चक्रीवादळ मुरासूचा आंध्र प्रदेशला धोका; 120 किमी वेगाने वारे वाहण्याचा इशारा

प्रस्तावना

बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेल्या 'मुरासू' (Murasu) या चक्रीवादळाने आता तीव्र रूप धारण करण्यास सुरुवात केली आहे. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी जारी केलेल्या हवामानविषयक विशेष बुलेटिनमध्ये आंध्र प्रदेश आणि उत्तर तामिळनाडूच्या किनारपट्टीसाठी चक्रीवादळाचा इशारा दिला आहे. हे चक्रीवादळ 2 नोव्हेंबरच्या सकाळपर्यंत तीव्र चक्रीवादळात रूपांतरित होण्याची शक्यता असून, 2 नोव्हेंबरच्या मध्यरात्रीपासून 3 नोव्हेंबरच्या पहाटेपर्यंत आंध्र प्रदेशच्या दक्षिण किनारपट्टीवर धडकण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. यावेळी वाऱ्यांचा वेग ताशी 100 ते 110 किलोमीटरपर्यंत पोहोचू शकतो, तर काही ठिकाणी झोत 120 किलोमीटरपर्यंत जाण्याची शक्यता आहे.

चक्रीवादळ मुरासूची निर्मिती कशी झाली?

भारतीय हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, दक्षिण-पूर्व बंगालच्या उपसागरात आणि अंदमान-निकोबार बेटांच्या आसपास कमी दाबाचे क्षेत्र विकसित झाले होते. त्यानंतर या हवामान प्रणालीची तीव्रता वाढत गेली.

31 ऑक्टोबर रोजी तयार झालेल्या कमी दाबाच्या प्रणालीचे पुढे खोल दाबाच्या क्षेत्रात रूपांतर झाले. 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी पहाटे 5.30 वाजता ते तीव्र झाले आणि सकाळी 11.30 वाजता त्याचे 'मुरासू' या चक्रीवादळात रूपांतर झाले.

1 नोव्हेंबर रोजी सकाळी 11.30 वाजता हे चक्रीवादळ दक्षिण-पश्चिम आणि लगतच्या पश्चिम-मध्य बंगालच्या उपसागरावर केंद्रित होते. त्यावेळी चक्रीवादळाचे केंद्र 12.1 अंश उत्तर अक्षांश आणि 85.3 अंश पूर्व रेखांशावर होते.

हे ठिकाण चेन्नईपासून सुमारे 560 किलोमीटर, विशाखापट्टणमपासून 660 किलोमीटर आणि नेल्लोरपासून 630 किलोमीटर अंतरावर होते.

आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीवर चक्रीवादळ धडकण्याचा अंदाज

हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, मुरासू चक्रीवादळ पश्चिम-वायव्य दिशेने सरकण्याची शक्यता आहे. पुढील प्रवासात त्याची तीव्रता वाढून 2 नोव्हेंबरच्या सकाळपर्यंत तीव्र चक्रीवादळात रूपांतर होऊ शकते.

त्यानंतर हे चक्रीवादळ वायव्य दिशेने पुढे जात दक्षिण आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीवर धडकण्याची शक्यता आहे.

हवामान विभागाने दिलेल्या अंदाजानुसार, 2 नोव्हेंबर रोजी रात्री 11.30 वाजल्यापासून 3 नोव्हेंबर रोजी पहाटे 4 वाजेपर्यंत नेल्लोर आणि नरसापूर दरम्यान चक्रीवादळ जमिनीवर धडकू शकते.

या काळात वाऱ्यांचा वेग ताशी 100 ते 110 किलोमीटर राहण्याची शक्यता असून, वाऱ्यांचे झोत ताशी 120 किलोमीटरपर्यंत पोहोचू शकतात.

कोणत्या राज्यांना अतिवृष्टीचा इशारा?

चक्रीवादळाच्या प्रभावामुळे आंध्र प्रदेशसह तामिळनाडू, ओडिशा, तेलंगणा, रायलसीमा आणि छत्तीसगडमधील काही भागांमध्ये मुसळधार पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.

आंध्र प्रदेशमध्ये अतिवृष्टीचा धोका

आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टी भागात 1 नोव्हेंबरपासून पावसाची शक्यता असून, 2 आणि 3 नोव्हेंबर रोजी पावसाचा जोर वाढण्याचा अंदाज आहे.

