सुपारी तस्करी प्रकरणात EDची मोठी कारवाई; 8.12 कोटींची मालमत्ता जप्त

आयझॉल/चाम्फाई: मिझोराममध्ये म्यानमारमधून भारतात कथितरित्या आणल्या जाणाऱ्या सुक्या सुपारीच्या तस्करीविरोधात अंमलबजावणी संचालनालयाने (ED) मोठी कारवाई केली आहे. सुपारी तस्करी प्रकरणात EDच्या आयझॉल उप-क्षेत्रीय कार्यालयाने मनी लाँडरिंग प्रतिबंधक कायदा (PMLA), 2002 अंतर्गत 8.12 कोटी रुपयांपेक्षा अधिक किमतीच्या 10 स्थावर मालमत्ता तात्पुरत्या जप्त केल्या आहेत.

या प्रकरणात म्यानमारमधून मिझोराममार्गे भारतात सुक्या सुपारीची मोठ्या प्रमाणावर तस्करी झाल्याचा तपास यंत्रणांचा आरोप आहे. तपासात सुमारे 3,103 मेट्रिक टन सुपारी भारतात आणल्याचे समोर आले असून, तिची अंदाजे मूल्यांकनयोग्य किंमत 1,022.25 कोटी रुपये असल्याचे EDच्या प्रसिद्धीपत्रकात म्हटले आहे.

सुपारी तस्करी प्रकरणात EDची 8.12 कोटींची कारवाई

EDने दिलेल्या माहितीनुसार, या प्रकरणातील तपासाची सुरुवात ACB, CBI, इम्फाळ यांनी नोंदवलेल्या FIRच्या आधारे झाली. त्यानंतर 29 ऑगस्ट 2025 रोजी Chargesheet क्रमांक 07/2025 दाखल करण्यात आली.

CBIच्या तपासानुसार, म्यानमारमधून सुक्या सुपारीची मिझोराममार्गे भारतात तस्करी करण्यासाठी बनावट ई-वे बिल, खोटी कागदपत्रे आणि इतर माध्यमांचा कथित वापर करण्यात आला. या व्यवहारांमुळे केंद्र सरकारला सुमारे 408.90 कोटी रुपयांच्या बेसिक कस्टम ड्युटीचे नुकसान झाल्याचा तपास यंत्रणांचा अंदाज आहे.

या प्रकरणातील कारवाई केवळ तस्करीच्या मालापर्यंत मर्यादित राहिलेली नाही. कथित तस्करीतून मिळालेल्या पैशातून खरेदी किंवा निर्माण करण्यात आलेल्या मालमत्तांचाही EDने तपास केला आहे.

म्यानमारमधून मिझोराममार्गे सुपारीची कथित तस्करी

तपासात म्यानमारमधील पुरवठादारांकडून सुपारी भारतात आणण्यासाठी सीमावर्ती भागाचा वापर झाल्याचे समोर आल्याचे EDने म्हटले आहे.

तस्करीसाठी टियाऊ नदी तसेच झोखावतार आणि चाम्फाईच्या आसपासच्या सीमावर्ती भागाचा कथित वापर करण्यात आला. मिझोराममधील स्थानिक मदतनीस सुपारीचा साठा, वाहतूक आणि पुढील वितरणाची व्यवस्था करत असल्याचे तपासात आढळल्याचे प्रसिद्धीपत्रकात नमूद आहे.

त्यानंतर हा माल आसामसह इतर ठिकाणी पाठवला जात असल्याचा तपास यंत्रणांचा आरोप आहे. सीमाशुल्क अधिकाऱ्यांकडून माल अडवल्यानंतर स्थानिक व्यक्तींना त्या मालाचा दावा करणारे किंवा मालक म्हणून पुढे केले जात असल्याचेही तपासात आढळल्याचे EDने म्हटले आहे.

याशिवाय म्यानमारमधील पुरवठादारांना पैसे देण्यासाठी बँक खाती आणि मनी एक्सचेंजर्सच्या माध्यमातून मोठ्या प्रमाणात आर्थिक व्यवहार केल्याचेही तपासात समोर आल्याचे प्रसिद्धीपत्रकात म्हटले आहे.

3,103 मेट्रिक टन सुपारीचा तपास

या प्रकरणात अंदाजे 3,103 मेट्रिक टन सुक्या सुपारीची कथित तस्करी झाल्याचा उल्लेख EDने केला आहे. या सुपारीची अंदाजे मूल्यांकनयोग्य किंमत 1,022.25 कोटी रुपये असल्याचे सांगण्यात आले आहे.

या कथित तस्करीमुळे सुमारे 408.90 कोटी रुपयांच्या बेसिक कस्टम ड्युटीचे नुकसान झाल्याचे तपासात समोर आल्याचे EDने म्हटले आहे.

बँक खात्यांमध्ये 1.20 कोटी रुपये गोठवले

EDच्या तपासादरम्यान आरोपी आणि इतर कथित लाभार्थींच्या काही बँक खात्यांवरही कारवाई करण्यात आली. PMLAच्या कलम 17(1A) अंतर्गत ही खाती गोठवण्यात आली असून, त्यामध्ये सुमारे 1.20 कोटी रुपयांची शिल्लक आढळल्याचे EDने सांगितले आहे.

