अनाथ, दिव्यांग मुलींनी राज्यपालांना बांधली राखी; लोकभवनात रक्षाबंधनाचा भावनिक सोहळा

मुंबईतील लोकभवन येथे बुधवारी, 26 ऑगस्ट रोजी रक्षाबंधनाचा भावनिक आणि सामाजिक संदेश देणारा कार्यक्रम पार पडला. अनाथ आणि दिव्यांग मुलींनी राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांना राखी बांधून रक्षाबंधन साजरे केले. यावेळी आशा सेविका, आरोग्य स्वयंसेविका, महापालिकेच्या घनकचरा व्यवस्थापन विभागातील महिला कर्मचारी, आदिवासी महिला, शालेय विद्यार्थिनी आणि दृष्टिहीन मुलींचाही सहभाग होता.

राज्यपालांनी या सर्व महिला आणि मुलींना रक्षाबंधनाच्या शुभेच्छा देत भेटवस्तू दिल्या. समाजातील विविध घटकांमधील महिलांनी एकत्र येऊन साजरा केलेला हा उपक्रम सामाजिक समतेचा आणि आपुलकीचा संदेश देणारा ठरला.

अनाथ, दिव्यांग मुलींनी राज्यपालांना बांधली राखी

रक्षाबंधन हा केवळ भाऊ-बहिणीच्या नात्यापुरता मर्यादित नसून समाजातील विविध घटकांना प्रेम, विश्वास आणि आपुलकीच्या नात्याने जोडणारा सण आहे. याच भावनेतून यंदा विविध क्षेत्रांत कार्यरत महिला आणि मुलींना लोकभवनात आमंत्रित करण्यात आले होते.

राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांनी उपस्थित महिलांकडून राखी बांधून घेतली. त्यांनी सर्व सहभागींचे स्वागत केले आणि रक्षाबंधनाच्या शुभेच्छा दिल्या.

यावेळी बोलताना राज्यपालांनी समाजाच्या विविध स्तरांवर उल्लेखनीय योगदान देणाऱ्या महिला आणि मुलींसोबत रक्षाबंधन साजरे करता आल्याचा आनंद व्यक्त केला. रक्षाबंधन समाजातील सर्व घटकांना एका सूत्रात बांधणारा पवित्र सण असल्याचे त्यांनी सांगितले.

ममता बाल सदनच्या अनाथ मुलींचा सहभाग

दिवंगत सामाजिक कार्यकर्त्या सिंधुताई सपकाळ यांनी पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर येथे अनाथ आणि गरीब मुलींसाठी सुरू केलेल्या ममता बाल सदनच्या वतीने अनाथ मुलींनी राज्यपालांना राखी बांधली.

या वेळी संस्थेचे अध्यक्ष दीपक गायकवाड आणि संपर्क अधिकारी मुकेश चौधरी उपस्थित होते. अनाथ मुलींनी राज्यपालांसोबत रक्षाबंधन साजरे केल्याने कार्यक्रमाला विशेष भावनिक स्पर्श मिळाला.

सामाजिक परिस्थितीमुळे अनेक मुलांना कुटुंबाचा आधार मिळत नाही. अशा मुलांना शिक्षण, निवारा आणि सुरक्षित वातावरण देण्यासाठी विविध संस्था काम करत आहेत. रक्षाबंधनाच्या निमित्ताने अशा मुलींना राज्यपालांसोबत सण साजरा करण्याची संधी मिळाली.

महापालिका महिला कर्मचारी आणि आशा सेविकांचा सहभाग

मुंबई शहराच्या दैनंदिन व्यवस्थेत महत्त्वाची भूमिका बजावणाऱ्या महिला कर्मचाऱ्यांनीही या कार्यक्रमात सहभाग घेतला. बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या घनकचरा व्यवस्थापन विभागात काम करणाऱ्या महिला कर्मचाऱ्यांनी राज्यपालांना राखी बांधली.

