Bharat Summit 2026: हैदराबादमध्ये ७० देशांचे प्रतिनिधी एकत्र येणार; काँग्रेसकडून 'Our World' थिंक टँकची घोषणा

हैदराबाद : तेलंगणाची राजधानी हैदराबाद येथे आयोजित करण्यात येणाऱ्या भारत समिट 2026 मध्ये जगभरातील सुमारे ७० देशांचे प्रतिनिधी सहभागी होणार आहेत. काँग्रेस पक्षाच्या पुढाकाराने आयोजित या आंतरराष्ट्रीय परिषदेत जवळपास १,००० प्रतिनिधी, राजकीय नेते, धोरणकर्ते, विचारवंत आणि विविध क्षेत्रांतील तज्ज्ञ सहभागी होण्याची अपेक्षा आहे. जागतिक राजकारण, लोकशाही, आर्थिक सहकार्य, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), हवामान बदल आणि सामाजिक न्याय यांसारख्या महत्त्वाच्या विषयांवर या परिषदेत चर्चा होणार आहे. या निमित्ताने 'Our World' नावाच्या आंतरराष्ट्रीय प्रगतिशील विचारमंचाची औपचारिक घोषणा करण्याची तयारीही काँग्रेसकडून सुरू आहे.

अखिल भारतीय काँग्रेस कमिटीच्या (AICC) वतीने १० नोव्हेंबर २०२६ रोजी नवी दिल्ली येथील पक्ष कार्यालयात पत्रकार परिषद घेण्यात आली. या वेळी काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते सलमान खुर्शीद, गुरदीप सिंह सप्पल, तेलंगणा प्रदेश काँग्रेस कमिटीचे अध्यक्ष महेश कुमार गौड आणि तेलंगणा सरकारमधील मंत्री डी. श्रीधर बाबू यांनी समिटविषयी माहिती दिली.

भारत समिट 2026 मध्ये ७० देशांचे प्रतिनिधी सहभागी होणार

भारत समिटचे हे दुसरे वर्ष असून, यापूर्वी आयोजित करण्यात आलेल्या पहिल्या परिषदेला चांगला प्रतिसाद मिळाल्याचे काँग्रेस नेत्यांनी सांगितले. यंदाच्या परिषदेत आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील प्रगतिशील राजकीय पक्ष, विचारवंत, धोरणकर्ते आणि सामाजिक कार्यकर्ते सहभागी होणार आहेत.

काँग्रेसच्या परराष्ट्र व्यवहार विभागाचे अध्यक्ष सलमान खुर्शीद यांनी सांगितले की, या परिषदेसाठी सुमारे ७० देशांमधून प्रतिनिधी येणार असून एकूण उपस्थितांची संख्या जवळपास १,००० असेल. जागतिक स्तरावर प्रगतिशील विचारसरणी असलेल्या राजकीय चळवळींमध्ये संवाद वाढवणे हा या उपक्रमाचा प्रमुख उद्देश आहे.

या परिषदेसाठी परदेशी प्रतिनिधींच्या व्हिसा आणि आवश्यक परवानग्यांची प्रक्रिया कमी वेळेत पूर्ण करण्यासाठी परराष्ट्र मंत्रालयाच्या माध्यमातून प्रयत्न करण्यात आले. यासाठी खासदार शशी थरूर यांनी मदत केल्याचे खुर्शीद यांनी नमूद केले. तसेच काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे, राहुल गांधी, प्रियंका गांधी आणि के. सी. वेणुगोपाल यांच्या सहकार्याबद्दल त्यांनी आभार व्यक्त केले.

'Our World' जागतिक थिंक टँकची स्थापना होणार

या पत्रकार परिषदेतील सर्वात महत्त्वाच्या घोषणांपैकी एक म्हणजे 'Our World' या आंतरराष्ट्रीय थिंक टँकची संकल्पना. काँग्रेसचे नेते गुरदीप सिंह सप्पल यांनी या उपक्रमामागील भूमिका स्पष्ट केली.

त्यांच्या मते, गेल्या १५ ते १६ वर्षांत जगातील अनेक देशांमध्ये द्वेषपूर्ण आणि विभाजनवादी राजकारणाला प्रोत्साहन मिळाले आहे. सोशल मीडिया आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून चुकीची माहिती, अफवा आणि प्रचार वेगाने पसरत असल्यामुळे लोकशाही व्यवस्थेसमोर नवी आव्हाने निर्माण झाली आहेत.

