बंगालच्या उपसागरातील कमी दाबाच्या क्षेत्रामुळे IMD चा मुसळधार पावसाचा इशारा; ओडिशा, छत्तीसगडसह अनेक राज्यांना अलर्ट
बंगालच्या उपसागरातील कमी दाबाचे क्षेत्र तीव्र; IMD कडून मुसळधार पावसाचा इशारा
भारतीय हवामान विभागाने (IMD) देशातील अनेक राज्यांसाठी मुसळधार पावसाचा इशारा जारी केला आहे. बंगालच्या वायव्य उपसागरात निर्माण झालेल्या कमी दाबाच्या क्षेत्राचे (Depression) पुढील २४ तासांत अधिक तीव्र होऊन खोल दाबाच्या क्षेत्रात (Deep Depression) रूपांतर होण्याची शक्यता आहे. हे हवामान प्रणाली २७ जुलै रोजी ओडिशातील पारादीप आणि पश्चिम बंगालमधील सागर बेटादरम्यान किनारपट्टी ओलांडण्याचा अंदाज हवामान विभागाने व्यक्त केला आहे.
या प्रणालीच्या प्रभावामुळे ओडिशा, छत्तीसगड, पश्चिम बंगाल, झारखंड, बिहार आणि मध्य भारतातील अनेक भागांत अतिमुसळधार पावसाची शक्यता असून नागरिकांनी सतर्क राहण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
IMD मुसळधार पावसाचा इशारा का जारी करण्यात आला?
हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, बंगालच्या उपसागरात तयार झालेली हवामान प्रणाली सातत्याने बळकट होत आहे. ती उत्तर-पश्चिम दिशेने सरकत असून किनारपट्टी ओलांडल्यानंतरही तिचा प्रभाव अनेक राज्यांवर कायम राहण्याची शक्यता आहे.
या प्रणालीमुळे वातावरणात मोठ्या प्रमाणात आर्द्रता निर्माण होत असून त्यामुळे सलग मुसळधार पाऊस, वादळी वारे आणि विजांचा कडकडाट होण्याची शक्यता आहे.
कोणत्या राज्यांमध्ये सर्वाधिक पावसाची शक्यता?
ओडिशामध्ये अतिवृष्टीचा सर्वाधिक धोका
हवामान विभागाने २६ आणि २७ जुलै रोजी ओडिशामध्ये अतिमुसळधार पावसाचा इशारा दिला आहे. अनेक जिल्ह्यांत पूरसदृश परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता असून नद्या दुथडी भरून वाहू शकतात.
किनारपट्टी, नदीकाठ आणि सखल भागात राहणाऱ्या नागरिकांनी विशेष काळजी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
छत्तीसगड आणि पश्चिम बंगाललाही अलर्ट
छत्तीसगडमध्ये २७ जुलै रोजी अतिमुसळधार पावसाची शक्यता आहे. तर गंगेच्या खोऱ्यातील पश्चिम बंगालमध्ये २६ आणि २७ जुलैदरम्यान जोरदार ते अतिजोरदार पाऊस पडण्याचा अंदाज आहे.
महाराष्ट्रासह इतर राज्यांमध्येही पावसाचा जोर
पूर्व भारताबरोबरच देशातील इतर अनेक भागांतही पावसाची शक्यता आहे.
कोकण, गोवा, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा, गुजरात, मध्य प्रदेश, विदर्भ, उत्तराखंड, हिमाचल प्रदेश, उत्तर प्रदेश, राजस्थान, केरळ, कर्नाटक, आंध्र प्रदेश, तेलंगणा आणि तामिळनाडू या भागांत पुढील काही दिवस मुसळधार पावसाचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.
काही भागांत विजांचा कडकडाट आणि ताशी ४० ते ६० किलोमीटर वेगाने वारे वाहू शकतात.
समुद्रात उंच लाटा; मच्छीमारांना समुद्रात न जाण्याचा सल्ला
बंगालच्या उपसागरात समुद्र खवळणार
हवामान विभागाने बंगालच्या उपसागरात समुद्राची परिस्थिती अत्यंत खडबडीत राहणार असल्याचा इशारा दिला आहे.
