चक्रीवादळ मुरासूचा आंध्र प्रदेशला मोठा धोका; १२० किमी वेगाने वारे वाहण्याचा IMD चा इशारा

प्रस्तावना

बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेले चक्रीवादळ मुरासू (Cyclone Murasu) अधिक तीव्र झाले असून त्याचे रूपांतर तीव्र चक्रीवादळात झाले आहे. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) २ नोव्हेंबर २०२६ रोजी आंध्र प्रदेश आणि उत्तर तामिळनाडूच्या किनारपट्टीसाठी गंभीर हवामानाचा इशारा जारी केला आहे.

या चक्रीवादळामुळे आंध्र प्रदेशच्या दक्षिण किनारपट्टीवर ताशी १०० ते ११० किलोमीटर वेगाने वारे वाहण्याची शक्यता असून वाऱ्यांचा वेग ताशी १२० किलोमीटरपर्यंत पोहोचू शकतो. २ नोव्हेंबरच्या मध्यरात्रीपासून ३ नोव्हेंबरच्या पहाटेपर्यंत चक्रीवादळ किनारपट्टी ओलांडण्याची शक्यता हवामान विभागाने वर्तवली आहे. अतिवृष्टी, समुद्राला उधाण आणि किनारपट्टीवरील सखल भागांमध्ये पाणी शिरण्याचा धोका लक्षात घेता नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

चक्रीवादळ मुरासूची सद्यस्थिती काय आहे?

भारतीय हवामान विभागाच्या २ नोव्हेंबर २०२६ रोजी दुपारी १:३० वाजता जारी केलेल्या प्रेस रिलीज क्रमांक ३ नुसार, बंगालच्या उपसागरातील मुरासू चक्रीवादळाने पश्चिम-वायव्य दिशेने प्रवास करत तीव्र चक्रीवादळाचे स्वरूप धारण केले आहे.

२ नोव्हेंबर रोजी सकाळी ८:३० वाजता हे चक्रीवादळ पश्चिम-मध्य बंगालच्या उपसागरात केंद्रित होते. त्यावेळी त्याचे स्थान १४.१ अंश उत्तर अक्षांश आणि ८१.४ अंश पूर्व रेखांश असे नोंदवण्यात आले.

चक्रीवादळाची प्रमुख ठिकाणांपासूनची अंदाजे अंतर पुढीलप्रमाणे होती:

• नेल्लोर, आंध्र प्रदेश : १६० किलोमीटर आग्नेय-पूर्व दिशेला.

• चेन्नई, तामिळनाडू : १८० किलोमीटर ईशान्य दिशेला.

• कावली, आंध्र प्रदेश : १८० किलोमीटर आग्नेय-पूर्व दिशेला.

• ओंगोल, आंध्र प्रदेश : २१० किलोमीटर आग्नेय दिशेला.

• मच्छलीपट्टणम, आंध्र प्रदेश : २४० किलोमीटर दक्षिणेला.

हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, हे चक्रीवादळ वायव्य दिशेने पुढे सरकून नेल्लोर आणि नरसापूरदरम्यान, ओंगोलच्या दक्षिणेकडे आंध्र प्रदेशचा किनारा ओलांडण्याची शक्यता आहे.

१२० किलोमीटर वेगाने वारे; किनारपट्टीवर चक्रीवादळ धडकण्याचा अंदाज

चक्रीवादळ मुरासू किनारपट्टी ओलांडताना ताशी १०० ते ११० किलोमीटर वेगाने वारे वाहण्याची शक्यता आहे. वाऱ्यांचा वेग ताशी १२० किलोमीटरपर्यंत पोहोचू शकतो.

हवामान विभागाने दिलेल्या अंदाजानुसार, २ नोव्हेंबर रोजी रात्री ११:३० वाजल्यापासून ३ नोव्हेंबर रोजी पहाटे ४ वाजेपर्यंत चक्रीवादळ किनारपट्टी ओलांडू शकते.

चक्रीवादळाची पुढील दिशा आणि वेग

तारीख आणि वेळ	अंदाजित वाऱ्यांचा वेग	स्थिती
२ नोव्हेंबर, सकाळी ८:३०	१००-११० किमी/तास	तीव्र चक्रीवादळ
२ नोव्हेंबर, सकाळी ११:३०	१००-११० किमी/तास	तीव्र चक्रीवादळ
२ नोव्हेंबर, संध्याकाळी ५:३०	१००-११० किमी/तास	तीव्र चक्रीवादळ
२ नोव्हेंबर, रात्री ११:३०	१००-११० किमी/तास	तीव्र चक्रीवादळ
३ नोव्हेंबर, सकाळी ५:३०	७०-८० किमी/तास	चक्रीवादळ
३ नोव्हेंबर, संध्याकाळी ५:३०	५५-६५ किमी/तास	तीव्र कमी दाबाचा पट्टा
४ नोव्हेंबर, सकाळी ५:३०	३५-४५ किमी/तास	कमी दाबाचे क्षेत्र

किनारपट्टी ओलांडल्यानंतर चक्रीवादळाची तीव्रता हळूहळू कमी होण्याची शक्यता आहे. चेन्नई आणि मच्छलीपट्टणम येथील डॉप्लर हवामान रडारच्या माध्यमातून या चक्रीवादळावर सतत लक्ष ठेवले जात आहे.