या दोन दिवसांत काही ठिकाणी अतिमुसळधार ते अत्यंत मुसळधार पाऊस पडू शकतो. 4 नोव्हेंबर रोजीही काही भागांमध्ये मुसळधार पावसाची शक्यता आहे.

रायलसीमा भागात 2 आणि 3 नोव्हेंबर रोजी काही ठिकाणी अतिमुसळधार पाऊस पडण्याचा अंदाज आहे.

तामिळनाडू आणि ओडिशामध्येही पावसाचा इशारा

उत्तर तामिळनाडू आणि पुद्दुचेरीच्या किनारपट्टी भागात 2 नोव्हेंबर रोजी मुसळधार ते अतिमुसळधार पाऊस पडू शकतो. 3 नोव्हेंबर रोजीही अनेक ठिकाणी पावसाचा जोर कायम राहण्याची शक्यता आहे.

दक्षिण ओडिशामध्ये 2 नोव्हेंबरपासून पावसाची तीव्रता वाढण्याचा अंदाज आहे. 3 आणि 4 नोव्हेंबर रोजी काही ठिकाणी अतिमुसळधार पाऊस पडू शकतो.

तेलंगणा आणि छत्तीसगडमध्येही सतर्कतेचा इशारा

तेलंगणामध्ये 2 ते 4 नोव्हेंबरदरम्यान काही ठिकाणी मुसळधार पावसाची शक्यता आहे. विशेषतः 3 नोव्हेंबर रोजी काही भागांत अत्यंत मुसळधार पाऊस पडण्याचा अंदाज हवामान विभागाने दिला आहे.

दक्षिण छत्तीसगडमध्ये 2 नोव्हेंबर रोजी मुसळधार, तर 3 आणि 4 नोव्हेंबर रोजी काही ठिकाणी अतिमुसळधार पावसाची शक्यता आहे.

ताशी 120 किलोमीटर वेगाने वारे; समुद्रात उंच लाटा

मुरासू चक्रीवादळामुळे बंगालच्या उपसागरातील समुद्राची स्थिती अत्यंत खराब होण्याची शक्यता आहे. पश्चिम-मध्य बंगालच्या उपसागरात 2 नोव्हेंबरच्या सकाळपासून समुद्र खवळलेला राहण्याचा अंदाज आहे.

आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीवर 2 नोव्हेंबरच्या सकाळपासून समुद्राची स्थिती गंभीर होऊ शकते. 3 नोव्हेंबरच्या दुपारपर्यंत उंच लाटा आणि जोरदार वाऱ्यांचा प्रभाव कायम राहण्याची शक्यता आहे.

हवामान विभागाच्या इशाऱ्यानुसार, आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीवर 2 नोव्हेंबरच्या मध्यरात्रीपासून 3 नोव्हेंबरपर्यंत वाऱ्यांचा वेग ताशी 100 ते 110 किलोमीटरपर्यंत पोहोचू शकतो.

समुद्रातील लाटांची उंची काही भागांत 9 ते 14 मीटरपर्यंत जाण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. त्यामुळे मासेमारी नौका, लहान जहाजे आणि समुद्रातील इतर वाहतुकीसाठी परिस्थिती धोकादायक ठरू शकते.

किनारपट्टीवरील सखल भागांना पुराचा धोका

चक्रीवादळ किनारपट्टीवर धडकताना समुद्राच्या पाण्याची पातळी वाढण्याची शक्यता आहे. हवामान विभागाने दक्षिण किनारी आंध्र प्रदेशातील सखल भागांसाठी समुद्राच्या पाण्याच्या लाटांमुळे पूरस्थिती निर्माण होण्याचा इशारा दिला आहे.

समुद्राच्या भरतीच्या सामान्य पातळीपेक्षा सुमारे एक मीटर उंचीची पाण्याची लाट किनारपट्टीच्या सखल भागांमध्ये शिरू शकते.

विशेषतः बापटला, कृष्णा आणि प्रकाशम जिल्ह्यांमध्ये या समुद्री लाटांचा सर्वाधिक परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

याशिवाय रस्त्यांवर पाणी साचणे, वाहतूक विस्कळीत होणे, रेल्वे सेवा प्रभावित होणे आणि वीजपुरवठ्यात अडथळे निर्माण होण्याचा धोका आहे.

