IMD Rainfall Alert: महाराष्ट्रासह अनेक राज्यांत मुसळधार पावसाचा इशारा

भारतीय हवामान विभागाने (IMD) 1 सप्टेंबर 2026 रोजी जारी केलेल्या ताज्या हवामान अंदाजानुसार, देशातील अनेक भागांत IMD Rainfall Alert जारी करण्यात आला आहे. ओडिशा, झारखंड, बिहार, पूर्व उत्तर प्रदेश आणि गंगेच्या पश्चिम बंगालमध्ये मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता आहे. झारखंडमध्ये 1 सप्टेंबरला काही ठिकाणी अत्यंत मुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे. महाराष्ट्रातही कोकण-गोवा, मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात पुढील काही दिवस पावसाची शक्यता आहे.

हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, गंगेच्या पश्चिम बंगाल आणि लगतच्या ओडिशा, झारखंड तसेच उत्तर-पश्चिम बंगालच्या उपसागरावर असलेले कमी दाबाचे क्षेत्र पुढील 48 तासांत पश्चिम-वायव्य दिशेने सरकण्याची शक्यता आहे. या हवामान प्रणालीमुळे मध्य आणि पूर्व भारतातील पावसाचा जोर वाढण्याची शक्यता आहे.

IMD Rainfall Alert: कोणत्या राज्यांना सर्वाधिक धोका?

IMDच्या अंदाजानुसार, 1 सप्टेंबरला ओडिशा, झारखंड, बिहार, पूर्व उत्तर प्रदेश आणि गंगेच्या पश्चिम बंगालमध्ये काही ठिकाणी मुसळधार ते अतिमुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.

छत्तीसगडमध्ये 1 आणि 2 सप्टेंबरला मुसळधार पावसाची शक्यता असून, पूर्व मध्य प्रदेशात 1 ते 4 सप्टेंबरदरम्यान पावसाचा जोर राहू शकतो. पश्चिम मध्य प्रदेशात 3 ते 5 सप्टेंबरदरम्यान मुसळधार पाऊस अपेक्षित आहे.

झारखंडमध्ये अत्यंत मुसळधार पावसाचा इशारा

झारखंडसाठी विशेष काळजीचा इशारा देण्यात आला आहे. 1 सप्टेंबरला काही भागांत 20 सेंटीमीटरपेक्षा जास्त पाऊस पडण्याची शक्यता IMDने व्यक्त केली आहे. यापूर्वीच्या 24 तासांत ओडिशात काही ठिकाणी 20 सेंटीमीटरपेक्षा जास्त पावसाची नोंद झाली होती.

IMDच्या नोंदीनुसार, ओडिशातील बांगीरिपोशी येथे 31 सेंटीमीटर पावसाची नोंद झाली. उत्तराखंड, झारखंड, छत्तीसगड, पूर्व उत्तर प्रदेश, आसाम, त्रिपुरा आणि पूर्व मध्य प्रदेशातील काही ठिकाणीही मोठ्या प्रमाणात पाऊस झाला.

महाराष्ट्रातही पावसाचा जोर वाढणार

महाराष्ट्रासाठी हवामान विभागाचा अंदाज विशेष महत्त्वाचा आहे. कोकण आणि गोवा येथे 1 ते 7 सप्टेंबरदरम्यान बऱ्याच ठिकाणी ते बहुतांश ठिकाणी पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.

याशिवाय, गुजरात प्रदेश, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि सौराष्ट्र-कच्छमध्ये 1 ते 7 सप्टेंबरदरम्यान काही ठिकाणी हलका ते मध्यम स्वरूपाचा पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.

मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यासाठी महत्त्वाचा अंदाज

मध्य महाराष्ट्रात 3 आणि 4 सप्टेंबरला मेघगर्जनेसह विजांचा कडकडाट होण्याची शक्यता आहे. मराठवाड्यात 2 आणि 3 सप्टेंबरला विजांसह वादळी हवामानाची शक्यता IMDने व्यक्त केली आहे.

त्यामुळे या भागातील नागरिकांनी स्थानिक हवामान विभागाच्या सूचना लक्षात ठेवणे आणि वादळी पावसाच्या वेळी मोकळ्या जागेत जाणे टाळणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

अनेक भागांत फ्लॅश फ्लडचा धोका

मुसळधार पावसाबरोबरच काही भागांसाठी फ्लॅश फ्लड म्हणजे अचानक पूरस्थिती निर्माण होण्याचा धोकाही व्यक्त करण्यात आला आहे.

2 सप्टेंबर रोजी सकाळी 11.30 वाजेपर्यंत पूर्व मध्य प्रदेश, पूर्व उत्तर प्रदेश, छत्तीसगड, बिहार, ओडिशा, झारखंड आणि गंगेच्या पश्चिम बंगालमधील काही जिल्ह्यांमध्ये कमी ते मध्यम स्वरूपाचा फ्लॅश फ्लड धोका आहे.

