IMD पावसाचा अंदाज: महाराष्ट्रासह ‘या’ राज्यांत जोरदार पावसाचा इशारा
भारतीय हवामान विभागाने (IMD) 5 सप्टेंबर 2026 रोजी जारी केलेल्या निवेदनात देशातील अनेक भागांसाठी पावसाचा इशारा दिला आहे. IMD पावसाचा अंदाज पाहता, पूर्व राजस्थान, पश्चिम मध्य प्रदेश आणि बिहारमध्ये काही ठिकाणी मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता आहे. महाराष्ट्रातही कोकण-गोवा, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भासाठी पुढील काही दिवस पावसाचा अंदाज देण्यात आला आहे. हा हवामान अंदाज 5 ते 11 सप्टेंबरदरम्यानच्या परिस्थितीवर आधारित आहे.
IMD पावसाचा अंदाज काय सांगतो?
हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, उत्तर-पश्चिम मध्य प्रदेश आणि लगतच्या नैऋत्य उत्तर प्रदेशावर कमी दाबाचे क्षेत्र तयार झाले आहे. हे क्षेत्र पुढील दोन दिवसांत पूर्व-ईशान्य दिशेने सरकण्याची शक्यता आहे. या हवामान प्रणालीमुळे मध्य भारत आणि उत्तर भारतातील काही भागांमध्ये पावसाची तीव्रता वाढू शकते.
5 सप्टेंबरच्या आधीच्या 24 तासांत पूर्व राजस्थान, पश्चिम मध्य प्रदेश आणि अरुणाचल प्रदेशमध्ये 12 ते 20 सेंटीमीटर अतिमुसळधार पाऊस नोंदवण्यात आला. दिल्ली, उत्तराखंड, हरियाणा, उत्तर प्रदेश, बिहार, उप-हिमालयीन पश्चिम बंगाल, आसाम, नागालँड आणि तामिळनाडूमध्येही 7 ते 11 सेंटीमीटरपर्यंत मुसळधार पावसाची नोंद झाली.
कोणत्या भागात मुसळधार पावसाची शक्यता?
पूर्व राजस्थान आणि पश्चिम मध्य प्रदेशात 5 सप्टेंबरला अतिमुसळधार पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. बिहारमध्येही 5 सप्टेंबरला अतिमुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे. उत्तराखंड, हरियाणा, चंदीगड, दिल्ली, पंजाब आणि पश्चिम उत्तर प्रदेशातही काही दिवस मुसळधार पावसाची शक्यता आहे.
पूर्व उत्तर प्रदेशात 5 ते 8 सप्टेंबरदरम्यान मुसळधार पावसाची शक्यता असून, पूर्व मध्य प्रदेशात 5 ते 8 सप्टेंबरदरम्यान अशाच प्रकारची स्थिती राहण्याची शक्यता आहे.
महाराष्ट्रात पावसाची स्थिती कशी राहणार?
महाराष्ट्रासाठी हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, राज्यातील वेगवेगळ्या भागांमध्ये पावसाची तीव्रता एकसारखी राहणार नाही. कोकण आणि गोवा येथे 5 ते 9 सप्टेंबरदरम्यान अनेक ठिकाणी पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.
त्याचवेळी मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात 5 ते 11 सप्टेंबरदरम्यान तुरळक ते विखुरलेल्या स्वरूपाचा पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. विदर्भात 5 ते 10 सप्टेंबरदरम्यान काही ठिकाणी पावसाची शक्यता असून 11 सप्टेंबरला विदर्भात तुलनेने व्यापक पाऊस होण्याची शक्यता IMD ने व्यक्त केली आहे.
कोकण, मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात काय स्थिती?
कोकण-गोव्यात पुढील काही दिवस पावसाचे प्रमाण तुलनेने जास्त राहण्याची शक्यता आहे. 10 आणि 11 सप्टेंबरला या भागात पाऊस तुरळक किंवा विखुरलेल्या स्वरूपात होऊ शकतो.
मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात 5 ते 11 सप्टेंबरदरम्यान तुरळक ते विखुरलेल्या पावसाचा अंदाज आहे. त्यामुळे या भागातील नागरिकांनी स्थानिक हवामान इशाऱ्यांकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
उत्तर भारतात पावसाचा जोर
उत्तर-पश्चिम भारतातील अनेक भागांमध्ये मेघगर्जनेसह पाऊस आणि विजांचा कडकडाट होण्याची शक्यता आहे. जम्मू-कश्मीर-लडाख भागात 5 सप्टेंबरला, तर उत्तराखंडमध्ये 5 ते 11 सप्टेंबरदरम्यान अनेक ठिकाणी पावसाची शक्यता आहे.
हरियाणा, चंदीगड आणि दिल्लीमध्ये 5 सप्टेंबरला पावसाची शक्यता असून, पूर्व राजस्थान आणि पश्चिम उत्तर प्रदेशात 5 आणि 6 सप्टेंबरला पावसाचा जोर राहू शकतो. पूर्व उत्तर प्रदेशात 6 ते 8 सप्टेंबरदरम्यान पावसाची शक्यता आहे.
दिल्ली-एनसीआरसाठी स्वतंत्र अंदाजात 5 सप्टेंबरला अनेक ठिकाणी हलका ते मध्यम पाऊस, मेघगर्जना आणि काही ठिकाणी मुसळधार पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली होती. 6 सप्टेंबरला काही भागांत हलका पाऊस, तर 7 आणि 8 सप्टेंबरला आंशिक ढगाळ वातावरण राहण्याचा अंदाज होता.
