Terrier Cyber Quest 2026: भारतीय लष्कराची राष्ट्रीय स्तरावरील सायबर स्पर्धा

भारतीय लष्कराच्या Territorial Army ने CyberPeace च्या सहकार्याने Terrier Cyber Quest 2026 (TCQ 3.0) ही राष्ट्रीय स्तरावरील हॅकाथॉन स्पर्धा सुरू केली आहे. देशातील तंत्रज्ञान क्षेत्रातील विद्यार्थी, संशोधक, उद्योग क्षेत्रातील तज्ज्ञ, सरकारी संस्था आणि सशस्त्र दलांमधील तांत्रिक कौशल्य असलेल्या व्यक्तींना या स्पर्धेत सहभागी होण्याची संधी मिळणार आहे.

बदलत्या सुरक्षा आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर कृत्रिम बुद्धिमत्ता, सायबर सुरक्षा, डिजिटल संरक्षण आणि माहितीविषयक धोक्यांवर नाविन्यपूर्ण उपाय शोधणे हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे. विशेष म्हणजे, यंदाच्या स्पर्धेत सायबर सुरक्षा आणि AI सोबतच डीपफेक, फिशिंग, ऑनलाइन फसवणूक आणि चुकीची माहिती याबाबत जनजागृती करणाऱ्या डिजिटल कंटेंटलाही महत्त्व देण्यात आले आहे.

Terrier Cyber Quest 2026 मध्ये तीन प्रमुख स्पर्धा ट्रॅक

यंदाची Terrier Cyber Quest 2026 स्पर्धा तीन वेगवेगळ्या ट्रॅकमध्ये आयोजित करण्यात येणार आहे. प्रत्येक ट्रॅकचा उद्देश तंत्रज्ञान आणि डिजिटल सुरक्षेतील वेगवेगळ्या आव्हानांवर उपाय शोधणे हा आहे.

1. Bug Hunting – सायबर सुरक्षा आव्हान

Bug Hunting हा सायबर सुरक्षेशी संबंधित ट्रॅक आहे. या स्पर्धेची सुरुवात ऑनलाइन Capture-the-Flag म्हणजेच CTF पात्रता फेरीने होईल.

या फेरीत सहभागी स्पर्धकांना सिम्युलेटेड म्हणजेच कृत्रिम पद्धतीने तयार केलेल्या महत्त्वाच्या डिजिटल पायाभूत सुविधांमध्ये असलेल्या सुरक्षा त्रुटी शोधाव्या लागतील. त्यानंतर या त्रुटींचे योग्य दस्तऐवजीकरण करून त्या कशा ओळखल्या याची माहिती द्यावी लागेल.

ऑनलाइन पात्रता फेरीतून निवड झालेल्या स्पर्धकांना प्रत्यक्ष Live Sandbox Finale मध्ये सहभागी होता येईल. Sandbox म्हणजे वास्तविक प्रणालीला धोका न पोहोचवता सुरक्षा चाचण्या करण्यासाठी तयार केलेले नियंत्रित डिजिटल वातावरण.

2. AI Kavach – कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित उपाय

AI Kavach हा कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि मशीन लर्निंगवर आधारित ट्रॅक आहे. भविष्यातील सायबर धोक्यांची पूर्वकल्पना घेणे आणि डिजिटल प्रणालींचे संरक्षण अधिक प्रभावी बनवणे यावर या विभागाचा भर असेल.

स्पर्धकांना Predictive Threat Intelligence, Automated Defence Mechanisms आणि Anomaly Detection यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये उपाय विकसित करण्याचे आव्हान असेल.

सोप्या भाषेत सांगायचे झाल्यास, संभाव्य सायबर हल्ला होण्यापूर्वी त्याचा अंदाज घेणे, संशयास्पद डिजिटल हालचाली ओळखणे आणि शक्य तितक्या वेगाने संरक्षणात्मक उपाय सुरू करणे यासाठी AI चा वापर कसा करता येईल, यावर या ट्रॅकमध्ये भर असेल.

Creators Challenge मध्ये डिजिटल जनजागृतीला महत्त्व

Terrier Cyber Quest 2026 मधील तिसरा ट्रॅक म्हणजे Creators Challenge. हा विभाग तंत्रज्ञान क्षेत्रातील तज्ज्ञांपुरता मर्यादित नसून कंटेंट क्रिएटर्स, कम्युनिकेटर्स आणि सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर्ससाठीही महत्त्वाचा आहे.

या स्पर्धेत सहभागी होणाऱ्यांना डिजिटल माध्यमांचा वापर करून प्रभावी जनजागृती मोहिमा तयार कराव्या लागतील. डीपफेक, फिशिंग, ऑनलाइन स्कॅम आणि चुकीची माहिती म्हणजेच misinformation यांसारख्या वाढत्या डिजिटल धोक्यांविषयी लोकांना जागरूक करणे हा यामागील उद्देश आहे.

आज सोशल मीडिया आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्मचा वापर मोठ्या प्रमाणावर होत असल्याने खोटी माहिती किंवा बनावट व्हिडिओ वेगाने पसरू शकतात. त्यामुळे सामान्य नागरिकांना अशा धोक्यांची ओळख करून देण्यासाठी प्रभावी डिजिटल कंटेंट तयार करण्यावर या ट्रॅकमध्ये भर दिला जाणार आहे.

