नशा मुक्त युवा फॉर विकसित भारत संकल्प अभियान 2 ऑगस्टपासून सुरू; 1 कोटी युवक घेणार व्यसनमुक्तीची शपथ
भारताला 2047 पर्यंत विकसित राष्ट्र (Viksit Bharat) बनविण्याच्या उद्दिष्टाकडे आणखी एक महत्त्वाचे पाऊल टाकत केंद्र सरकार "नशा मुक्त युवा फॉर विकसित भारत संकल्प अभियान" सुरू करत आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 2 ऑगस्ट 2026 रोजी या देशव्यापी अभियानाचा शुभारंभ करणार असून, व्यसनमुक्त भारत घडवण्यासाठी युवकांना जनसहभागातून पुढे येण्याचे आवाहन करणार आहेत.
या अभियानाअंतर्गत देशभरातील सुमारे 10,000 ठिकाणी एकाच वेळी शपथविधी कार्यक्रम आयोजित केले जातील. या कार्यक्रमात 1 कोटीहून अधिक युवक-युवती व्यसनमुक्त भारताची शपथ घेतील. सरकारच्या मते, हा उपक्रम केवळ जनजागृती मोहीम नसून पुढील 100 आठवडे चालणारे राष्ट्रीय जनआंदोलन असेल.
नशा मुक्त युवा फॉर विकसित भारत संकल्प अभियान म्हणजे काय?
नशा मुक्त युवा फॉर विकसित भारत संकल्प अभियान हे युवकांच्या सक्रिय सहभागातून व्यसनमुक्त भारत निर्माण करण्यासाठी राबविण्यात येणारे राष्ट्रीय अभियान आहे. या मोहिमेचा उद्देश युवकांमध्ये व्यसनाच्या दुष्परिणामांविषयी जागरूकता निर्माण करणे, समाजात सकारात्मक बदल घडवून आणणे आणि नागरिकांचा सहभाग वाढवणे हा आहे.
या अभियानाचे नेतृत्व MY Bharat करणार असून, देशभरातील युवकांना एकत्र आणून व्यसनमुक्त भारताचे स्वप्न साकार करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.
2 ऑगस्टला देशभरात एकाच वेळी शपथविधी
अभियानाच्या शुभारंभाच्या दिवशी देशभरातील जवळपास 10,000 ठिकाणी शपथविधी कार्यक्रम होतील.
या वेळी 1 कोटीपेक्षा अधिक युवक "नशा मुक्तीची शपथ" घेऊन स्वतः व्यसनापासून दूर राहण्याबरोबरच समाजालाही व्यसनमुक्त करण्यासाठी काम करण्याचा संकल्प करतील.
सरकारच्या मते, इतक्या मोठ्या प्रमाणावर युवकांचा सहभाग असलेला हा भारतातील सर्वात मोठ्या सामाजिक उपक्रमांपैकी एक ठरणार आहे.
कोण सहभागी होणार?
या अभियानात समाजातील विविध स्तरांतील संस्था आणि युवकांचा सहभाग असेल.
युवक संघटनांची मोठी भूमिका
या उपक्रमात खालील संस्था सहभागी होणार आहेत.
- MY Bharat स्वयंसेवक
- राष्ट्रीय सेवा योजना (NSS)
- युवक मंडळे
- शाळा आणि महाविद्यालये
- विद्यापीठे
- स्वयंसेवी संस्था (NGO)
- औद्योगिक संघटना
- 125 हून अधिक आध्यात्मिक संस्था
यामुळे हा उपक्रम केवळ सरकारी कार्यक्रम न राहता लोकसहभागातून उभे राहणारे व्यापक जनआंदोलन ठरेल.
100 आठवड्यांची सातत्यपूर्ण मोहीम
प्रत्येक रविवारी विविध उपक्रम
सरकारने या अभियानाची रचना 100 आठवड्यांच्या जनभागीदारी चळवळीच्या स्वरूपात केली आहे.
दर रविवारी देशभरात युवकांच्या नेतृत्वाखाली विविध सामाजिक आणि आरोग्यविषयक कार्यक्रम आयोजित केले जातील.
त्यामध्ये पुढील उपक्रमांचा समावेश असेल.
- क्रीडा स्पर्धा
- वॉकथॉन
- ध्यान आणि योग सत्र
- सांस्कृतिक कार्यक्रम
- चित्रकला आणि सर्जनशील स्पर्धा
- नाटक आणि पथनाट्य
- व्यसनमुक्ती जनजागृती मोहीम
- समुदाय सहभाग कार्यक्रम
या उपक्रमांमुळे युवकांना सकारात्मक जीवनशैली स्वीकारण्यासाठी प्रेरणा मिळेल आणि समाजात व्यसनाविरोधात वातावरण निर्माण होईल.
उत्कृष्ट कार्य करणाऱ्यांचा होणार गौरव
अभियानात उल्लेखनीय योगदान देणाऱ्या स्वयंसेवक आणि संस्थांचा विशेष सन्मान करण्यात येणार आहे.
सरकारने यासाठी 50वा, 75वा आणि 100वा आठवडा हे महत्त्वाचे टप्पे निश्चित केले आहेत.
या टप्प्यांवर उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या व्यक्ती आणि संस्थांना गौरविण्यात येईल. यामुळे अधिकाधिक युवकांना अभियानात सातत्याने सहभागी होण्यास प्रोत्साहन मिळेल.
युवकांना केंद्रीय मंत्र्यांचे आवाहन
केंद्रीय युवक व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री मनसुख मांडविया यांनी देशातील युवक, सामाजिक संस्था आणि विविध संघटनांना या अभियानात सहभागी होण्याचे आवाहन केले आहे.
त्यांनी सांगितले की, व्यसनमुक्त भारत निर्माण करण्यासाठी केवळ सरकारचे प्रयत्न पुरेसे नाहीत. समाजातील प्रत्येक नागरिक आणि विशेषतः युवकांनी पुढाकार घेतल्यास या अभियानाला व्यापक यश मिळू शकते.
विकसित भारत 2047 च्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल
व्यसनमुक्त युवक म्हणजे देशाची ताकद
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अनेकदा "व्यसनमुक्त युवक हे विकसित भारताचे सर्वात मोठे सामर्थ्य आहे" असे म्हटले आहे.
त्याच विचारातून या अभियानाची संकल्पना विकसित करण्यात आली आहे.
सरकारचे उद्दिष्ट प्रत्येक गाव, शहर आणि जिल्ह्यापर्यंत व्यसनमुक्तीचा संदेश पोहोचवणे आहे. युवकांना सकारात्मक उपक्रमांमध्ये सहभागी करून समाजात आरोग्यदायी वातावरण निर्माण करणे हा या मोहिमेचा मुख्य हेतू आहे.
जनभागीदारीवर विशेष भर
या अभियानाचा सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे जनभागीदारी.
सरकारच्या मते, व्यसनमुक्त भारताचे उद्दिष्ट केवळ सरकारी योजनांमधून पूर्ण होणार नाही. त्यासाठी युवक, शैक्षणिक संस्था, स्वयंसेवी संघटना, धार्मिक संस्था आणि स्थानिक समुदाय यांचा सक्रिय सहभाग आवश्यक आहे.
याच कारणामुळे या मोहिमेला देशव्यापी लोकचळवळीचे स्वरूप देण्यात आले आहे.