वादळी वाऱ्यांचा वेग ताशी ५५ ते ७५ किलोमीटर पर्यंत जाण्याची शक्यता असल्याने समुद्रातील हालचाली धोकादायक ठरू शकतात.
मच्छीमारांसाठी महत्त्वाची सूचना
IMD ने २९ जुलैपर्यंत खालील भागांतील मच्छीमारांना समुद्रात न जाण्याचा सल्ला दिला आहे.
- ओडिशा किनारपट्टी
- पश्चिम बंगाल किनारपट्टी
- उत्तर आंध्र प्रदेश किनारपट्टी
- बंगालचा वायव्य उपसागर
मागील २४ तासांत कुठे पडला सर्वाधिक पाऊस?
हवामान विभागाच्या आकडेवारीनुसार,
- जगतसिंगपूर (ओडिशा) – ३३ सेंमी
- ताम्हिणी, मुळशी (पुणे) – १७ सेंमी
- कर्जत (रायगड) – १५ सेंमी
- महासमुंद (छत्तीसगड) – १५ सेंमी
- कपराडा (गुजरात) – १२ सेंमी
या आकडेवारीवरून देशातील अनेक भागांत मान्सून सक्रिय असल्याचे स्पष्ट होते.
मुसळधार पावसामुळे कोणते परिणाम होऊ शकतात?
हवामान विभागाने पुढील संभाव्य परिणामांची शक्यता व्यक्त केली आहे.
- सखल भागांत पाणी साचणे
- नद्या व नाले तुडुंब भरणे
- पूरसदृश परिस्थिती
- डोंगराळ भागांत भूस्खलन
- झाडे उन्मळून पडणे
- शेतीपिकांचे नुकसान
- रस्ते आणि रेल्वे वाहतुकीवर परिणाम
- दृश्यमानता कमी होणे
- किनारी भागातील बोटींना धोका
नागरिकांनी कोणती काळजी घ्यावी?
हवामान विभागाने नागरिकांना पुढील सूचना दिल्या आहेत.
सुरक्षिततेसाठी या सूचना पाळा
- हवामान विभागाच्या अधिकृत सूचना नियमित तपासा.
- अतिवृष्टीदरम्यान अनावश्यक प्रवास टाळा.
- वीजांचा कडकडाट सुरू असल्यास झाडाखाली उभे राहू नका.
- पाण्याने भरलेल्या रस्त्यांमधून जाणे टाळा.
- विद्युत उपकरणे बंद ठेवा.
- स्थानिक प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करा.
शेतकऱ्यांसाठी विशेष सूचना
शेतकऱ्यांनी शेतातील पाण्याचा निचरा व्यवस्थित ठेवावा. खत, फवारणी आणि सिंचनाची कामे हवामान सुधारल्यानंतरच करावीत. भाजीपाला, धान, कापूस आणि इतर पिकांचे संरक्षण करण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना कराव्यात.
मान्सून आणखी सक्रिय राहणार
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, बंगालच्या उपसागरातील कमी दाबाच्या क्षेत्रामुळे पुढील काही दिवस देशातील अनेक भागांत मान्सून सक्रिय राहण्याची शक्यता आहे.
यामुळे शेतीला मोठा फायदा होण्याची अपेक्षा असली तरी काही भागांत पूर, वाहतूक विस्कळीत होणे आणि जनजीवनावर परिणाम होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
निष्कर्ष
IMD मुसळधार पावसाचा इशारा लक्षात घेता ओडिशा, छत्तीसगड, पश्चिम बंगाल आणि इतर अनेक राज्यांमध्ये पुढील काही दिवस अतिवृष्टी होण्याची शक्यता आहे. नागरिकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता केवळ भारतीय हवामान विभागाच्या अधिकृत सूचना आणि स्थानिक प्रशासनाच्या मार्गदर्शक सूचना पाळाव्यात. योग्य वेळी घेतलेली खबरदारी संभाव्य नुकसान कमी करण्यास मदत करू शकते.