पूर्व आणि ईशान्य भारतातही पावसाची शक्यता
पूर्व भारतातील बिहार, झारखंड, पश्चिम बंगाल आणि ओडिशाच्या काही भागांत पावसाचा अंदाज आहे. बिहारमध्ये 5 सप्टेंबरला अतिमुसळधार पावसाची शक्यता असून 6 ते 8 सप्टेंबरदरम्यान काही ठिकाणी मुसळधार पाऊस होऊ शकतो.
उप-हिमालयीन पश्चिम बंगाल आणि सिक्कीममध्ये 5 ते 7 सप्टेंबर तसेच 11 सप्टेंबरला मुसळधार पावसाची शक्यता आहे. ओडिशात 9 ते 11 सप्टेंबरदरम्यान मुसळधार पावसाची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे.
ईशान्य भारतात अरुणाचल प्रदेश, नागालँड, मणिपूर, मिझोराम आणि त्रिपुरामध्ये 5 ते 11 सप्टेंबरदरम्यान पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. आसाम आणि मेघालयात 5 ते 7 तसेच 10 आणि 11 सप्टेंबरला पावसाचा अंदाज आहे. या भागांमध्ये काही ठिकाणी मुसळधार पावसाचीही शक्यता आहे.
दक्षिण भारतात वादळी वाऱ्याचा इशारा
दक्षिण भारतातील अनेक राज्यांमध्ये 5 ते 11 सप्टेंबरदरम्यान तुरळक ते विखुरलेल्या पावसाची शक्यता आहे. यामध्ये तेलंगणा, तामिळनाडू, केरळ, कर्नाटक, आंध्र प्रदेश आणि पुद्दुचेरीचा समावेश आहे.
तामिळनाडू, पुद्दुचेरी आणि कराईकलमध्ये 5 आणि 6 सप्टेंबरला मेघगर्जना, विजांचा कडकडाट आणि ताशी 40 ते 50 किलोमीटर वेगाने वारे वाहण्याची शक्यता आहे. काही झोतांमध्ये वाऱ्याचा वेग 60 किलोमीटर प्रतितासापर्यंत पोहोचू शकतो.
मुसळधार पावसामुळे कोणते परिणाम होऊ शकतात?
IMD ने अतिमुसळधार पावसाच्या पार्श्वभूमीवर काही संभाव्य परिणामांची माहिती दिली आहे. जोरदार वारा आणि पावसामुळे झाडांच्या फांद्या तुटणे, लहान झाडे उन्मळून पडणे तसेच शेती आणि बागायती पिकांचे नुकसान होऊ शकते.
कच्ची घरे, भिंती, झोपड्या आणि काही रस्त्यांचे नुकसान होण्याची शक्यता आहे. सखल भागात पाणी साचणे, स्थानिक पूर, चिखल किंवा दरडी कोसळणे यासारख्या समस्या निर्माण होऊ शकतात. मुसळधार पावसामुळे दृश्यमानता कमी होऊन रस्ते आणि रेल्वे वाहतुकीवरही परिणाम होऊ शकतो.
हवामान विभागाने नागरिकांना बदलत्या हवामानावर लक्ष ठेवण्याचा आणि परिस्थिती बिघडल्यास सुरक्षित ठिकाणी जाण्याचा सल्ला दिला आहे. विजांचा कडकडाट होत असताना झाडाखाली आश्रय घेऊ नये. वीज पडण्याची शक्यता असल्यास इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे बंद करून पाण्यापासून आणि वीज वाहून नेणाऱ्या वस्तूंपासून दूर राहण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.
शेतकऱ्यांसाठी IMDचा महत्त्वाचा सल्ला
मुसळधार पावसाच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांनी शेतातील पाण्याचा निचरा व्यवस्थित होईल याची काळजी घ्यावी, असे IMD ने सांगितले आहे. मध्य प्रदेश, राजस्थान, बिहार, पंजाब, हरियाणा, उत्तर प्रदेश आणि ईशान्य भारतातील शेतकऱ्यांसाठी पिकांनुसार विविध कृषी सल्ले देण्यात आले आहेत.
महाराष्ट्रासह देशातील नागरिकांनी स्थानिक जिल्हानिहाय हवामान इशारे तपासणे महत्त्वाचे आहे. विशेषतः मुसळधार पावसाची शक्यता असलेल्या भागांत प्रवास, शेतीची कामे आणि इतर बाहेरील उपक्रम करताना स्थानिक प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करणे आवश्यक आहे.
निष्कर्ष
एकूणच, IMD पावसाचा अंदाज देशातील अनेक भागांसाठी महत्त्वाचा ठरत आहे. पूर्व राजस्थान, पश्चिम मध्य प्रदेश आणि बिहारमध्ये अतिमुसळधार पावसाची शक्यता असताना महाराष्ट्रातील कोकण-गोवा, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भातही पुढील काही दिवस पावसाची शक्यता कायम आहे. जोरदार पावसासोबत वादळी वारे, विजांचा कडकडाट, पाणी साचणे आणि काही भागांत पूरस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता असल्याने नागरिकांनी हवामान विभागाच्या ताज्या सूचनांकडे लक्ष ठेवावे.