शेतकरी आणि नागरिकांसाठी महत्त्वाच्या सूचना

चक्रीवादळाच्या पार्श्वभूमीवर हवामान विभागाने नागरिक, मच्छीमार, शेतकरी आणि प्रशासनासाठी काही महत्त्वाच्या सूचना जारी केल्या आहेत.

जोरदार वाऱ्यांमुळे झाडे उन्मळून पडणे, झाडांच्या फांद्या तुटणे, घरांची छते उडणे आणि विजेचे खांब किंवा दळणवळण यंत्रणांचे नुकसान होण्याची शक्यता आहे.

शेतीच्या दृष्टीने केळी, पपई, नारळ आणि इतर फळबागांचे मोठे नुकसान होऊ शकते. उभ्या पिकांवरही या चक्रीवादळाचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

नागरिकांनी प्रशासनाकडून जारी होणाऱ्या सूचनांचे पालन करावे आणि सुरक्षित ठिकाणी राहावे.

मच्छीमारांना समुद्रात न जाण्याचे आवाहन

हवामान विभागाने बंगालच्या उपसागरातील विविध भागांमध्ये मच्छीमारांना समुद्रात न जाण्याचा सल्ला दिला आहे.

• दक्षिण-पूर्व बंगालच्या उपसागरात 1 आणि 2 नोव्हेंबर रोजी मासेमारी करू नये.

• दक्षिण-पश्चिम बंगालच्या उपसागरात 4 नोव्हेंबरच्या सकाळपर्यंत समुद्रात जाऊ नये.

• पश्चिम-मध्य बंगालच्या उपसागरात 4 नोव्हेंबरच्या दुपारपर्यंत समुद्रात जाणे टाळावे.

• आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीवर 2 ते 4 नोव्हेंबरदरम्यान मासेमारी टाळावी.

• उत्तर तामिळनाडू आणि पुद्दुचेरीच्या किनारपट्टीवर 4 नोव्हेंबरच्या सकाळपर्यंत समुद्रात जाऊ नये.

प्रशासनाने किनारपट्टीवरील असुरक्षित घरांमध्ये राहणाऱ्या नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी हलविण्याची तयारी ठेवावी, असेही हवामान विभागाने सुचवले आहे.

3 नोव्हेंबरनंतर चक्रीवादळाची तीव्रता कमी होण्याची शक्यता

हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, 3 नोव्हेंबरनंतर मुरासू चक्रीवादळाची तीव्रता हळूहळू कमी होऊ शकते. 3 नोव्हेंबरच्या दुपारपर्यंत वाऱ्यांचा वेग ताशी 80 ते 90 किलोमीटरपर्यंत कमी होण्याची शक्यता आहे.

3 नोव्हेंबरच्या रात्रीपर्यंत त्याचे खोल दाबाच्या क्षेत्रात रूपांतर होऊ शकते. त्यानंतर 4 नोव्हेंबर रोजी त्याची तीव्रता आणखी कमी होऊन ते कमी दाबाच्या क्षेत्रात रूपांतरित होण्याचा अंदाज आहे.

मात्र, पावसाचा आणि वाऱ्यांचा परिणाम काही भागांमध्ये कायम राहू शकतो. त्यामुळे नागरिकांनी हवामान विभागाच्या पुढील अधिकृत सूचनांकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.

निष्कर्ष

बंगालच्या उपसागरातील चक्रीवादळ मुरासूमुळे आंध्र प्रदेश, उत्तर तामिळनाडू आणि आसपासच्या राज्यांमध्ये मुसळधार पाऊस, जोरदार वारे आणि समुद्राच्या उंच लाटांचा धोका निर्माण झाला आहे. 2 ते 4 नोव्हेंबरदरम्यान परिस्थिती अधिक गंभीर होण्याचा अंदाज आहे. त्यामुळे किनारपट्टीवरील नागरिक, मच्छीमार आणि शेतकऱ्यांनी सतर्क राहून प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे. चक्रीवादळ मुरासूविषयीच्या ताज्या अधिकृत माहितीसाठी भारतीय हवामान विभागाच्या सूचनांकडे लक्ष ठेवावे.

 

***