शहर स्वच्छ ठेवण्यासाठी या महिला दररोज विविध भागांत काम करतात. त्यांच्या कामामुळे मुंबईतील सार्वजनिक परिसर स्वच्छ ठेवण्यास मदत होते. त्यांच्या योगदानाची दखल घेत त्यांना रक्षाबंधनाच्या या कार्यक्रमात सहभागी करून घेण्यात आले.

आशा सेविका आणि आरोग्य स्वयंसेविकांनीही राज्यपालांना राखी बांधली. आरोग्यविषयक जनजागृती, महिलांशी आणि कुटुंबांशी संवाद तसेच विविध आरोग्य उपक्रमांमध्ये आशा कार्यकर्त्यांची भूमिका महत्त्वाची असते.

रक्षाबंधनाच्या माध्यमातून समाजासाठी काम करणाऱ्या या महिलांप्रती आदर व्यक्त करण्यात आला.

आदिवासी महिलांनी बांधली पर्यावरणपूरक राखी

पालघर जिल्ह्यातील ‘सेवा विवेक’ ग्राम विकास केंद्राच्या माध्यमातून बांबू उत्पादनांच्या मदतीने स्वयंरोजगार करणाऱ्या आदिवासी महिलांनीही कार्यक्रमात सहभाग घेतला.

या महिलांनी राज्यपालांना बांबूपासून तयार केलेली पर्यावरणपूरक राखी बांधली. पारंपरिक सण आणि पर्यावरणपूरक उपक्रम यांची सांगड घालणारा हा सहभाग विशेष ठरला.

बांबू उत्पादनांमधून स्वयंरोजगार निर्माण करून आर्थिकदृष्ट्या सक्षम होण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या आदिवासी महिलांच्या उपक्रमालाही या निमित्ताने प्रोत्साहन मिळाले. संस्था मुख्य कार्यकारी अधिकारी लुकेश बंड यावेळी उपस्थित होते.

पर्यावरणाचा विचार करून सण साजरा करण्याची गरज सध्या वाढत आहे. प्लास्टिक किंवा कृत्रिम साहित्याऐवजी नैसर्गिक साधनांपासून तयार केलेल्या वस्तूंचा वापर करण्याचा संदेश या पर्यावरणपूरक राखीमधून देण्यात आला.

ब्रह्माकुमारी आणि आर्य समाजाच्या विद्यार्थिनींचाही सहभाग

ब्रह्माकुमारी संस्थेच्या नेपियन सी रोड केंद्राच्या प्रमुख ब्रह्माकुमारी रुक्मिणी यांच्यासह संस्थेतील बंधू-भगिनींनी राज्यपालांना राखी बांधली. यावेळी त्यांनी राज्यपालांना आध्यात्मिक संदेशही दिला.

रक्षाबंधनाचा सण प्रेम, बंधुभाव, सद्भावना आणि परस्पर आदराचा संदेश देतो. या मूल्यांना सामाजिक आणि आध्यात्मिक दृष्टिकोनातून पुढे नेण्याचा प्रयत्न या सहभागातून दिसून आला.

आर्य समाज, माटुंगा येथील शालेय विद्यार्थिनींनीही राज्यपालांना राखी बांधली. विद्यार्थिनींच्या सहभागामुळे कार्यक्रमात उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले.

शालेय विद्यार्थिनींना अशा सामाजिक कार्यक्रमांमध्ये सहभागी करून घेतल्याने त्यांच्यामध्ये सामाजिक जबाबदारी, समानता आणि परस्पर आदराची भावना वाढण्यास मदत होते.

दृष्टिहीन मुलींनीही साजरे केले रक्षाबंधन

दृष्टिहीन व्यक्तींच्या शिक्षण, रोजगार आणि पुनर्वसनासाठी कार्यरत असलेल्या नॅशनल असोसिएशन फॉर द ब्लाइंड (NAB) संस्थेच्या वतीने दृष्टिहीन मुलींनी राज्यपालांना राखी बांधली.

