे शहरातील अग्निसुरक्षेचे महत्त्व अधोरेखित करणारी घटना ठरली. पुणे अग्निशमन दलाने तातडीने घटनास्थळी पोहोचून सात वाहनांच्या मदतीने आणि जवळपास ३० जवानांच्या सहभागातून आग नियंत्रणात आणली.
जीवितहानी टळली असली तरी कार्यालयीन साहित्याचे मोठे नुकसान झाले आहे. या घटनेनंतर पुणे शहरातील आस्थापनांनी अग्निसुरक्षा नियमांचे पालन करणे, आवश्यक सुरक्षा उपकरणे उपलब्ध ठेवणे आणि नियमित अग्निसुरक्षा ऑडिट करून घेणे याकडे गांभीर्याने पाहणे आवश्यक असल्याचे या घटनेतून पुन्हा समोर आले आहे.