राजकीय पक्षांसाठी एकत्रित व्यासपीठ

या परिस्थितीवर उपाय शोधण्यासाठी जगभरातील उदारमतवादी आणि प्रगतिशील राजकीय पक्षांनी एकत्र येणे आवश्यक असल्याचे सप्पल यांनी सांगितले. केवळ चर्चा न करता प्रत्यक्ष अंमलबजावणी करता येतील असे उपाय शोधण्यावर या विचारमंचाचा भर असेल.

'Our World' या थिंक टँकमध्ये विविध देशांतील प्रगतिशील राजकीय पक्षांचे प्रतिनिधी, अभ्यासक, बुद्धिजीवी आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील तज्ज्ञ सहभागी होणार आहेत. राहुल गांधी यांनी मागील वर्षी बर्लिन दौऱ्यादरम्यान अशा प्रकारच्या विचारमंचाची संकल्पना मांडल्याचे सप्पल यांनी सांगितले. हैदराबादमधील भारत समिटमधून या उपक्रमाची सुरुवात होण्याची अपेक्षा आहे.

जागतिक राजकारण, AI आणि लोकशाहीवर होणार चर्चा

तेलंगणाचे मंत्री डी. श्रीधर बाबू यांनी परिषदेत आयोजित करण्यात येणाऱ्या विविध सत्रांची माहिती दिली. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर १२ सत्रे आयोजित केली जाणार असून चार प्रमुख विषयांशी संबंधित नऊ पॅनेल चर्चांचाही कार्यक्रमात समावेश असल्याचे त्यांनी सांगितले.

या चर्चांमध्ये जागतिक राजकीय परिस्थिती, आर्थिक सहकार्य, तंत्रज्ञान आणि सामाजिक बदल यांचा आढावा घेतला जाणार आहे.

प्रमुख चर्चेचे विषय पुढीलप्रमाणे आहेत:

• जागतिक राजकारण आणि बदलती आंतरराष्ट्रीय व्यवस्था.

• जागतिक अर्थव्यवस्था आणि आर्थिक सहकार्य.

• कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि तंत्रज्ञानाचा राजकारणावरील प्रभाव.

• युवकांचा राजकारणातील सहभाग.

• महिला सक्षमीकरण आणि लैंगिक न्याय.

• दक्षिण-दक्षिण सहकार्य आणि आंतरराष्ट्रीय संस्थांमधील सुधारणा.

• हवामान बदल आणि पर्यावरणीय आव्हाने.

• आंतरराष्ट्रीय पत्रकारिता आणि माहितीची विश्वासार्हता.

विशेषतः तंत्रज्ञान आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेमुळे राजकीय निर्णयप्रक्रिया, जनमत आणि माहितीच्या प्रसारावर कसा परिणाम होत आहे, यावर तज्ज्ञ आपली मते मांडणार आहेत.

तेलंगणा विकासासाठी 'Telangana Rising' अंतर्गत आठ सत्रे

भारत समिटमध्ये आंतरराष्ट्रीय चर्चांसोबतच तेलंगणाच्या विकासावर केंद्रित आठ स्वतंत्र सत्रे आयोजित केली जाणार आहेत. या सत्रांमधून राज्याच्या आर्थिक, सामाजिक आणि शहरी विकासाशी संबंधित मुद्द्यांवर चर्चा होणार आहे.

विकासाच्या महत्त्वाच्या विषयांवर लक्ष

या सत्रांमध्ये फ्युचर सिटी आणि शहरीकरण, आर्थिक न्याय, सामाजिक न्याय, कल्याणकारी योजना, सहकारी संघराज्यवाद, संस्कृती, समाज, युवक आणि क्रीडा यांचा समावेश असेल. तसेच तेलंगणा, भारत आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील निवडणूक प्रक्रियेची विश्वासार्हता या विषयावरही चर्चा होणार आहे.

तेलंगणा सरकारने यापूर्वी जाहीर केलेल्या 'Telangana Rising 2014' या दस्तऐवजाचा संदर्भ देत, २०२७ पर्यंत राज्याची अर्थव्यवस्था तीन ट्रिलियन डॉलरपर्यंत नेण्याचे उद्दिष्ट असल्याचे श्रीधर बाबू यांनी सांगितले.

