INS Surat ओमानच्या मस्कतला दाखल; ‘नसीम अल बह्र’ सरावात सहभाग

नवी दिल्ली : भारत आणि ओमान यांच्यातील सागरी संरक्षण सहकार्याला आणखी बळ मिळणार आहे. भारतीय नौदलाचे युद्धनौका INS Surat 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी ओमानची राजधानी मस्कत येथे दाखल झाली आहे. भारत आणि ओमानच्या रॉयल नेव्ही यांच्यात होणाऱ्या द्विपक्षीय सागरी सरावाच्या 15 व्या आवृत्तीत ही युद्धनौका सहभागी होणार आहे. ‘नसीम अल बह्र’ (Naseem Al Bahr) असे या संयुक्त नौदल सरावाचे नाव असून त्यानंतर दोन्ही देशांच्या नौदलांमध्ये समन्वित गस्त म्हणजेच CORPAT देखील आयोजित केली जाणार आहे.

या दौऱ्यामुळे भारत आणि ओमान यांच्यातील दीर्घकालीन मैत्रीपूर्ण संबंध आणि सागरी भागीदारी अधिक दृढ होण्यास मदत होणार आहे. या सरावात दोन्ही देशांच्या नौदल कर्मचाऱ्यांना एकत्र काम करण्याची, अनुभवांची देवाणघेवाण करण्याची आणि सागरी सुरक्षेसाठी परस्पर समन्वय वाढवण्याची संधी मिळणार आहे.

INS Surat ओमानच्या मस्कत शहरात दाखल

भारतीय नौदलाची युद्धनौका INS Surat 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी ओमानमधील मस्कत बंदरात पोहोचली. भारत आणि ओमान यांच्या नौदलांमधील द्विपक्षीय सागरी सरावाच्या 15 व्या आवृत्तीत सहभागी होणे हा या दौऱ्याचा प्रमुख उद्देश आहे.

‘नसीम अल बह्र’ या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या सरावाचा अर्थ समुद्राची झुळूक असा आहे. भारत आणि ओमानच्या रॉयल नेव्ही यांच्यातील हा संयुक्त सराव दोन्ही देशांच्या नौदल सहकार्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा मानला जातो.

या सरावामध्ये बंदर परिसरातील आणि समुद्रातील विविध उपक्रमांचा समावेश असणार आहे. दोन्ही नौदलांचे अधिकारी आणि कर्मचारी या उपक्रमांमध्ये सहभागी होतील.

INS Surat चे मस्कत येथे आगमन हे भारताच्या सागरी सहकार्याच्या प्रयत्नांमधील महत्त्वाचे पाऊल आहे.

‘नसीम अल बह्र’ नौदल सरावात कोणत्या उपक्रमांचा समावेश?

भारत आणि ओमानच्या नौदलांदरम्यान होणाऱ्या या संयुक्त सरावात विविध व्यावसायिक आणि परिचालनविषयक उपक्रम आयोजित केले जाणार आहेत.

या उपक्रमांचा उद्देश दोन्ही देशांच्या नौदलांमध्ये अधिक चांगला समन्वय निर्माण करणे आणि एकमेकांच्या कामकाजाची पद्धत समजून घेणे हा आहे.

युद्धनौकांना भेटी आणि परिचालनविषयक चर्चा

सरावाच्या बंदर टप्प्यात दोन्ही देशांच्या नौदल अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांना एकमेकांच्या युद्धनौकांना भेट देण्याची संधी मिळणार आहे.

याशिवाय परिचालनविषयक विचार-विनिमय आणि चर्चांचे आयोजन केले जाणार आहे. यामध्ये नौदलाच्या कामकाजाशी संबंधित अनुभव, कार्यपद्धती आणि सर्वोत्तम पद्धती एकमेकांसोबत शेअर केल्या जातील.

अशा चर्चांमुळे दोन्ही देशांच्या नौदल कर्मचाऱ्यांना एकमेकांच्या कार्यपद्धती समजून घेता येतात. भविष्यात संयुक्त मोहिमा किंवा सागरी उपक्रम राबवताना याचा फायदा होऊ शकतो.

क्रीडा आणि परस्पर संवादाचे उपक्रम

या सरावात क्रीडा उपक्रमांचाही समावेश करण्यात आला आहे. अशा उपक्रमांमुळे दोन्ही देशांच्या नौदल कर्मचाऱ्यांमध्ये वैयक्तिक संवाद आणि मैत्रीपूर्ण संबंध वाढण्यास मदत होते.

संयुक्त प्रशिक्षण आणि संवादातून कर्मचाऱ्यांमध्ये विश्वास निर्माण होतो. तसेच एकत्रितपणे काम करण्याची क्षमता विकसित करण्यासाठीही हे उपक्रम महत्त्वाचे ठरतात.

सरावानंतर भारत-ओमान नौदलाची समन्वित गस्त

‘नसीम अल बह्र’ सराव पूर्ण झाल्यानंतर भारत आणि ओमानच्या नौदलांमध्ये समन्वित गस्त म्हणजेच Coordinated Patrol (CORPAT) आयोजित केली जाणार आहे.