कोण सहभागी होऊ शकते?

Terrier Cyber Quest 2026 मध्ये तंत्रज्ञानाशी संबंधित विविध क्षेत्रांतील प्रतिभेला सहभागी करून घेण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.

अकादमिक संस्था, उद्योग क्षेत्र, संशोधन संस्था, सरकारी संघटना आणि सशस्त्र दलांमधील तांत्रिक कौशल्य असलेल्या व्यक्तींना या राष्ट्रीय स्तरावरील उपक्रमात सहभागी होता येणार आहे.

या स्पर्धेच्या माध्यमातून तरुण तंत्रज्ञ, सायबर सुरक्षा क्षेत्रातील विद्यार्थी आणि व्यावसायिक तसेच AI आणि डिजिटल मीडिया क्षेत्रातील क्रिएटर्सना राष्ट्रीय सुरक्षेशी संबंधित वास्तविक आव्हानांवर काम करण्याची संधी मिळू शकते.

भारतीय लष्कराचा हा उपक्रम देशातील स्वदेशी तंत्रज्ञान आणि नाविन्यपूर्ण कल्पनांना प्रोत्साहन देण्याच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचा मानला जात आहे.

नोंदणीची अंतिम तारीख 31 ऑगस्ट

Terrier Cyber Quest 2026 साठी नोंदणी प्रक्रिया सुरू असून इच्छुक सहभागी 31 ऑगस्ट 2026 पर्यंत नोंदणी करू शकतात.

त्यानंतर स्पर्धेची ऑनलाइन शॉर्टलिस्टिंग फेज 1 सप्टेंबर ते 10 सप्टेंबर 2026 या कालावधीत आयोजित केली जाणार आहे. या प्रक्रियेतून पुढील फेरीसाठी निवड झालेल्या सहभागींची घोषणा केली जाईल.

स्पर्धेचे अंतिम टप्पे प्रत्यक्ष स्वरूपात आयोजित केले जाणार आहेत. त्यामुळे पात्र ठरलेल्या स्पर्धकांना राष्ट्रीय राजधानीत होणाऱ्या Grand Finale मध्ये सहभागी होण्याची संधी मिळेल.

New Delhi मध्ये Grand Finale

Terrier Cyber Quest 2026 चा Grand Finale 6 ते 8 ऑक्टोबर 2026 दरम्यान नवी दिल्ली येथे आयोजित करण्यात येणार आहे.

यानंतर स्पर्धेचा Award Ceremony 9 ऑक्टोबर 2026 रोजी होणार आहे. त्यामुळे ऑनलाइन पात्रता आणि शॉर्टलिस्टिंगनंतर निवड झालेल्या सहभागींसाठी ऑक्टोबरमध्ये स्पर्धेचा अंतिम टप्पा रंगणार आहे.

या उपक्रमामुळे सायबर सुरक्षा, AI आणि डिजिटल जनजागृती या क्षेत्रातील प्रतिभावान व्यक्तींना एकाच व्यासपीठावर आणण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

भारताच्या डिजिटल सुरक्षेसाठी महत्त्वाचा उपक्रम

डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर वाढत असताना सायबर हल्ले, ऑनलाइन फसवणूक, फिशिंग, डीपफेक आणि misinformation यांसारखी आव्हानेही वाढत आहेत. अशा परिस्थितीत केवळ पारंपरिक सुरक्षा उपायांवर अवलंबून न राहता नवीन तंत्रज्ञान आणि कल्पनांचा वापर करणे आवश्यक बनले आहे.

AI आणि मशीन लर्निंगच्या मदतीने धोके आधीच ओळखणे, सायबर प्रणालीतील त्रुटी शोधणे आणि नागरिकांमध्ये डिजिटल सुरक्षेबाबत जागरूकता निर्माण करणे हे भविष्यातील महत्त्वाचे घटक ठरणार आहेत.

याच पार्श्वभूमीवर भारतीय लष्कराच्या Territorial Army आणि CyberPeace यांचा Terrier Cyber Quest 2026 हा उपक्रम तांत्रिक कौशल्याला राष्ट्रीय सुरक्षेशी जोडण्याचा प्रयत्न करतो.

निष्कर्ष

Terrier Cyber Quest 2026 ही केवळ हॅकिंग किंवा तंत्रज्ञानाशी संबंधित स्पर्धा नसून सायबर सुरक्षा, कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि डिजिटल जनजागृती या तिन्ही क्षेत्रांना एकत्र आणणारा राष्ट्रीय स्तरावरील उपक्रम आहे.

Bug Hunting, AI Kavach आणि Creators Challenge या तीन ट्रॅकच्या माध्यमातून विविध कौशल्य असलेल्या सहभागींसाठी संधी निर्माण करण्यात आली आहे. इच्छुकांनी 31 ऑगस्ट 2026 पूर्वी नोंदणी करणे आवश्यक आहे. Grand Finale 6 ते 8 ऑक्टोबर दरम्यान नवी दिल्ली येथे होणार असून 9 ऑक्टोबरला पुरस्कार सोहळा आयोजित केला जाईल.

***