तपास यंत्रणेने बँक खात्यांची छाननी केली तसेच शोध मोहिमेदरम्यान जप्त केलेल्या कागदपत्रे आणि इतर साहित्याची तपासणी केली. यात मोठ्या प्रमाणात आर्थिक व्यवहार, रोख रकमेच्या जमा-उपशा आणि कथित तस्करीतून मिळालेल्या पैशातून स्थावर मालमत्ता खरेदी केल्याचे आढळल्याचे EDने म्हटले आहे.

चौघांच्या कथित भूमिकेचा तपास

EDच्या प्रसिद्धीपत्रकानुसार Zosangpuii, Thangkhanmunga, Zonsanga आणि Sangneihvela या चार व्यक्तींचा या प्रकरणातील कथित सहभाग तपासात समोर आला आहे.

तपास यंत्रणेच्या म्हणण्यानुसार, या व्यक्तींचा सुपारीची खरेदी, वाहतूक, साठवणूक आणि व्यापाराशी संबंध होता. या व्यवहारांमधून मोठ्या प्रमाणात आर्थिक फायदा झाल्याचेही तपासात आढळल्याचे EDने म्हटले आहे.

येथे हे स्पष्ट करणे महत्त्वाचे आहे की प्रसिद्धीपत्रकात नमूद केलेल्या बाबी या EDच्या तपासातील निष्कर्ष आणि आरोप आहेत. पुढील कायदेशीर प्रक्रियेत त्यांची पुष्टी होणे आवश्यक आहे.

हॉटेल जेडसह 10 मालमत्ता तात्पुरत्या जप्त

या कारवाईतील सर्वात महत्त्वाची मालमत्ता म्हणजे चाम्फाई येथील बेतhel वेंग परिसरातील Hotel Jade. हॉटेल आणि त्याखालील जमीन यांची किंमत अंदाजे 6.29 कोटी रुपये असल्याचे EDने सांगितले आहे.

तपासात Hotel Jadeचे बांधकाम म्यानमारमधून करण्यात आलेल्या कथित बेकायदेशीर सुपारी तस्करी आणि व्यापारातून मिळालेल्या पैशातून करण्यात आल्याचे आढळल्याचा EDचा दावा आहे.

4 सप्टेंबर 2026 रोजी जारी करण्यात आलेल्या Provisional Attachment Order No. 04/2026 अंतर्गत EDने एकूण 10 स्थावर मालमत्ता तात्पुरत्या जप्त केल्या आहेत.

या मालमत्तांची एकत्रित किंमत ₹8,12,74,399, म्हणजेच सुमारे 8.12 कोटी रुपये आहे. यामध्ये Hotel Jade, निवासी जमीन आणि चाम्फाई तसेच आसपासच्या भागातील इतर जमिनींचा समावेश आहे. या मालमत्तांना कथित गुन्ह्यातून मिळालेल्या पैशाशी संबंधित म्हणजेच 'Proceeds of Crime' म्हणून ओळखण्यात आले आहे.

एकूण 9.33 कोटींची रक्कम सुरक्षित

EDच्या कारवाईनंतर या प्रकरणात सुरक्षित करण्यात आलेल्या कथित गुन्ह्यातून मिळालेल्या मालमत्तेचे एकूण मूल्य सुमारे 9.33 कोटी रुपये झाले आहे.

यामध्ये 8.12 कोटी रुपयांच्या स्थावर मालमत्तेची तात्पुरती जप्ती आणि सुमारे 1.20 कोटी रुपयांची बँक शिल्लक गोठवणे यांचा समावेश आहे.

PMLA अंतर्गत करण्यात आलेली ही तात्पुरती जप्ती म्हणजे संबंधित मालमत्तेवर तपास यंत्रणेने कारवाई केली आहे. या प्रकरणातील पुढील कायदेशीर प्रक्रिया आणि तपासाच्या आधारे पुढील निर्णय घेतला जाईल.

पुढील तपास सुरू

म्यानमारमधून भारतात कथितरित्या होणाऱ्या सुपारी तस्करीच्या या प्रकरणात EDचा तपास अद्याप सुरू आहे. तपासादरम्यान आर्थिक व्यवहार, मालमत्ता आणि कथित तस्करीच्या नेटवर्कशी संबंधित बाबींची अधिक चौकशी केली जात आहे.

या कारवाईमुळे सीमावर्ती भागातून होणाऱ्या कथित तस्करीच्या व्यवहारांमधून निर्माण झालेल्या पैशांचा मागोवा घेण्यावर तपास यंत्रणांचा भर असल्याचे दिसून येते. विशेषतः तस्करीतून मिळालेल्या पैशातून मालमत्ता खरेदी किंवा बांधकाम झाल्याचा आरोप असल्याने आर्थिक व्यवहारांची तपासणी या प्रकरणात महत्त्वाची ठरत आहे.

निष्कर्ष

मिझोराममधील सुपारी तस्करी प्रकरणात EDने 8.12 कोटी रुपयांच्या 10 स्थावर मालमत्तांवर तात्पुरती जप्तीची कारवाई केली आहे. Hotel Jadeसह या मालमत्तांचा कथित तस्करीतून मिळालेल्या पैशांशी संबंध असल्याचा EDचा दावा आहे. याशिवाय 1.20 कोटी रुपयांची बँक शिल्लक गोठवण्यात आली असून, या प्रकरणात सुरक्षित करण्यात आलेल्या कथित गुन्ह्यातून मिळालेल्या मालमत्तेची एकूण किंमत सुमारे 9.33 कोटी रुपये असल्याचे EDने सांगितले आहे. पुढील तपास सुरू आहे.