देशातील अनेक राज्यांमध्ये पुढील काही दिवसांत मुसळधार ते अतिमुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता भारतीय हवामान विभागाने (IMD) वर्तवली आहे. तामिळनाडू, केरळ, पुद्दुचेरी, कराईकल, लक्षद्वीप आणि आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टी भागांत पावसाचा जोर वाढण्याचा अंदाज आहे. तसेच अंदमान-निकोबार बेटांवर पावसाचा नवा जोरदार कालावधी अपेक्षित असून, ओडिशामध्ये २७ आणि २८ ऑक्टोबर रोजी मुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे.
भारतीय हवामान विभागाने २२ ऑक्टोबर २०२६ रोजी दुपारी जारी केलेल्या प्रसिद्धिपत्रकानुसार, दक्षिण तामिळनाडू आणि केरळच्या लगतच्या भागात असलेल्या कमी दाबाच्या क्षेत्रामुळे दक्षिण भारतात पावसासाठी अनुकूल परिस्थिती निर्माण झाली आहे. नागरिकांनी हवामानातील बदलांवर लक्ष ठेवावे आणि प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
तामिळनाडू आणि केरळमध्ये अतिमुसळधार पावसाचा इशारा
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, तामिळनाडू, पुद्दुचेरी आणि कराईकल येथे २२ ते २६ ऑक्टोबरदरम्यान काही ठिकाणी अतिमुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. केरळमध्ये २२ ते २५ ऑक्टोबरदरम्यान, तर लक्षद्वीपमध्ये २२ ते २४ ऑक्टोबरदरम्यान अतिमुसळधार पावसाचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.
आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टी भागात २२ ऑक्टोबर रोजी अतिमुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता असून, २७ आणि २८ ऑक्टोबर रोजीही या भागात पावसाचा जोर वाढू शकतो.
हवामान विभागाच्या नोंदीनुसार, २२ ऑक्टोबर रोजी सकाळी ८.३० वाजेपर्यंतच्या मागील २४ तासांत तामिळनाडू आणि केरळमध्ये १२ ते २० सेंटीमीटर अतिमुसळधार पावसाची नोंद झाली होती.
तामिळनाडूमधील कन्याकुमारी जिल्ह्यातील एझुदेसम येथे १५ सेंटीमीटर, तर केरळमधील पठाणमथिट्टा जिल्ह्यातील वेंकुरिंजी येथे १४ सेंटीमीटर पाऊस नोंदवण्यात आला.
बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचे क्षेत्र तयार होण्याची शक्यता
अंदमान समुद्राजवळील वातावरणीय चक्रीस्थिती पश्चिम-वायव्य दिशेने सरकून दक्षिण-पूर्व आणि लगतच्या मध्य-पूर्व बंगालच्या उपसागराच्या भागात पोहोचली आहे.
या हवामान प्रणालीच्या प्रभावामुळे २३ ऑक्टोबरच्या आसपास बंगालच्या उपसागराच्या दक्षिण-पूर्व आणि लगतच्या मध्य-पूर्व भागात कमी दाबाचे क्षेत्र तयार होण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर ही प्रणाली पश्चिम-वायव्य दिशेने सरकून अधिक तीव्र होऊ शकते, असा अंदाज हवामान विभागाने व्यक्त केला आहे.
या बदलत्या परिस्थितीमुळे अंदमान-निकोबार बेटांवर २२ ते २८ ऑक्टोबरदरम्यान अनेक ठिकाणी पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. २२ ते २६ ऑक्टोबरदरम्यान काही ठिकाणी मुसळधार पाऊस पडू शकतो.
कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेशातही पावसाचा जोर
दक्षिण भारतातील कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेशच्या काही भागांतही पावसाचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.
किनारी कर्नाटक आणि दक्षिण अंतर्गत कर्नाटकात २२ ते २४ ऑक्टोबरदरम्यान अनेक ठिकाणी पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. दक्षिण अंतर्गत कर्नाटकात २२ ते २५ ऑक्टोबरदरम्यान काही ठिकाणी मुसळधार पावसाचा अंदाज आहे.
आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टी भागात आणि रायलसीमामध्ये २२ ते २४ ऑक्टोबरदरम्यान विजांच्या कडकडाटासह वादळी वारे वाहण्याची शक्यता आहे. काही भागांत वाऱ्याचा वेग ताशी ४० ते ५० किलोमीटरपर्यंत जाऊ शकतो, तर झोतांचा वेग ताशी ६० किलोमीटरपर्यंत पोहोचू शकतो.
तामिळनाडू, पुद्दुचेरी आणि कराईकलमध्ये २२ ते २८ ऑक्टोबरदरम्यान काही ठिकाणी विजांचा कडकडाट आणि वादळी वारे यांची शक्यता असल्याचेही IMD ने नमूद केले आहे.
ओडिशामध्ये २७ आणि २८ ऑक्टोबरला मुसळधार पावसाचा अंदाज
पूर्व भारतातील ओडिशामध्ये २७ आणि २८ ऑक्टोबर रोजी काही ठिकाणी मुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. या दोन दिवसांत वादळी झोतांचा वेग ताशी ५० ते ६० किलोमीटरपर्यंत, तर काही झोतांचा वेग ताशी ७० किलोमीटरपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे.
