राष्ट्रीय क्रीडा पुरस्कार 2025 जाहीर; अर्जुन, द्रोणाचार्य पुरस्कार विजेत्यांची यादी
केंद्रीय युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालयाने राष्ट्रीय क्रीडा पुरस्कार 2025 जाहीर केले आहेत. देशातील क्रीडा क्षेत्रात उल्लेखनीय कामगिरी करणारे खेळाडू, प्रशिक्षक आणि क्रीडा संस्थांना विविध पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात येणार आहे. निवड समितीच्या शिफारशींच्या आधारे केंद्र सरकारने यंदाच्या पुरस्कारांची घोषणा केली आहे. विशेष म्हणजे, Army Paralympic Node, Pune यांना ‘राष्ट्रीय खेल प्रोत्साहन पुरस्कार 2025’ जाहीर झाला आहे.
सर्व पुरस्कारांसाठी ऑनलाइन अर्ज मागवण्यात आले होते. यंदा मोठ्या संख्येने अर्ज प्राप्त झाले होते. त्यांची छाननी आणि मूल्यांकन केल्यानंतर निवड समितीने अंतिम शिफारशी सरकारकडे सादर केल्या.
राष्ट्रीय क्रीडा पुरस्कार 2025 ची घोषणा कशी झाली?
राष्ट्रीय क्रीडा पुरस्कार दरवर्षी देशातील उत्कृष्ट खेळाडू आणि क्रीडा क्षेत्रासाठी योगदान देणाऱ्या व्यक्ती व संस्थांचा गौरव करण्यासाठी दिले जातात. यंदाच्या पुरस्कारांसाठी माजी सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती अरुण कुमार मिश्रा यांच्या अध्यक्षतेखाली निवड समिती स्थापन करण्यात आली होती.
या समितीत नामांकित खेळाडू, क्रीडा पत्रकारितेचा अनुभव असलेले व्यक्ती आणि क्रीडा प्रशासकांचा समावेश होता. ऑनलाइन पोर्टलच्या माध्यमातून खेळाडू, प्रशिक्षक आणि संस्थांना स्वतः अर्ज करण्याची संधी देण्यात आली होती.
यंदा मोठ्या प्रमाणात अर्ज आल्याने निवड प्रक्रिया महत्त्वाची ठरली. खेळाडूंची कामगिरी, सातत्य, नेतृत्वगुण, क्रीडाभावना आणि शिस्त यांसारख्या निकषांचा विचार करून पुरस्कारांची निवड करण्यात आली.
अर्जुन पुरस्कार 2025 कोणाला मिळाला?
अर्जुन पुरस्कार 2025 हा मागील चार वर्षांतील उत्कृष्ट कामगिरीसाठी दिला जातो. तसेच खेळाडूमध्ये नेतृत्वगुण, क्रीडाभावना आणि शिस्त असणे अपेक्षित असते.
यंदा विविध क्रीडा प्रकारांतील 17 खेळाडूंना अर्जुन पुरस्कार जाहीर झाला आहे.
अर्जुन पुरस्कार विजेत्यांची संपूर्ण यादी
तेजस्विन शंकर – अॅथलेटिक्स
मुहम्मद अजमल व्ही. – अॅथलेटिक्स
प्रियंका गोस्वामी – अॅथलेटिक्स
ट्रीसा जॉली – बॅडमिंटन
पुलेला गायत्री गोपीचंद – बॅडमिंटन
नरेंद्र – बॉक्सिंग
विदित संतोष गुजराथी – बुद्धिबळ
दिव्या जितेंद्र देशमुख – बुद्धिबळ
धनुष श्रीकांत – डेफ शूटिंग
लालरेमसियामी – हॉकी
राजकुमार पाल – हॉकी
सुरजीत – कबड्डी
पूजा – कबड्डी
रुद्रांश खंडेलवाल – पॅरा-शूटिंग
एकता भ्यान – पॅरा-अॅथलेटिक्स
अरविंद सिंह – रोइंग
अखिल श्योराण – शूटिंग
या यादीत अॅथलेटिक्स, बॅडमिंटन, बॉक्सिंग, बुद्धिबळ, हॉकी, कबड्डी, पॅरा-स्पोर्ट्स, रोइंग आणि शूटिंग अशा विविध क्रीडा प्रकारांचा समावेश आहे.
अर्जुन पुरस्कार (Lifetime) 2025
क्रीडा क्षेत्रात सक्रिय कारकीर्द संपल्यानंतरही आपल्या कामगिरीतून आणि योगदानातून खेळाला पुढे नेणाऱ्या खेळाडूंचा गौरव करण्यासाठी अर्जुन पुरस्कार (Lifetime) दिला जातो.
यंदा फुटबॉल क्षेत्रातील आय. अरुमैनायागम यांना अर्जुन पुरस्कार (Lifetime) जाहीर करण्यात आला आहे. त्यांच्या क्रीडा क्षेत्रातील योगदानाचा या पुरस्काराद्वारे गौरव करण्यात येणार आहे.
द्रोणाचार्य पुरस्कार 2025 ची घोषणा
खेळाडूंना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर उत्कृष्ट कामगिरी करण्यासाठी सातत्याने मार्गदर्शन करणाऱ्या आणि उल्लेखनीय प्रशिक्षण देणाऱ्या प्रशिक्षकांना द्रोणाचार्य पुरस्कार दिला जातो.
यंदा नियमित आणि Lifetime अशा दोन श्रेणींमध्ये प्रशिक्षकांची निवड करण्यात आली आहे.
