पंतप्रधान नरेंद्र मोदी SEMICON India 2026 चे 17 सप्टेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीतील यशोभूमी येथे उद्घाटन करणार आहेत. तीन दिवस चालणाऱ्या या महत्त्वाच्या सेमीकंडक्टर आणि इलेक्ट्रॉनिक्स परिषदेत उद्योग, सरकार, संशोधन, स्टार्टअप आणि शैक्षणिक क्षेत्रातील प्रतिनिधी सहभागी होणार आहेत. या वर्षीच्या कार्यक्रमाची थीम ‘Silicon to Systems: Building the Ecosystem’ अशी आहे. अधिकृत PIB माहितीनुसार या प्रदर्शनात 600 हून अधिक प्रदर्शक सहभागी होणार असून, सहा देशांचे पॅव्हिलियन आणि 12 राज्यांचे पॅव्हिलियनही असतील.
17 ते 19 सप्टेंबरदरम्यान होणारा हा कार्यक्रम भारताच्या सेमीकंडक्टर क्षेत्रातील वाढत्या क्षमतेचे प्रदर्शन करण्यासाठी महत्त्वाचा मंच ठरणार आहे. चिप डिझाइनपासून उत्पादन, प्रगत पॅकेजिंग, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि अंतिम प्रणालीपर्यंत संपूर्ण मूल्यसाखळी या प्रदर्शनात दाखवली जाणार आहे.
SEMICON India 2026 चे मोदींच्या हस्ते उद्घाटन
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 17 सप्टेंबर रोजी सकाळी सुमारे 10 वाजता यशोभूमी येथे SEMICON India 2026 चे उद्घाटन करतील. यावेळी ते उपस्थितांना संबोधितही करणार आहेत.
SEMICON India चे हे पाचवे संस्करण असून, भारतातील सेमीकंडक्टर आणि इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्रासाठी हे महत्त्वाचे आयोजन मानले जात आहे. India Semiconductor Mission, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय आणि SEMI यांच्या संयुक्त सहभागातून या कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात येत आहे.
या कार्यक्रमात जागतिक आणि भारतीय कंपन्यांसोबत धोरणकर्ते, गुंतवणूकदार, संशोधक, स्टार्टअप्स, शैक्षणिक संस्था आणि विद्यार्थी एकाच मंचावर येणार आहेत. यामुळे तंत्रज्ञान, गुंतवणूक आणि कौशल्य विकासासाठी नवीन सहकार्याच्या संधी निर्माण होण्याची शक्यता आहे.
‘Silicon to Systems’ ही यंदाची थीम
SEMICON India 2026 ची यंदाची थीम ‘Silicon to Systems: Building the Ecosystem’ आहे. या थीममधून सेमीकंडक्टर क्षेत्राकडे केवळ चिप उत्पादन म्हणून न पाहता संपूर्ण तंत्रज्ञान परिसंस्था विकसित करण्यावर भर देण्यात आला आहे.
सेमीकंडक्टर म्हणजे इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांमध्ये वापरली जाणारी अत्यंत महत्त्वाची तंत्रज्ञानाची घटक सामग्री. स्मार्टफोन, संगणक, कार, वैद्यकीय उपकरणे, औद्योगिक यंत्रणा आणि आधुनिक डिजिटल प्रणालींमध्ये चिप्सचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होतो.
सेमीकंडक्टरची संपूर्ण मूल्यसाखळी दाखवणार SEMICON India
SEMICON India 2026 मध्ये सेमीकंडक्टर क्षेत्रातील विविध टप्पे एका व्यापक स्वरूपात दाखवले जाणार आहेत. यामध्ये कच्च्या पदार्थांपासून चिप डिझाइन, उत्पादन, प्रगत पॅकेजिंग, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि अंतिम प्रणालीपर्यंतचा प्रवास समजावून सांगितला जाणार आहे.
