माजी पोलीस DIG हरचरण सिंह भुल्लर यांना ED कडून अटक; कोट्यवधींची रोकड जप्त
चंदीगड: माजी DIG हरचरण सिंह भुल्लर यांना ED कडून अटक
चंदीगड: पंजाब पोलीस दलातील रोपर रेंजचे तत्कालीन उपमहानिरीक्षक (DIG) हरचरण सिंह भुल्लर यांना अंमलबजावणी संचालनालयाने (ED) कथित भ्रष्टाचार आणि ज्ञात उत्पन्नापेक्षा अधिक मालमत्ता जमा केल्याच्या प्रकरणात अटक केली आहे. ९ ऑक्टोबर २०२६ रोजी ही कारवाई करण्यात आली. त्यानंतर चंदीगडमधील विशेष न्यायालयाने त्यांना ED कोठडीत आठ दिवस ठेवण्याची परवानगी दिली आहे.
या प्रकरणाचा संबंध कथित लाचखोरी, बेहिशेबी मालमत्ता आणि मनी लाँडरिंगशी आहे. ED ने १२ ऑक्टोबर २०२६ रोजी प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनानुसार, या तपासात यापूर्वी किर्शानू शारदा यालाही अटक करण्यात आली होती. तपास यंत्रणांच्या दाव्यानुसार, शारदा हा भुल्लर यांच्यासाठी मध्यस्थ म्हणून काम करत होता.
हरचरण सिंह भुल्लर ED अटक प्रकरणात आठ दिवसांची कोठडी
ED च्या चंदीगड झोनल कार्यालयाने हरचरण सिंह भुल्लर यांना ९ ऑक्टोबर रोजी मनी लाँडरिंग प्रतिबंधक कायदा (PMLA), २००२ च्या कलम १९ अंतर्गत अटक केली. या कायद्याचा वापर बेकायदेशीर आर्थिक व्यवहार आणि गुन्ह्यातून मिळालेल्या पैशांच्या कथित वापराची चौकशी करण्यासाठी केला जातो.
अटकेनंतर विशेष PMLA न्यायालयाने भुल्लर यांना आठ दिवसांची ED कोठडी मंजूर केली. या काळात तपास यंत्रणा त्यांच्याकडून कथित आर्थिक व्यवहार, मालमत्तेचे स्रोत आणि इतर संबंधित बाबींची चौकशी करू शकते.
या प्रकरणात तपास यंत्रणांनी केलेले आरोप अद्याप न्यायालयात अंतिमतः सिद्ध झालेले नाहीत. त्यामुळे या प्रकरणातील पुढील तपास आणि न्यायालयीन कार्यवाही महत्त्वाची ठरणार आहे.
लाचखोरीच्या आरोपांमुळे तपास सुरू
ED ने दिलेल्या माहितीनुसार, केंद्रीय अन्वेषण विभागाच्या भ्रष्टाचारविरोधी शाखेने (CBI ACB), चंदीगड येथे नोंदवलेल्या दोन प्रथम माहिती अहवालांच्या (FIR) आधारे मनी लाँडरिंगचा तपास सुरू करण्यात आला.
या FIR मध्ये हरचरण सिंह भुल्लर, किर्शानू शारदा आणि इतर संबंधित व्यक्तींची नावे असल्याचे ED च्या निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे. या प्रकरणात भारतीय न्याय संहिता, २०२३ आणि भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायदा, १९८८ अंतर्गत तपास करण्यात येत आहे.
आठ लाख रुपयांची मागणी केल्याचा आरोप
ED च्या तपासानुसार, एका फौजदारी प्रकरणात अनुकूल निर्णय मिळवून देण्यासाठी भुल्लर यांनी कथितपणे मध्यस्थामार्फत आठ लाख रुपयांची मागणी केली होती. यापैकी पाच लाख रुपये किर्शानू शारदा याच्यामार्फत स्वीकारण्यात आल्याचा आरोप आहे.
तपास यंत्रणेच्या दाव्यानुसार, तक्रारदाराला त्याचा व्यवसाय सुरू ठेवता यावा आणि पोलिसांकडून हस्तक्षेप होऊ नये, यासाठी संबंधित प्रकरण निकाली काढण्याच्या उद्देशाने ही कथित रक्कम मागण्यात आली होती.
या आरोपांबाबत संबंधित व्यक्तींची बाजू किंवा अंतिम न्यायालयीन निष्कर्ष ED च्या प्रसिद्धीपत्रकात नमूद केलेले नाहीत.
CBI च्या झडतीत ७.३७ कोटींची रोकड आणि दागिने
या प्रकरणातील सर्वाधिक लक्षवेधी बाब म्हणजे भुल्लर यांच्या निवासस्थानी CBI ने केलेल्या झडतीत मिळालेली मालमत्ता. ED च्या प्रसिद्धीपत्रकानुसार, या कारवाईदरम्यान मोठ्या प्रमाणात रोकड, दागिने आणि इतर मालमत्तेशी संबंधित कागदपत्रे आढळली.