या चर्चांमध्ये राज्याचे मंत्री, खासदार, धोरणकर्ते, सामाजिक कार्यकर्ते आणि आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञ सहभागी होणार आहेत. या परिषदेमुळे तेलंगणाच्या विकासासाठी नवीन कल्पना आणि धोरणात्मक मार्ग उपलब्ध होतील, अशी अपेक्षा सरकारने व्यक्त केली आहे.

कोणत्या देशांचे राजकीय पक्ष सहभागी होणार?

पत्रकार परिषदेत आंतरराष्ट्रीय सहभागाबाबत विचारलेल्या प्रश्नाला उत्तर देताना गुरदीप सिंह सप्पल यांनी काही प्रमुख राजकीय पक्षांची नावे सांगितली.

यामध्ये ब्रिटनचा लेबर पार्टी, दक्षिण आफ्रिकेचा आफ्रिकन नॅशनल काँग्रेस, ब्राझीलमधील लुला यांचा वर्कर्स पार्टी, जर्मनीचा सोशल डेमोक्रॅटिक पार्टी, इंडोनेशियातील सत्ताधारी पक्ष आणि थायलंडमधील वर्कर्स पार्टी यांच्या प्रतिनिधींचा समावेश असल्याचे त्यांनी सांगितले.

चीन या परिषदेत सहभागी होणार नसल्याचेही सप्पल यांनी स्पष्ट केले. शेजारील देशांतील प्रतिनिधींच्या सहभागाबाबत भारत सरकारच्या परवानगी आणि व्हिसा धोरणानुसार निर्णय होत असल्याचे सलमान खुर्शीद यांनी नमूद केले.

डिसेंबरमध्ये 'Invest Telangana Global Summit'

भारत समिटनंतर तेलंगणा सरकार आणखी एक महत्त्वाची आंतरराष्ट्रीय परिषद आयोजित करणार आहे. 'Invest Telangana Global Summit' हा कार्यक्रम ७, ८ आणि ९ डिसेंबर २०२६ रोजी आयोजित करण्याची योजना असल्याची माहिती मंत्री श्रीधर बाबू यांनी दिली.

भारत समिटमध्ये सहभागी होणारे आंतरराष्ट्रीय भागीदार, उद्योजक आणि गुंतवणूकदार यांना या पुढील परिषदेसाठी आमंत्रित केले जाणार आहे. तेलंगणामध्ये नवीन गुंतवणूक आकर्षित करणे, उद्योगांना प्रोत्साहन देणे आणि रोजगाराच्या संधी निर्माण करणे हा या उपक्रमाचा उद्देश आहे.

२०२९ मध्ये सत्तेत परतण्याचे काँग्रेसचे लक्ष्य

पत्रकार परिषदेत काँग्रेसच्या २०२९ मधील राजकीय उद्दिष्टाबाबतही प्रश्न विचारण्यात आला. यावर उत्तर देताना सलमान खुर्शीद यांनी २०२९ हे पक्षाचे महत्त्वाचे लक्ष्य असल्याचे सांगितले.

मात्र, भारत समिटचा थेट उद्देश केवळ राजकीय सत्ता मिळवणे नसून जगभरातील प्रगतिशील पक्षांचे अनुभव, विचार आणि धोरणे समजून घेणे हा असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. भविष्यात सरकारच्या धोरणांवर प्रभाव टाकण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय अनुभवांचा उपयोग होऊ शकतो, असेही त्यांनी नमूद केले.

भारताच्या परराष्ट्र धोरणाबाबत बोलताना खुर्शीद यांनी पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या विचारांशी सुसंगत असलेल्या अलिप्ततावादाच्या तत्त्वांना नव्या जागतिक परिस्थितीनुसार पुढे नेण्याची गरज व्यक्त केली.

निष्कर्ष

भारत समिट 2026 ही केवळ राजकीय परिषद नसून आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रगतिशील विचार, लोकशाही, आर्थिक सहकार्य आणि बदलत्या जागतिक व्यवस्थेवर चर्चा करण्यासाठी उभारलेले महत्त्वाचे व्यासपीठ ठरण्याची अपेक्षा आहे. हैदराबादमध्ये ७० देशांतील प्रतिनिधींचा सहभाग, 'Our World' थिंक टँकची प्रस्तावित घोषणा आणि तेलंगणाच्या विकासासाठी स्वतंत्र सत्रे यामुळे या परिषदेचे महत्त्व वाढले आहे. या चर्चांमधून कोणते ठोस निर्णय आणि आंतरराष्ट्रीय सहकार्याचे मार्ग समोर येतात, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.