पुण्यात दिवाळी बचत बाजाराला प्रतिसाद; ६० महिलांची आरोग्य तपासणी

पुणे, ४ नोव्हेंबर २०२६ : दिवाळीच्या सणाच्या पार्श्वभूमीवर पुणे महानगरपालिकेच्या वतीने महिला बचत गटांना प्रोत्साहन देण्यासाठी विशेष उपक्रम राबविण्यात येत आहे. कोथरूड येथील स्वातंत्र्यवीर सावरकर मैदानावर (व्ही. डी. सावरकर मैदान) आयोजित करण्यात आलेल्या ‘दिवाळी बचत बाजार’ प्रदर्शनातून महिला उद्योजकांना आपल्या उत्पादनांच्या विक्रीसाठी हक्काचे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. याच उपक्रमांतर्गत महिलांसाठी कर्करोग तपासणी आणि आरोग्य मार्गदर्शन शिबिराचेही आयोजन करण्यात आले. या शिबिरात एकूण ६० महिलांची स्तन आणि गर्भाशयमुखाच्या कर्करोगासाठी प्राथमिक तपासणी करण्यात आली.

कोथरूडमध्ये दिवाळी बचत बाजार प्रदर्शनाचे आयोजन

पुणे महानगरपालिकेच्या समाज विकास विभागामार्फत महिला स्वयंसहायता बचत गटांनी तयार केलेल्या वस्तूंचे प्रदर्शन आणि विक्री करण्यासाठी ‘दिवाळी बचत बाजार’ आयोजित करण्यात आला आहे.

कोथरूड येथील व्ही. डी. सावरकर मैदानावर हे प्रदर्शन सुरू असून, दिवाळीच्या खरेदीसाठी नागरिकांना विविध प्रकारची उत्पादने एकाच ठिकाणी उपलब्ध होत आहेत.

महिला बचत गटांमधील सदस्य स्वतः तयार केलेल्या वस्तूंची विक्री या प्रदर्शनाच्या माध्यमातून करीत आहेत. त्यामुळे महिलांना त्यांच्या उत्पादनांची ओळख निर्माण करण्यासोबतच ग्राहकांशी थेट संपर्क साधण्याची संधी मिळत आहे.

३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी पुणे महानगरपालिकेच्या महिला व बालकल्याण समितीच्या अध्यक्षा अल्पना गणेश वरपे आणि समाज विकास विभागाच्या उपायुक्त आशा राऊत यांनी प्रदर्शनाला भेट दिली.

यावेळी त्यांनी बचत गटातील महिलांशी संवाद साधून त्यांच्या उत्पादनांची माहिती घेतली. तसेच वस्तूंची विक्री वाढविणे, व्यवसायाचा विस्तार करणे आणि अधिकाधिक ग्राहकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी आवश्यक मार्गदर्शन केले.

महिला बचत गटांना व्यवसायवाढीसाठी प्रोत्साहन

महिला स्वयंसहायता बचत गट ग्रामीण आणि शहरी भागातील आर्थिक विकासात महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत. बचत गटांच्या माध्यमातून महिला एकत्र येऊन लघुउद्योग सुरू करतात आणि स्वतःच्या उत्पादनांची विक्री करतात.

दिवाळी बचत बाजारासारख्या प्रदर्शनांमुळे या महिलांना आपल्या वस्तूंचे थेट विपणन करण्याची संधी मिळते. सामान्यतः लहान उद्योगांना मोठ्या बाजारपेठेत पोहोचण्यासाठी अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो. मात्र, महानगरपालिकेच्या अशा उपक्रमांमुळे त्यांना ग्राहकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी व्यासपीठ उपलब्ध होते.

महिलांच्या उत्पादनांना थेट बाजारपेठ

या प्रदर्शनात सहभागी झालेल्या महिला उद्योजकांना आपल्या वस्तू ग्राहकांसमोर मांडता येतात. ग्राहकांकडून मिळणारा प्रतिसाद, उत्पादनांच्या गुणवत्तेबाबतच्या सूचना आणि बाजारपेठेतील मागणी यांची माहितीही त्यांना मिळू शकते.

अशा प्रदर्शनांमुळे महिलांचा आत्मविश्वास वाढण्यास आणि स्वतःचा व्यवसाय अधिक सक्षम करण्यास मदत होते.

महिला आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी होण्यास मदत

महिलांना केवळ बचत करण्यापुरते मर्यादित न ठेवता त्यांना उद्योजकतेच्या माध्यमातून उत्पन्न मिळविण्याची संधी देणे हा अशा उपक्रमांचा महत्त्वाचा उद्देश आहे.

स्वतःचे उत्पादन तयार करणे, त्याची किंमत निश्चित करणे, ग्राहकांशी संवाद साधणे आणि विक्रीचे नियोजन करणे या प्रक्रियेतून महिलांना व्यावसायिक अनुभव मिळतो.

दिवाळी बचत बाजारात महिलांसाठी कर्करोग तपासणी शिबिर

महिला सक्षमीकरणासोबतच त्यांच्या आरोग्याची काळजी घेण्याच्या उद्देशाने या प्रदर्शनादरम्यान विशेष आरोग्य शिबिर आयोजित करण्यात आले.