आंध्र प्रदेश, तामिळनाडू आणि तेलंगणात अतिवृष्टीचा इशारा

चक्रीवादळ मुरासूच्या प्रभावामुळे दक्षिण भारतातील अनेक राज्यांमध्ये मुसळधार ते अतिमुसळधार पाऊस पडण्याचा अंदाज आहे. काही ठिकाणी अत्यंत मुसळधार पावसाची शक्यताही हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे.

आंध्र प्रदेशमध्ये सर्वाधिक पावसाचा धोका

किनारपट्टीवरील आंध्र प्रदेशमध्ये २ आणि ३ नोव्हेंबर रोजी बहुतांश ठिकाणी हलका ते मध्यम पाऊस पडेल. काही भागांमध्ये मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता असून काही ठिकाणी अत्यंत मुसळधार पाऊस होऊ शकतो.

४ नोव्हेंबर रोजी काही ठिकाणी मुसळधार पावसाचा अंदाज आहे.

रायलसीमा भागातही २ आणि ३ नोव्हेंबर रोजी काही ठिकाणी अतिवृष्टी आणि अत्यंत मुसळधार पावसाचा धोका आहे.

इतर राज्यांतील पावसाचा अंदाज

• उत्तर तामिळनाडू: २ नोव्हेंबर रोजी काही ठिकाणी मुसळधार ते अतिमुसळधार पाऊस आणि ३ नोव्हेंबर रोजी काही भागांत मुसळधार पावसाची शक्यता.

• तेलंगणा: २ नोव्हेंबर रोजी काही ठिकाणी मुसळधार ते अतिमुसळधार पाऊस. ३ नोव्हेंबर रोजी काही भागांत अत्यंत मुसळधार पावसाचा अंदाज.

• दक्षिण ओडिशा: २ ते ४ नोव्हेंबरदरम्यान काही ठिकाणी मुसळधार पाऊस.

• छत्तीसगड: दक्षिण छत्तीसगडमध्ये २ ते ४ नोव्हेंबरदरम्यान काही ठिकाणी मुसळधार पावसाची शक्यता.

समुद्राला उंच लाटा; मच्छीमारांना समुद्रात न जाण्याचा इशारा

चक्रीवादळामुळे बंगालच्या उपसागरातील समुद्र खवळलेला राहणार आहे. पश्चिम-मध्य बंगालच्या उपसागरात ३ नोव्हेंबरच्या सकाळपर्यंत समुद्राची स्थिती अत्यंत धोकादायक राहण्याची शक्यता आहे.

आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीवर २ नोव्हेंबरच्या सकाळपासून ३ नोव्हेंबरच्या सकाळपर्यंत समुद्राची स्थिती उंच ते अत्यंत उंच लाटांची राहण्याचा अंदाज आहे.

उत्तर तामिळनाडू आणि पुद्दुचेरी किनारपट्टीवर ४ नोव्हेंबरच्या सकाळपर्यंत समुद्र खवळलेला राहू शकतो.

मच्छीमारांसाठी महत्त्वाच्या सूचना

हवामान विभागाने मच्छीमारांना पुढील भागांमध्ये समुद्रात न जाण्याचा सल्ला दिला आहे:

• आग्नेय बंगालचा उपसागर : २ नोव्हेंबर.

• नैऋत्य बंगालचा उपसागर : ४ नोव्हेंबरच्या सकाळपर्यंत.

• पश्चिम-मध्य बंगालचा उपसागर : ४ नोव्हेंबरच्या दुपारपर्यंत.

• आंध्र प्रदेश किनारपट्टी : २ ते ४ नोव्हेंबरच्या दुपारपर्यंत.

• उत्तर तामिळनाडू आणि पुद्दुचेरी किनारपट्टी : ४ नोव्हेंबरच्या सकाळपर्यंत.

• दक्षिण ओडिशा किनारपट्टी आणि लगतचा वायव्य बंगालचा उपसागर : २ नोव्हेंबर संध्याकाळपासून ४ नोव्हेंबर दुपारपर्यंत.