या वेळी संस्थेच्या कार्यकारी संचालिका पल्लवी कदम उपस्थित होत्या. दिव्यांग व्यक्तींना समाजाच्या मुख्य प्रवाहात समान संधी मिळावी, यासाठी विविध संस्था सातत्याने काम करत आहेत.

दृष्टिहीन मुलींचा रक्षाबंधन कार्यक्रमातील सहभाग हा समावेशकतेचा महत्त्वाचा संदेश देणारा ठरला. समाजातील प्रत्येक घटकाला समान सन्मान आणि सहभागाची संधी मिळणे आवश्यक आहे, हे या कार्यक्रमातून अधोरेखित झाले.

दिव्यांग व्यक्तींच्या क्षमता आणि योगदानाकडे समाजाने सकारात्मक दृष्टिकोनातून पाहण्याची गरज आहे. अशा कार्यक्रमांमुळे सामाजिक समावेशकतेचा संदेश अधिक व्यापकपणे पोहोचतो.

रक्षाबंधनातून सामाजिक एकतेचा संदेश

लोकभवनातील या रक्षाबंधन कार्यक्रमाचे वैशिष्ट्य म्हणजे समाजातील विविध स्तरांतील महिला आणि मुली एकाच ठिकाणी एकत्र आल्या. अनाथ मुलींपासून दिव्यांग मुलींपर्यंत, महापालिका कर्मचारी, आशा सेविका, आरोग्य स्वयंसेविका, आदिवासी महिला, विद्यार्थिनी आणि सामाजिक संस्थांच्या प्रतिनिधींपर्यंत अनेकांनी सहभाग घेतला.

राज्यपालांनी सर्व सहभागींच्या भावना स्वीकारत त्यांना शुभेच्छा आणि भेटवस्तू दिल्या. त्यामुळे रक्षाबंधनाचा सण सामाजिक बांधिलकी आणि परस्पर सन्मानाशी जोडला गेला.

विविध क्षेत्रांतील महिलांचा सन्मान

या कार्यक्रमातून समाजासाठी विविध प्रकारे योगदान देणाऱ्या महिलांचा सन्मान करण्याचा संदेशही मिळाला. शहर स्वच्छ ठेवणाऱ्या महिला कर्मचाऱ्यांपासून ग्रामीण आणि आदिवासी भागात स्वयंरोजगार निर्माण करणाऱ्या महिलांपर्यंत विविध क्षेत्रांतील योगदान यावेळी समोर आले.

आरोग्य क्षेत्रातील आशा सेविका, सामाजिक संस्थांमधील कार्यकर्त्या आणि दिव्यांग मुलींनीही रक्षाबंधनाच्या माध्यमातून आपुलकीचे नाते व्यक्त केले.

निष्कर्ष

अनाथ, दिव्यांग मुलींनी राज्यपालांना बांधलेली राखी आणि विविध क्षेत्रांतील महिलांचा सहभाग यामुळे मुंबईतील लोकभवनात साजरे झालेले रक्षाबंधन सामाजिक एकतेचा संदेश देणारे ठरले. प्रेम, सन्मान, समता आणि सामाजिक बांधिलकी या मूल्यांना केंद्रस्थानी ठेवून साजरा झालेल्या या कार्यक्रमात समाजातील विविध घटकांना एकत्र आणण्याचा प्रयत्न दिसून आला.

अनाथ मुली, दृष्टिहीन मुली, महापालिका कर्मचारी, आशा सेविका, आदिवासी महिला आणि विद्यार्थिनी यांच्या सहभागामुळे रक्षाबंधनाचा अर्थ केवळ कौटुंबिक नात्यांपुरता मर्यादित न राहता व्यापक सामाजिक बंधुभावाशी जोडला गेला.

***