ओडिशासह अनेक राज्यांना अतिवृष्टीचा इशारा; महाराष्ट्रातही पावसाचा जोर
भारताच्या हवामान विभागाने (IMD) देशातील अनेक भागांसाठी अतिवृष्टीचा इशारा दिला आहे. उत्तर बंगालच्या उपसागरात 10 सप्टेंबर 2026 रोजी कमी दाबाचे क्षेत्र तयार होण्याची शक्यता असून, त्याच्या प्रभावामुळे ओडिशा, पश्चिम बंगाल, छत्तीसगड, आंध्र प्रदेश, तेलंगणा आणि मध्य प्रदेशासह अनेक राज्यांमध्ये पावसाचा जोर वाढण्याची शक्यता आहे. ओडिशामध्ये 10 सप्टेंबर रोजी काही ठिकाणी अत्यंत मुसळधार पाऊस पडण्याचा अंदाज आहे.
बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचे क्षेत्र तयार होण्याची शक्यता
IMD च्या 9 सप्टेंबर रोजी जारी केलेल्या हवामान निवेदनानुसार, उत्तर बंगालच्या उपसागरात आणि लगतच्या बांगलादेश किनारपट्टीवर चक्रीय स्थिती निर्माण झाली आहे. या हवामान प्रणालीच्या प्रभावामुळे 10 सप्टेंबरला उत्तर बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचे क्षेत्र तयार होण्याची शक्यता आहे.
या प्रणालीमुळे पूर्व आणि मध्य भारतातील अनेक भागांत पावसाची तीव्रता वाढू शकते. काही भागांत मेघगर्जना, विजांचा कडकडाट आणि सोसाट्याचे वारेही वाहण्याची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे.
दरम्यान, मागील 24 तासांत त्रिपुरामध्ये 12 ते 20 सेंटीमीटरपर्यंत अतिवृष्टीची नोंद झाली. अंदमान-निकोबार बेटे, पश्चिम बंगाल व सिक्कीम, बिहार, झारखंड आणि आसाममध्येही मुसळधार पाऊस झाला.
ओडिशाला सर्वाधिक पावसाचा धोका
ओडिशामध्ये 9 ते 11 सप्टेंबरदरम्यान काही ठिकाणी मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाचा अंदाज आहे. विशेष म्हणजे 10 सप्टेंबर रोजी ओडिशामध्ये काही ठिकाणी अत्यंत मुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. 9 आणि 11 सप्टेंबरलाही काही भागांत अतिमुसळधार पावसाची शक्यता नमूद करण्यात आली आहे.
ओडिशासोबतच गंगेच्या खोऱ्यातील पश्चिम बंगालमध्ये 9 ते 11 सप्टेंबर, झारखंडमध्ये 9 ते 11 सप्टेंबर आणि छत्तीसगडमध्ये 10 ते 13 सप्टेंबरदरम्यान पावसाचा जोर राहण्याची शक्यता आहे.
छत्तीसगडमध्ये 12 सप्टेंबर रोजी काही भागांत अतिमुसळधार पाऊस पडू शकतो. तसेच 10, 11 आणि 13 सप्टेंबरला मुसळधार पावसाची शक्यता आहे.
विजांचा कडकडाट आणि जोरदार वाऱ्याचा इशारा
ओडिशा आणि गंगेच्या खोऱ्यातील पश्चिम बंगालमध्ये पावसासोबत मेघगर्जना आणि विजांचा कडकडाट होण्याची शक्यता आहे. ओडिशामध्ये काही भागांत ताशी 30 ते 40 किलोमीटर वेगाने वारे वाहू शकतात, तर काही ठिकाणी झोतांचा वेग 50 किलोमीटर प्रतितासापर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे.
आसाम आणि मेघालयात 9 सप्टेंबर रोजी मध्यम ते तीव्र विजांच्या हालचालींची शक्यता आहे. ईशान्य भारतातील इतर राज्यांमध्येही पुढील काही दिवस मेघगर्जना आणि विजांचा इशारा देण्यात आला आहे.
महाराष्ट्रात 12 ते 14 सप्टेंबरदरम्यान पावसाचा जोर
महाराष्ट्रासाठीही हवामान विभागाने महत्त्वाचा अंदाज दिला आहे. कोकण आणि गोव्यात 9 ते 15 सप्टेंबरदरम्यान अनेक ठिकाणी पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.
मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात 9 ते 11 सप्टेंबरदरम्यान काही ठिकाणी विखुरलेल्या स्वरूपाचा पाऊस पडू शकतो. मात्र 12 ते 14 सप्टेंबरदरम्यान मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात पावसाचा विस्तार वाढण्याची शक्यता आहे.
मध्य महाराष्ट्रात 11 ते 15 सप्टेंबर आणि मराठवाड्यात 11 ते 13 सप्टेंबरदरम्यान मेघगर्जना व विजांचा कडकडाट होण्याची शक्यता आहे. मराठवाड्यात 12 आणि 13 सप्टेंबरला काही ठिकाणी मुसळधार पावसाचा अंदाज आहे.