राणी लक्ष्मीबाई महिला सक्षमीकरण योजनेंतर्गत महिलांसाठी कर्करोग तपासणी आणि आरोग्य मार्गदर्शन शिबिराचे आयोजन करण्यात आले होते. या उपक्रमासाठी फॅमिली प्लॅनिंग असोसिएशन ऑफ इंडिया या संस्थेचे सहकार्य घेण्यात आले.

या शिबिरात एकूण ६० महिलांची स्तनाचा कर्करोग आणि गर्भाशयमुखाच्या कर्करोगासाठी तपासणी करण्यात आली.

महिलांच्या आरोग्याशी संबंधित या दोन्ही आजारांविषयी जागरूकता निर्माण करणे आणि वेळेवर तपासणीचे महत्त्व समजावून सांगणे हा या उपक्रमाचा उद्देश होता.

स्तन आणि गर्भाशयमुखाच्या कर्करोगाबाबत मार्गदर्शन

शिबिरात वैद्यकीय तज्ज्ञांनी महिलांना स्तनाचा कर्करोग आणि गर्भाशयमुखाच्या कर्करोगाची प्राथमिक लक्षणे कशी ओळखावीत, याबाबत मार्गदर्शन केले.

महिलांनी शरीरातील असामान्य बदलांकडे दुर्लक्ष करू नये आणि आरोग्याशी संबंधित कोणतीही शंका असल्यास वैद्यकीय तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा, याबाबत माहिती देण्यात आली.

स्तनाच्या कर्करोगाबाबत जागरूकता

स्तनाच्या आकारात किंवा स्वरूपात होणारे बदल, गाठ जाणवणे किंवा स्तनाग्रांमध्ये असामान्य बदल दिसणे यांसारख्या लक्षणांकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे.

अशा प्रकारची लक्षणे आढळल्यास स्वतः निदान न करता डॉक्टरांकडून तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे. नियमित आरोग्य तपासणी आणि योग्य वैद्यकीय सल्ल्यामुळे आजाराचे लवकर निदान होण्यास मदत होऊ शकते.

गर्भाशयमुखाच्या कर्करोगाची तपासणी महत्त्वाची

गर्भाशयमुखाचा कर्करोग हा महिलांच्या आरोग्याशी संबंधित गंभीर आजार आहे. एचपीव्ही संसर्ग हा या कर्करोगाचा प्रमुख कारणीभूत घटक आहे.

या आजाराचे सुरुवातीच्या टप्प्यात अनेकदा स्पष्ट लक्षणे दिसत नाहीत. त्यामुळे वैद्यकीय सल्ल्यानुसार नियमित तपासणी करणे महत्त्वाचे ठरते.

शिबिरात महिलांना प्रतिबंधात्मक उपाय, आरोग्यदायी जीवनशैली आणि आजाराची प्राथमिक लक्षणे ओळखण्याबाबत माहिती देण्यात आली.

पुणे महानगरपालिकेच्या अधिकाऱ्यांसह वैद्यकीय तज्ज्ञ उपस्थित

या कार्यक्रमाला महिला व बालकल्याण समितीच्या अध्यक्षा अल्पना गणेश वरपे, समाज विकास विभागाच्या उपायुक्त आशा राऊत तसेच फॅमिली प्लॅनिंग असोसिएशन ऑफ इंडियाचे वैद्यकीय तज्ज्ञ आणि कर्मचारी उपस्थित होते.

याशिवाय सहाय्यक समाज विकास अधिकारी संदीप कोलपे आणि राजेंद्र मोरे, समाजसेवक संदीप कांबळे, समूह संघटक मनीषा वाघ, स्वाती ढगे, ज्योती भिंगारे आणि क्रांती रासळ यांची उपस्थिती होती.

सेवा केंद्राचे मुख्य समन्वयक सागर काशीद आणि सेवा केंद्र समन्वयक संगीता निकम यांच्यासह इतर कर्मचारीही या उपक्रमात सहभागी झाले होते.

महिला सक्षमीकरण आणि आरोग्य जागरूकतेचा संयुक्त उपक्रम

दिवाळी बचत बाजाराच्या माध्यमातून महिला उद्योजकांना व्यवसायाची संधी उपलब्ध करून देण्यासोबतच आरोग्य तपासणी शिबिर आयोजित करण्यात आल्याने या उपक्रमाला सामाजिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी रोजगार आणि व्यवसायाच्या संधी उपलब्ध करून देणे जितके आवश्यक आहे, तितकेच त्यांच्या आरोग्याकडे लक्ष देणेही महत्त्वाचे आहे.

पुणे महानगरपालिकेच्या समाज विकास विभागाने आयोजित केलेल्या या उपक्रमातून महिला बचत गटांना प्रोत्साहन आणि महिलांना आरोग्यविषयक मार्गदर्शन देण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.

निष्कर्ष

पुण्यातील दिवाळी बचत बाजार हा महिला उद्योजकतेला प्रोत्साहन देणारा महत्त्वाचा उपक्रम ठरत आहे. कोथरूडमधील या प्रदर्शनामुळे महिला बचत गटांना उत्पादनांच्या विक्रीसाठी व्यासपीठ मिळाले आहे. त्याचबरोबर ६० महिलांची स्तन आणि गर्भाशयमुखाच्या कर्करोगासाठी तपासणी करून आरोग्य जागरूकतेलाही चालना देण्यात आली. महिला आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी होण्यासोबतच आरोग्याबाबत जागरूक राहाव्यात, या दृष्टीने अशा उपक्रमांचे महत्त्व अधोरेखित होत आहे.