यासाठी ‘Sand to Silicon to Systems’ Value Chain Experience हे विशेष आकर्षण असणार आहे. या माध्यमातून सेमीकंडक्टर तयार होण्यापासून ते त्याचा विविध इलेक्ट्रॉनिक प्रणालींमध्ये वापर होईपर्यंतची प्रक्रिया एकाच ठिकाणी पाहता येणार आहे.
चिप डिझाइनपासून इलेक्ट्रॉनिक्सपर्यंतचा प्रवास
चिप तयार करण्यासाठी केवळ उत्पादन कारखाना पुरेसा नसतो. त्यासाठी संशोधन, डिझाइन, विशेष उपकरणे, कच्चा माल, उत्पादन प्रक्रिया, पॅकेजिंग, चाचणी आणि इलेक्ट्रॉनिक्स निर्मिती अशा अनेक टप्प्यांची आवश्यकता असते.
SEMICON India 2026 मध्ये या संपूर्ण परिसंस्थेतील विविध भागधारक सहभागी होणार असल्याने उद्योगातील परस्पर सहकार्याला चालना मिळण्याची अपेक्षा आहे. अधिकृत PIB माहितीनुसार प्रदर्शनात 600 हून अधिक प्रदर्शक आणि 150 हून अधिक वक्ते सहभागी होणार आहेत.
600 हून अधिक कंपन्यांचा सहभाग
SEMICON India 2026 मध्ये 600 हून अधिक प्रदर्शक सहभागी होणार आहेत. यामध्ये भारतातील तसेच आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांचा समावेश आहे. अधिकृत माहितीनुसार 300 आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांचा सहभाग अपेक्षित आहे.
या प्रदर्शनात विविध तंत्रज्ञान कंपन्या, चिप निर्माते, उपकरण उत्पादक, संशोधन संस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्रातील भागीदार आपली उत्पादने आणि तंत्रज्ञान सादर करतील.
यामुळे भारतीय कंपन्यांना जागतिक कंपन्यांशी थेट संपर्क साधण्याची संधी मिळणार आहे. गुंतवणूक, तंत्रज्ञान भागीदारी, पुरवठा साखळी आणि संयुक्त प्रकल्पांसाठीही हे व्यासपीठ उपयोगी ठरू शकते.
सहा देशांचे पॅव्हिलियन आणि 12 राज्यांचा सहभाग
SEMICON India 2026 मध्ये जपान, दक्षिण कोरिया, मलेशिया, नेदरलँड्स, सिंगापूर आणि स्वीडन या सहा देशांचे Country Pavilions असतील.
या पॅव्हिलियनच्या माध्यमातून संबंधित देशांतील कंपन्या, तंत्रज्ञान आणि सेमीकंडक्टर क्षेत्रातील क्षमता प्रदर्शित करतील. विविध देशांतील कंपन्यांना भारतीय बाजारपेठ आणि उत्पादन परिसंस्थेशी जोडण्याची संधी यामुळे मिळू शकते.
याशिवाय 12 राज्यांचे पॅव्हिलियन, Startup Pavilion, Innovation Showcase आणि Workforce Development Pavilion यांचाही समावेश आहे. अधिकृत PIB माहितीनुसार विद्यार्थी हॅकाथॉन आणि महिलांच्या नेतृत्वासाठी स्वतंत्र मंचही कार्यक्रमाचा भाग आहेत.
स्टार्टअप आणि विद्यार्थ्यांसाठी विशेष संधी
सेमीकंडक्टर क्षेत्रात नवकल्पना आणि कौशल्य विकासाला महत्त्व देण्यासाठी स्टार्टअप्स आणि विद्यार्थ्यांनाही कार्यक्रमात स्थान देण्यात आले आहे.
Startup Pavilion आणि Innovation Showcase मधून नवीन तंत्रज्ञान आणि कल्पना सादर केल्या जातील. Student Hackathon मुळे विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष तांत्रिक समस्यांवर काम करण्याची संधी मिळू शकते.
Workforce Development Pavilion च्या माध्यमातून भविष्यातील सेमीकंडक्टर उद्योगासाठी आवश्यक कौशल्यांवर लक्ष केंद्रित केले जाणार आहे.