समन्वित गस्त म्हणजे दोन देशांच्या नौदलांनी परस्पर समन्वयाने सागरी भागात गस्त घालणे. अशा उपक्रमांमुळे दोन्ही देशांमध्ये सागरी सुरक्षेसाठी सहकार्य वाढवण्याची संधी मिळते.

या गस्तीमुळे दोन्ही नौदलांना एकत्रितपणे काम करण्याचा अनुभव मिळणार आहे. तसेच सागरी क्षेत्रातील परिचालन समन्वय आणि परस्पर समज वाढवण्यास मदत होईल.

संयुक्त सराव आणि समन्वित गस्त या दोन्ही उपक्रमांमुळे भारत आणि ओमान यांच्यातील नौदल सहकार्याला अधिक व्यापक स्वरूप मिळत आहे.

भारत आणि ओमान यांच्यातील सागरी संबंधांना बळ

भारत आणि ओमान यांच्यात अनेक वर्षांपासून मैत्रीपूर्ण संबंध आहेत. या संबंधांमध्ये सागरी सहकार्याला विशेष महत्त्व आहे.

INS Surat चा ओमान दौरा दोन्ही देशांमधील मजबूत आणि दीर्घकालीन सागरी भागीदारीचे प्रतीक आहे. नौदलांमधील संयुक्त सरावामुळे संरक्षण क्षेत्रातील संवाद आणि सहकार्य पुढे नेण्यास मदत होते.

भारत सरकारच्या ‘महासागर’ (MAHASAGAR) या दृष्टिकोनाशीही हा दौरा संबंधित आहे. महासागर म्हणजे प्रदेशांमध्ये सुरक्षेसाठी आणि विकासासाठी परस्पर आणि सर्वांगीण प्रगतीचा दृष्टिकोन.

या दृष्टिकोनातून भारत आपल्या सागरी भागीदार देशांसोबत सहकार्य वाढवण्यावर भर देत आहे. ओमानसोबतचा हा नौदल सराव त्याच प्रयत्नांचा एक भाग आहे.

संयुक्त सैन्य सहकार्य समितीच्या बैठकीचा संदर्भ

भारत आणि ओमान यांच्यातील संरक्षण सहकार्याला यापूर्वीही महत्त्वपूर्ण बैठकींच्या माध्यमातून चालना मिळाली आहे.

24 नोव्हेंबर 2025 रोजी संयुक्त सैन्य सहकार्य समितीची (Joint Military Cooperation Committee - JMCC) 13 वी बैठक आयोजित करण्यात आली होती.

या बैठकीदरम्यान निर्माण झालेल्या सकारात्मक वातावरणाला INS Surat च्या ओमान दौऱ्यामुळे आणि संयुक्त सागरी सरावामुळे पुढे नेण्याची संधी मिळणार आहे.

संरक्षणविषयक चर्चा, संयुक्त उपक्रम आणि नौदलांमधील सहकार्य यामुळे दोन्ही देशांमधील संबंध अधिक मजबूत होण्यास मदत होते.

INS Surat च्या दौऱ्याचे महत्त्व काय?

INS Surat चा मस्कत दौरा हा केवळ एका नौदल सरावापुरता मर्यादित नाही. या माध्यमातून भारत आणि ओमान यांच्यातील सागरी सहकार्य, परस्पर विश्वास आणि संरक्षणविषयक समन्वय अधिक दृढ करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

संयुक्त सरावामुळे दोन्ही देशांच्या नौदल कर्मचाऱ्यांना प्रत्यक्ष संवाद आणि अनुभवांची देवाणघेवाण करता येणार आहे. तसेच सरावानंतर होणारी CORPAT दोन्ही नौदलांना समन्वित पद्धतीने काम करण्याची संधी देणार आहे.

भारताच्या सागरी भागीदारीच्या दृष्टिकोनातून ओमानसोबतचे संबंध महत्त्वाचे आहेत. त्यामुळे अशा नियमित सहकार्य उपक्रमांना विशेष महत्त्व प्राप्त होते.

निष्कर्ष

INS Surat ओमानच्या मस्कत येथे दाखल झाल्यामुळे भारत आणि ओमानमधील नौदल सहकार्याला नवी चालना मिळणार आहे. ‘नसीम अल बह्र’ या 15 व्या द्विपक्षीय सागरी सरावात सहभागी झाल्यानंतर दोन्ही देशांच्या नौदलांमध्ये समन्वित गस्तही आयोजित केली जाणार आहे.

युद्धनौकांना भेटी, परिचालनविषयक चर्चा, क्रीडा उपक्रम आणि संयुक्त सागरी गस्त यांच्या माध्यमातून दोन्ही देशांमधील संबंध अधिक दृढ करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. INS Surat चा हा दौरा भारताच्या महासागर दृष्टिकोनाशी सुसंगत असून भारत-ओमान सागरी भागीदारीतील महत्त्वाचा टप्पा ठरणार आहे.

 

***