अशा परिस्थितीत झाडांच्या फांद्या तुटणे, कमकुवत बांधकामांचे नुकसान होणे आणि वाहतुकीवर परिणाम होण्याची शक्यता असते. नागरिकांनी हवामान विभागाच्या सूचनांकडे लक्ष द्यावे.
दरम्यान, उत्तर-पश्चिम, मध्य, पश्चिम आणि ईशान्य भारतात आठवड्यादरम्यान कोणताही मोठा हवामान बदल अपेक्षित नसल्याचे हवामान विभागाने म्हटले आहे. मात्र, २४ ऑक्टोबरपासून उत्तर-पश्चिम भारतावर नवीन पश्चिमी विक्षोभाचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
महाराष्ट्रासाठी काय आहे हवामानाचा अंदाज?
IMD च्या २२ ऑक्टोबरच्या प्रसिद्धिपत्रकानुसार, कोकण आणि गोव्यात २२ ऑक्टोबर रोजी उष्ण आणि दमट हवामान राहण्याची शक्यता आहे.
त्याच वेळी, देशाच्या पश्चिम भागात आठवड्यादरम्यान मोठा हवामान बदल अपेक्षित नसल्याचे विभागाने नमूद केले आहे. त्यामुळे महाराष्ट्रात सर्वत्र मुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे, असा निष्कर्ष या प्रसिद्धिपत्रकावरून काढता येत नाही.
महाराष्ट्रातील जिल्हानिहाय हवामानाचा अचूक अंदाज आणि संभाव्य इशारे जाणून घेण्यासाठी हवामान विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळावरील ताज्या सूचना तपासणे आवश्यक आहे.
तामिळनाडू आणि केरळमधील काही जिल्ह्यांना अचानक पूरस्थितीचा धोका
हवामान विभागाने २३ ऑक्टोबर रोजी सकाळी ११.३० वाजेपर्यंतच्या कालावधीसाठी काही जलसंधारण क्षेत्रे आणि परिसरांमध्ये कमी ते मध्यम स्वरूपाचा अचानक पूर येण्याचा धोका वर्तवला होता.
तामिळनाडू, पुद्दुचेरी आणि कराईकल विभागातील कोयंबतूर, दिन्दिगुल, कन्याकुमारी, मदुराई, शिवगंगा, थेनी, तिरुनेलवेली, तेनकासी, थुथुकुडी, रामनाथपुरम आणि विरुधुनगर या जिल्ह्यांचा संभाव्य प्रभावित भागांमध्ये समावेश आहे.
केरळ आणि माहे परिसरात अलप्पुझा, एर्नाकुलम, इडुक्की, कोल्लम, कोट्टायम, पालक्काड, पठाणमथिट्टा, त्रिशूर आणि तिरुवनंतपुरम या जिल्ह्यांमध्येही काही भागांत पाणी साचण्याची किंवा स्थानिक पूरस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली होती.
अतिवृष्टीमुळे सखल भागांत पाणी साचणे, रस्ते जलमय होणे आणि काही ठिकाणी दरडी कोसळण्याचा धोका निर्माण होऊ शकतो.
नागरिक आणि शेतकऱ्यांनी कोणती काळजी घ्यावी?
अतिवृष्टी आणि वादळी वाऱ्यांच्या पार्श्वभूमीवर हवामान विभागाने नागरिकांना सतर्क राहण्याचा सल्ला दिला आहे.
वीजांच्या कडकडाटादरम्यान झाडाखाली आश्रय घेऊ नये.
पावसाचा जोर वाढल्यास सुरक्षित ठिकाणी जावे आणि प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे.
पाणी साचलेल्या भागांतून जाणे टाळावे.
शेतकऱ्यांनी शेतातील अतिरिक्त पाण्याचा निचरा करण्याची व्यवस्था करावी.
काढणी केलेले धान्य आणि इतर कृषी उत्पादन सुरक्षित ठिकाणी ठेवावे.
मुसळधार पावसादरम्यान खत फवारणी, कीटकनाशकांची फवारणी आणि इतर शेतीकामे पुढे ढकलावीत.
समुद्रात जाणाऱ्या मच्छीमारांसाठीही हवामान विभागाने इशारे दिले आहेत. अरबी समुद्र आणि बंगालच्या उपसागरातील काही भागांत २३ ते २७ ऑक्टोबरदरम्यान समुद्रातील परिस्थिती प्रतिकूल राहण्याची शक्यता असल्याने मच्छीमारांनी संबंधित अधिकृत सूचना तपासाव्यात.
निष्कर्ष
IMD च्या अंदाजानुसार, २२ ते २६ ऑक्टोबरदरम्यान तामिळनाडू, केरळ, पुद्दुचेरी आणि लक्षद्वीपमधील काही भागांत अतिमुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. बंगालच्या उपसागरात नवीन कमी दाबाचे क्षेत्र तयार होण्याची शक्यता असून, अंदमान-निकोबार बेटे आणि ओडिशामध्येही पावसाचा जोर वाढू शकतो.
नागरिकांनी हवामानाच्या ताज्या सूचनांवर लक्ष ठेवावे. जिल्हानिहाय इशाऱ्यांसाठी भारतीय हवामान विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्यावी.