नियमित श्रेणीतील द्रोणाचार्य पुरस्कार
परवीर सिंह – अॅथलेटिक्स
छोटे लाल यादव – बॉक्सिंग
नेहा नंदकुमार चव्हाण – शूटिंग
या प्रशिक्षकांनी आपल्या-आपल्या क्रीडा प्रकारात खेळाडूंच्या विकासासाठी आणि उच्चस्तरीय कामगिरीसाठी महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.
Lifetime श्रेणीतील द्रोणाचार्य पुरस्कार
Lifetime श्रेणीमध्ये दीर्घकाळ क्रीडा प्रशिक्षण क्षेत्रात योगदान देणाऱ्या दोन प्रशिक्षकांचा गौरव करण्यात आला आहे.
धर्मेंद्र सिंह यादव – बॉक्सिंग
वीरेंद्र कुमार – कुस्ती
या पुरस्कारांमुळे खेळाडूंच्या यशामागे सातत्याने मेहनत घेणाऱ्या प्रशिक्षकांच्या भूमिकेलाही विशेष मान्यता मिळते.
पुण्याच्या Army Paralympic Node ला राष्ट्रीय खेल प्रोत्साहन पुरस्कार
यंदाच्या राष्ट्रीय खेल प्रोत्साहन पुरस्कार 2025 मध्ये पुण्याच्या Army Paralympic Node, Pune या संस्थेची निवड करण्यात आली आहे.
क्रीडा क्षेत्राच्या विकासासाठी आणि खेळाला प्रोत्साहन देण्यासाठी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावणाऱ्या कॉर्पोरेट संस्था, सार्वजनिक किंवा खासगी क्षेत्रातील संस्था तसेच स्वयंसेवी संस्थांना हा पुरस्कार दिला जातो.
पॅरा-स्पोर्ट्स आणि दिव्यांग खेळाडूंना प्रोत्साहन देण्याच्या क्षेत्रातील योगदानामुळे पुण्यातील Army Paralympic Node ची निवड विशेष महत्त्वाची मानली जात आहे. या पुरस्कारामुळे क्रीडा क्षेत्रातील संस्थात्मक योगदानालाही राष्ट्रीय पातळीवर ओळख मिळत आहे.
निवड समितीने मोठ्या संख्येने आलेल्या अर्जांचा केला विचार
राष्ट्रीय क्रीडा पुरस्कारांसाठी यंदा मोठ्या संख्येने अर्ज प्राप्त झाले होते. अर्जदारांना स्वतःची माहिती आणि क्रीडा क्षेत्रातील कामगिरी ऑनलाइन पोर्टलवर सादर करण्याची सुविधा देण्यात आली होती.
निवड समितीने प्राप्त अर्जांचा सखोल विचार करून पात्र खेळाडू, प्रशिक्षक आणि संस्थांची निवड केली. समितीचे अध्यक्ष माजी सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती अरुण कुमार मिश्रा होते.
समितीमध्ये विविध क्षेत्रातील अनुभवी व्यक्तींचा समावेश असल्याने पुरस्कार निवड प्रक्रियेत खेळातील कामगिरीसोबतच नेतृत्व, सातत्य, शिस्त आणि क्रीडा विकासातील योगदान यांना महत्त्व देण्यात आले.
विविध क्रीडा प्रकारांना राष्ट्रीय स्तरावर गौरव
राष्ट्रीय क्रीडा पुरस्कार 2025 च्या यादीकडे पाहिल्यास भारतातील क्रीडा क्षेत्राची विविधता स्पष्ट होते. अॅथलेटिक्स आणि बॅडमिंटनपासून हॉकी, कबड्डी, बॉक्सिंग, बुद्धिबळ, शूटिंग आणि रोइंगपर्यंत अनेक खेळाडूंना यंदा राष्ट्रीय सन्मान मिळणार आहे.
विशेष म्हणजे पॅरा-अॅथलेटिक्स, पॅरा-शूटिंग आणि डेफ शूटिंगमधील खेळाडूंचाही पुरस्कार यादीत समावेश आहे. त्यामुळे विविध प्रकारच्या क्रीडा क्षेत्रातील प्रतिभेला समान व्यासपीठ मिळत असल्याचे दिसून येते.
क्रीडा क्षेत्रात उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या खेळाडूंसोबतच त्यांना घडवणारे प्रशिक्षक आणि खेळाच्या विकासासाठी काम करणाऱ्या संस्थांचाही गौरव करण्यात आला आहे.
निष्कर्ष
राष्ट्रीय क्रीडा पुरस्कार 2025 ही भारतीय क्रीडा क्षेत्रातील उल्लेखनीय कामगिरीचा गौरव करणारी महत्त्वाची घोषणा आहे. अर्जुन पुरस्कार, अर्जुन पुरस्कार (Lifetime), द्रोणाचार्य पुरस्कार आणि राष्ट्रीय खेल प्रोत्साहन पुरस्काराच्या माध्यमातून खेळाडू, प्रशिक्षक आणि क्रीडा संस्थांच्या योगदानाला राष्ट्रीय मान्यता मिळणार आहे.
यंदाच्या यादीत विविध क्रीडा प्रकारांतील खेळाडूंचा समावेश असून पुण्यातील Army Paralympic Node ला राष्ट्रीय खेल प्रोत्साहन पुरस्कार मिळणे हे महाराष्ट्रासाठीही विशेष महत्त्वाचे आहे. या पुरस्कारांमुळे देशातील युवा खेळाडू आणि प्रशिक्षकांना उत्कृष्ट कामगिरीसाठी प्रेरणा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
****