समुद्राच्या पाण्याची पातळी वाढण्याचा धोका

चक्रीवादळ मुरासूच्या पार्श्वभूमीवर आंध्र प्रदेशच्या दक्षिण किनारपट्टीवरील सखल भागांना समुद्राचे पाणी शिरण्याचा धोका आहे.

हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, किनारपट्टी ओलांडण्याच्या वेळी समुद्राच्या भरतीच्या सामान्य पातळीपेक्षा सुमारे १.५ ते २ मीटर उंचीची वादळी लाट निर्माण होऊ शकते.

बापटला जिल्ह्यात या वादळी लाटांचा सर्वाधिक परिणाम होण्याची शक्यता आहे. तसेच कृष्णा आणि प्रकाशम जिल्ह्यांमध्येही पाणी शिरण्याचा धोका व्यक्त करण्यात आला आहे.

२ नोव्हेंबरच्या संध्याकाळपासून ३ नोव्हेंबरच्या सकाळपर्यंत समुद्राच्या पाण्याची पातळी वाढण्याची शक्यता आहे. रात्रीपासून पहाटेपर्यंत ही वाढ अधिक जाणवू शकते.

चक्रीवादळामुळे कोणते नुकसान होण्याची शक्यता?

हवामान विभागाने संभाव्य नुकसानीबाबतही सविस्तर माहिती दिली आहे. आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीवर झोपड्या, कच्ची घरे आणि कमकुवत बांधकामांचे मोठे नुकसान होऊ शकते.

पत्रे आणि हलक्या धातूच्या छतांचे नुकसान होण्याची शक्यता आहे. झाडे उन्मळून पडणे, फांद्या तुटणे आणि जाहिरातींचे फलक कोसळण्याचा धोका आहे.

शेती आणि वाहतूक व्यवस्थेवर परिणाम

वादळी वाऱ्यांमुळे नारळ, केळी, पपई आणि शेवग्याच्या झाडांचे नुकसान होऊ शकते. उभ्या पिकांवर तसेच फळबागांवरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

अतिवृष्टीमुळे सखल भागांमध्ये पाणी साचणे, रस्त्यांवर पूरस्थिती निर्माण होणे आणि वाहतूक विस्कळीत होण्याचा धोका आहे. काही ठिकाणी रेल्वे सेवा, वीजवाहिन्या आणि सिग्नल यंत्रणांवरही परिणाम होऊ शकतो.

नागरिकांसाठी हवामान विभागाच्या महत्त्वाच्या सूचना

चक्रीवादळाच्या संभाव्य परिणामांपासून सुरक्षित राहण्यासाठी हवामान विभागाने नागरिक आणि संबंधित प्रशासनाला काही महत्त्वाच्या सूचना दिल्या आहेत.

• किनारपट्टीवरील झोपडपट्टी आणि असुरक्षित घरांमधील नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी हलवावे.

• नागरिकांनी शक्यतो घराबाहेर पडणे टाळावे.

• कमकुवत आणि धोकादायक इमारतींमध्ये राहू नये.

• मच्छीमारीच्या सर्व कामकाजावर तात्पुरती बंदी ठेवावी.

• रस्ते आणि रेल्वे वाहतुकीचे नियोजन परिस्थितीनुसार करावे.

• पाणी साचणाऱ्या भागांमध्ये जाणे टाळावे.

• लहान बोटी आणि मोटरबोटमधून समुद्रात प्रवास करू नये.

• वीज आणि दळणवळण यंत्रणांच्या सुरक्षिततेवर लक्ष ठेवावे.

जहाज, बंदरे आणि समुद्राशी संबंधित व्यवसायांनीही हवामान विभागाच्या पुढील सूचनांनुसार आपल्या कामकाजाचे नियोजन करावे, असे सांगण्यात आले आहे.

निष्कर्ष: चक्रीवादळ मुरासूवर IMD चे लक्ष

चक्रीवादळ मुरासू आंध्र प्रदेशच्या दक्षिण किनारपट्टीवर धडकण्याची शक्यता असल्याने पुढील काही तास अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. ताशी १२० किलोमीटरपर्यंत वाऱ्यांचा वेग, अतिवृष्टी, उंच समुद्री लाटा आणि वादळी लाटांमुळे किनारपट्टीवरील नागरिकांसाठी धोका निर्माण होऊ शकतो.

हवामान विभागाने चेन्नई आणि मच्छलीपट्टणम येथील डॉप्लर रडारच्या मदतीने चक्रीवादळावर लक्ष ठेवले आहे. नागरिकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता अधिकृत हवामान सूचना आणि स्थानिक प्रशासनाच्या निर्देशांचे पालन करावे.