आंतरराष्ट्रीय सहकार्याला मिळणार चालना
SEMICON India 2026 मध्ये विविध देशांमधील Country Roundtables आयोजित केले जाणार आहेत. या चर्चांमधून कंपन्या आणि देशांमध्ये सहकार्य, गुंतवणूक आणि संयुक्त उपक्रमांच्या शक्यतांवर चर्चा होणार आहे.
कार्यक्रमात डिस्प्ले उद्योगातील प्रगती, महिला नेतृत्व आणि सेमीकंडक्टर परिसंस्थेशी संबंधित विविध विषयांवरही सत्रे आयोजित केली जाणार आहेत.
भारतासाठी सेमीकंडक्टर क्षेत्रातील जागतिक पुरवठा साखळीत अधिक सक्रिय भूमिका निर्माण करण्याच्या दृष्टीने अशा आंतरराष्ट्रीय सहभागाचे महत्त्व वाढले आहे. PIB च्या पार्श्वभूमी माहितीनुसार SEMICON India 2026 हा भारताच्या सेमीकंडक्टर परिसंस्थेच्या वाढत्या क्षमतेचे प्रदर्शन करणारा महत्त्वाचा मंच आहे.
भारताच्या सेमीकंडक्टर क्षेत्रासाठी महत्त्वाचा टप्पा
SEMICON India 2026 अशा वेळी होत आहे, जेव्हा भारतात सेमीकंडक्टर क्षेत्रासाठी उत्पादन, संशोधन, डिझाइन आणि कौशल्य विकासावर विविध स्तरांवर भर दिला जात आहे.
अधिकृत PIB माहितीनुसार Semicon India Programme अंतर्गत 12 सेमीकंडक्टर प्रकल्पांना मंजुरी देण्यात आली आहे. यापैकी तीन प्रकल्पांनी व्यावसायिक उत्पादन सुरू केले असल्याचे 14 सप्टेंबरच्या PIB माहितीत नमूद करण्यात आले आहे.
सेमीकंडक्टर क्षेत्राचा विकास झाल्यास इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन, तंत्रज्ञान संशोधन, रोजगार आणि जागतिक पुरवठा साखळीत भारताचा सहभाग वाढण्याच्या संधी निर्माण होऊ शकतात.
गुंतवणूक आणि कौशल्य विकासावर लक्ष
या क्षेत्राच्या वाढीसाठी केवळ कारखाने उभारणे पुरेसे नसून कुशल मनुष्यबळ, संशोधन क्षमता, डिझाइन कौशल्य आणि मजबूत पुरवठा साखळी आवश्यक आहे.
त्यामुळे SEMICON India 2026 मध्ये उद्योग आणि शैक्षणिक संस्थांमधील सहकार्य, गुंतवणूक, संशोधन आणि टॅलेंट डेव्हलपमेंट यांना विशेष महत्त्व दिले जात आहे.
निष्कर्ष
SEMICON India 2026 चे 17 सप्टेंबर रोजी नवी दिल्लीतील यशोभूमी येथे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते उद्घाटन होणार आहे. 17 ते 19 सप्टेंबरदरम्यान होणाऱ्या या कार्यक्रमात 600 हून अधिक प्रदर्शक, आंतरराष्ट्रीय कंपन्या, संशोधक, गुंतवणूकदार, स्टार्टअप्स आणि विद्यार्थी सहभागी होणार आहेत.
‘Silicon to Systems: Building the Ecosystem’ या थीमअंतर्गत भारताच्या सेमीकंडक्टर क्षेत्रातील संपूर्ण मूल्यसाखळीचे प्रदर्शन केले जाणार आहे. सहा देशांचे पॅव्हिलियन, राज्यांचे पॅव्हिलियन, स्टार्टअप्स, विद्यार्थी हॅकाथॉन आणि कौशल्य विकास उपक्रमांमुळे SEMICON India 2026 हे भारतातील सेमीकंडक्टर आणि इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्रासाठी महत्त्वाचे व्यासपीठ ठरणार आहे.