झडतीत मिळालेल्या वस्तूंचा तपशील पुढीलप्रमाणे आहे:
रोकड: ७.३७ कोटी रुपये
दागिने: अंदाजे २.३२ कोटी रुपये मूल्याचे
इतर वस्तू: महागडी घड्याळे आणि उच्च श्रेणीतील वाहने
आर्थिक नोंदी: बँक ठेवींसंबंधी माहिती
मालमत्तेची कागदपत्रे: मोठ्या प्रमाणातील स्थावर मालमत्तेशी संबंधित दस्तऐवज
या वस्तू आणि मालमत्तेचे स्रोत काय आहेत, याचा तपास सुरू असल्याचे ED च्या निवेदनातून स्पष्ट होते. मात्र, प्रसिद्धीपत्रकात या सर्व मालमत्तेचा अंतिम कायदेशीर दर्जा किंवा त्यातील किती मालमत्ता गुन्ह्यातून मिळालेल्या पैशांशी संबंधित आहे, याचा स्वतंत्र तपशील दिलेला नाही.
ED ची स्वतंत्र कारवाई; १.४२ कोटींच्या बँक शिल्लकीवर निर्बंध
CBI च्या कारवाईनंतर ED नेही मनी लाँडरिंग प्रतिबंधक कायद्याच्या कलम १७ अंतर्गत झडती घेतली. या कारवाईत ८.३५ लाख रुपयांची रोकड जप्त करण्यात आली. याशिवाय अंदाजे १.४२ कोटी रुपयांची शिल्लक असलेली बँक खाती गोठवण्यात आली.
बँक खाते गोठवणे म्हणजे संबंधित खात्यातील पैशांच्या व्यवहारांवर निर्बंध घालणे. तपासादरम्यान संबंधित निधीचा स्रोत आणि त्याचा कथित गुन्ह्याशी असलेला संबंध तपासण्यासाठी अशी कारवाई केली जाऊ शकते.
संशयित गुन्ह्यातील पैशांच्या वापराचा तपास
ED च्या म्हणण्यानुसार, प्राथमिक तपासात भुल्लर यांचा संशयित गुन्ह्यातून मिळालेल्या पैशांची प्राप्ती, ताबा, लपवणूक आणि वापर यांच्याशी संबंध असल्याचे प्रथमदर्शनी दिसून आले आहे.
मनी लाँडरिंग म्हणजे गुन्ह्यातून मिळवलेल्या पैशांचा स्रोत लपवून ते कायदेशीर उत्पन्न असल्याचे दाखवण्याचा कथित प्रयत्न. या प्रकरणात अशा प्रकारचे व्यवहार झाले आहेत का, तसेच जप्त केलेल्या रोकड आणि इतर मालमत्तेचा कथित गैरव्यवहाराशी संबंध आहे का, याचा तपास सुरू आहे.
किर्शानू शारदा यालाही यापूर्वी अटक
या प्रकरणात ED ने १८ सप्टेंबर २०२६ रोजी किर्शानू शारदा याला अटक केली होती. ED च्या निवेदनानुसार, तो हरचरण सिंह भुल्लर यांच्यासाठी मध्यस्थ म्हणून काम करत होता.
लाचखोरीच्या कथित व्यवहारात शारदाची भूमिका काय होती आणि संबंधित आर्थिक व्यवहारांमध्ये इतर कोणाचा सहभाग होता का, याबाबत तपास सुरू आहे. मात्र, प्रसिद्धीपत्रकात या प्रकरणातील सर्व संबंधित व्यक्तींच्या भूमिकेबाबत संपूर्ण माहिती देण्यात आलेली नाही.
ED आणि CBI या दोन्ही यंत्रणांच्या तपासातून कथित आर्थिक व्यवहार, मालमत्तेचे स्रोत आणि संबंधित व्यक्तींमधील संबंध स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे.
पुढे काय होणार?
ED ने आपल्या प्रसिद्धीपत्रकात या प्रकरणाचा पुढील तपास सुरू असल्याचे स्पष्ट केले आहे. भुल्लर यांची आठ दिवसांची कोठडी, जप्त केलेली रोकड, गोठवलेली बँक खाती आणि मालमत्तेशी संबंधित कागदपत्रे या तपासातील महत्त्वाचे मुद्दे आहेत.
तपास यंत्रणा संशयित आर्थिक व्यवहारांचे स्वरूप, मालमत्तेचे स्रोत आणि कथित गुन्ह्यातून मिळालेल्या पैशांचा वापर यांचा मागोवा घेणार आहेत. तपासातून पुढे कोणते पुरावे समोर येतात आणि न्यायालय त्यांचे कसे मूल्यमापन करते, यावर या प्रकरणाची पुढील दिशा अवलंबून असेल.
निष्कर्ष: हरचरण सिंह भुल्लर ED अटक प्रकरणात कथित लाचखोरी, बेहिशेबी मालमत्ता आणि मनी लाँडरिंगच्या आरोपांची चौकशी सुरू आहे. CBI च्या झडतीत ७.३७ कोटी रुपयांची रोकड आणि २.३२ कोटी रुपयांचे दागिने मिळाल्याचे, तर ED ने ८.३५ लाख रुपये जप्त करून सुमारे १.४२ कोटी रुपयांची बँक शिल्लक गोठवल्याचे अधिकृत निवेदनात म्हटले आहे. या प्रकरणातील आरोप अद्याप सिद्ध झालेले नसून पुढील तपास आणि न्यायालयीन निर्णय महत्त्वाचे ठरणार आहेत.