पूर्व मध्य प्रदेशातील सिवनी, बालाघाट, मंडला, डिंडोरी, अनूपपूर, सिधी आणि रीवा यांसारख्या जिल्ह्यांचा या यादीत समावेश आहे. पूर्व उत्तर प्रदेशातील सोनभद्र, मिर्झापूर, वाराणसी, प्रयागराज आणि इतर काही जिल्ह्यांनाही धोका दर्शवण्यात आला आहे.

छत्तीसगडमधील बलरामपूर, सूरजपूर, सरगुजा, जशपूर, कोरबा आणि कबीरधाम, तसेच बिहार, ओडिशा, झारखंड आणि पश्चिम बंगालमधील अनेक जिल्ह्यांसाठीही सावधगिरीचा इशारा देण्यात आला आहे.

उत्तराखंडमधील डेहराडून, पौडी गढवाल, टिहरी गढवाल, चमोली, पिथौरागढ, अल्मोरा, बागेश्वर, नैनीताल आणि चंपावत या जिल्ह्यांमध्येही पुढील 24 तासांत कमी ते मध्यम फ्लॅश फ्लडचा धोका आहे.

मुसळधार पावसामुळे काय परिणाम होऊ शकतात?

IMDने मुसळधार आणि अत्यंत मुसळधार पावसामुळे निर्माण होणाऱ्या संभाव्य परिणामांची माहितीही दिली आहे.

जोरदार वारा आणि पावसामुळे झाडांच्या फांद्या तुटणे, लहान झाडे उन्मळून पडणे तसेच बागायती आणि उभ्या पिकांचे नुकसान होऊ शकते. कमकुवत घरे, भिंती, झोपड्या आणि रस्त्यांचे किरकोळ नुकसान होण्याची शक्यता आहे.

काही ठिकाणी रस्ते आणि रेल्वे वाहतुकीवर परिणाम होऊ शकतो. सखल भागांत पाणी साचणे, अचानक पूर येणे आणि स्थानिक पातळीवर भूस्खलन किंवा चिखलाचे प्रवाह निर्माण होण्याची शक्यता आहे.

मुसळधार पावसामुळे दृश्यमानता कमी होऊ शकते. छोट्या नौका, बोटी आणि ट्रॉलरवरही परिणाम होऊ शकतो. काही भागांत हेलिकॉप्टर सेवांवरही परिणाम होण्याची शक्यता IMDने नमूद केली आहे.

नागरिकांसाठी IMDचा महत्त्वाचा सल्ला

हवामान बिघडण्याची शक्यता असलेल्या भागातील नागरिकांनी स्थानिक हवामान अंदाज आणि प्रशासनाच्या सूचनांवर लक्ष ठेवावे. परिस्थिती गंभीर झाल्यास सुरक्षित ठिकाणी जाण्यासाठी तयार राहण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.

विजांचा कडकडाट होत असताना झाडाखाली आश्रय घेऊ नये. वीज पडण्याची शक्यता असल्यास इलेक्ट्रिकल आणि इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे प्लगमधून काढावीत. तलाव, नद्या किंवा इतर जलस्रोतांपासून दूर राहावे.

शेतकऱ्यांसाठीही IMDने विविध सूचना दिल्या आहेत. अतिवृष्टीच्या काळात शेतातील अतिरिक्त पाण्याचा निचरा होण्यासाठी नाले आणि बांध व्यवस्थित ठेवणे, पाणी साचलेल्या शेतात काही शेतीची कामे पुढे ढकलणे आणि काढणी केलेले उत्पादन सुरक्षित व कोरड्या ठिकाणी ठेवणे आवश्यक आहे.

पुढील काही दिवस हवामानावर लक्ष ठेवणे गरजेचे

IMDच्या सात दिवसांच्या अंदाजानुसार देशाच्या विविध भागांत पावसाची स्थिती बदलत राहणार आहे. पूर्व आणि मध्य भारतातील काही भागांत मुसळधार पावसाचा जोर कायम राहू शकतो, तर दक्षिण भारतात तुलनेने कमी पावसाची स्थिती राहण्याची शक्यता आहे.

महाराष्ट्रात विशेषतः कोकण-गोवा भागात पावसाचा जोर कायम राहण्याची शक्यता असून, मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात काही ठिकाणी पावसासह मेघगर्जना आणि विजांचा धोका आहे.

निष्कर्ष

एकूणच, IMD Rainfall Alert नुसार पूर्व आणि मध्य भारतातील अनेक राज्यांना पुढील काही दिवस मुसळधार पावसाचा सामना करावा लागू शकतो. झारखंडमध्ये अत्यंत मुसळधार पावसाचा इशारा असून, महाराष्ट्रातील कोकण, मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यातही पावसाची शक्यता आहे. नागरिकांनी हवामान विभागाच्या ताज्या सूचनांकडे लक्ष देऊन मुसळधार पाऊस, वीज आणि पूरस्थितीच्या काळात आवश्यक ती काळजी घ्यावी.