त्यामुळे महाराष्ट्रातील शेतकरी, प्रवासी आणि नागरिकांनी पुढील काही दिवस स्थानिक हवामानाच्या सूचनांकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
देशातील इतर भागांमध्येही पावसाची शक्यता
दक्षिण भारतात किनारी आंध्र प्रदेश आणि तेलंगणामध्येही पावसाचा जोर वाढण्याची शक्यता आहे. किनारी आंध्र प्रदेशात 10 आणि 11 सप्टेंबरला मुसळधार पाऊस पडू शकतो, तर तेलंगणात 11 आणि 12 सप्टेंबरला मुसळधार पावसाचा अंदाज आहे.
मध्य प्रदेशात 11 ते 14 सप्टेंबरदरम्यान काही भागांत पावसाची शक्यता आहे. पश्चिम मध्य प्रदेशात 12 ते 14 सप्टेंबरदरम्यान मुसळधार पाऊस पडू शकतो. पूर्व मध्य प्रदेशात 11 सप्टेंबरला मुसळधार पावसाची शक्यता आहे.
उत्तर भारतात हिमाचल प्रदेश, उत्तराखंड, उत्तर प्रदेश, हरियाणा, चंदीगड, दिल्ली आणि पंजाबमध्येही वेगवेगळ्या दिवशी पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. उत्तराखंडमध्ये 10 ते 13 सप्टेंबरदरम्यान काही ठिकाणी मुसळधार पाऊस पडू शकतो.
मुसळधार पावसामुळे कोणते परिणाम होऊ शकतात?
IMD ने अतिवृष्टीच्या परिस्थितीत अनेक संभाव्य परिणामांचा उल्लेख केला आहे. जोरदार पाऊस आणि वाऱ्यामुळे झाडांच्या फांद्या तुटणे, लहान झाडे उन्मळून पडणे आणि पिकांचे नुकसान होऊ शकते.
कच्ची घरे, भिंती आणि रस्त्यांचे किरकोळ नुकसान होण्याची शक्यता आहे. सखल भागांमध्ये पाणी साचणे, स्थानिक पूर, जलमय स्थिती, भूस्खलन आणि माती घसरण्याच्या घटना घडू शकतात. मुसळधार पावसामुळे रस्ते आणि रेल्वे वाहतुकीवरही परिणाम होऊ शकतो.
मच्छीमारांसाठीही विशेष सूचना देण्यात आली आहे. पश्चिम बंगाल, ओडिशा आणि उत्तर आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीजवळील समुद्रात तसेच उत्तर बंगालच्या उपसागरात प्रतिकूल हवामानाची शक्यता असल्याने सावधगिरी बाळगण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
नागरिक आणि शेतकऱ्यांसाठी IMDचा सल्ला
हवामान खराब झाल्यास नागरिकांनी सुरक्षित ठिकाणी आश्रय घ्यावा. विजांचा कडकडाट होत असताना झाडाखाली उभे राहू नये. वीज पडण्याची शक्यता असल्यास इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे व विद्युत उपकरणे प्लगमधून काढावीत आणि पाण्याच्या स्रोतांपासून दूर राहावे, असा सल्ला IMD ने दिला आहे.
शेतकऱ्यांनी शेतातील पाण्याचा निचरा व्यवस्थित होईल याची काळजी घ्यावी. कापणी केलेले उत्पादन सुरक्षित आणि कोरड्या ठिकाणी ठेवावे. जोरदार वाऱ्यामुळे पिके पडू नयेत यासाठी फळझाडे, भाजीपाला आणि इतर उभ्या पिकांना आवश्यक आधार देण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.
ईशान्य भारतातील काही भागांसाठी पुढील 24 तासांत कमी ते मध्यम स्वरूपाचा फ्लॅश फ्लडचा धोका देखील नमूद करण्यात आला आहे. विशेषतः नागालँड, मणिपूर, मिझोराम आणि त्रिपुरातील काही जिल्ह्यांमध्ये अतिसंतृप्त जमीन आणि सखल भागांत पाणी साचण्याची शक्यता आहे.
निष्कर्ष
एकूणच, अतिवृष्टीचा इशारा लक्षात घेता पुढील काही दिवस देशाच्या अनेक भागांसाठी महत्त्वाचे ठरणार आहेत. उत्तर बंगालच्या उपसागरात तयार होणारे संभाव्य कमी दाबाचे क्षेत्र ओडिशा आणि पूर्व भारतातील पावसाला चालना देऊ शकते. महाराष्ट्रात विशेषतः 12 ते 14 सप्टेंबरदरम्यान पावसाचा विस्तार वाढण्याची शक्यता आहे. नागरिकांनी IMDच्या स्थानिक आणि जिल्हानिहाय सूचनांकडे लक्ष ठेवून आवश्यक ती खबरदारी घेणे महत्त्वाचे आहे.