गणेश चतुर्थीनिमित्त राज्यपालांकडून लोकभवनात श्री गणेशमूर्तीची प्रतिष्ठापना
गणेश चतुर्थीनिमित्त लोकभवनात गणरायाचे आगमन
मुंबई : गणेश चतुर्थीच्या पवित्र सणानिमित्त महाराष्ट्राचे राज्यपाल जिष्णू देव वर्मा यांनी मुंबईतील लोकभवन येथे श्री गणेशमूर्तीची विधिवत प्रतिष्ठापना केली. राज्यपालांच्या निवासस्थानी पार पडलेल्या या धार्मिक सोहळ्यात लोकभवनातील अधिकारी आणि कर्मचारी सहभागी झाले होते.
राज्यपालांनी यावेळी सर्व उपस्थितांसह भगवान गणेशाची आरती केली. तसेच गणेश चतुर्थी आणि गणेशोत्सवानिमित्त उपस्थितांना शुभेच्छा दिल्या. या प्रसंगी त्यांनी पर्यावरणपूरक मातीपासून तयार केलेल्या गणेशमूर्तीची स्थापना केली.
गणेशोत्सव हा महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक आणि धार्मिक जीवनातील महत्त्वाचा सण आहे. या पार्श्वभूमीवर लोकभवनात झालेल्या गणेशमूर्ती प्रतिष्ठापनेला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
राज्यपाल जिष्णू देव वर्मा यांच्या हस्ते गणेशमूर्ती प्रतिष्ठापना
गणेश चतुर्थीच्या दिवशी भगवान गणेशाचे घरोघरी आणि सार्वजनिक मंडपांमध्ये स्वागत केले जाते. याच धार्मिक परंपरेनुसार राज्यपाल जिष्णू देव वर्मा यांनी आपल्या मुंबईतील निवासस्थानी गणरायाची प्रतिष्ठापना केली.
प्रेस निवेदनानुसार, राज्यपालांनी स्वतःच्या निवासस्थानी हा सोहळा पार पाडला. यावेळी लोकभवनातील अधिकारी आणि कर्मचारी उपस्थित होते. सर्वांनी एकत्रितपणे श्री गणेशाची आरती केली आणि सणाचा आनंद साजरा केला.
गणेशमूर्तीची प्रतिष्ठापना हा गणेशोत्सवातील महत्त्वाचा धार्मिक विधी मानला जातो. भक्तिभावाने गणरायाचे स्वागत करून सुख, समृद्धी, आरोग्य आणि विघ्नांपासून मुक्ती मिळावी, अशी प्रार्थना केली जाते.
लोकभवनातील या सोहळ्यातही गणेश चतुर्थीच्या धार्मिक परंपरेनुसार गणरायाचे स्वागत करण्यात आले.
गणरायाला भावपूर्ण आरती
गणेशमूर्तीच्या प्रतिष्ठापनेनंतर राज्यपाल आणि लोकभवनातील अधिकारी-कर्मचाऱ्यांनी भगवान गणेशाची आरती केली. आरतीच्या माध्यमातून उपस्थितांनी गणरायाप्रती आपली श्रद्धा व्यक्त केली.
गणेशोत्सवाच्या काळात आरतीला विशेष महत्त्व असते. कुटुंबीय, मित्रपरिवार आणि समाजातील नागरिक एकत्र येऊन गणरायाची आराधना करतात. या परंपरेमुळे सणामध्ये धार्मिक भावना आणि सामूहिक सहभाग वाढतो.
पर्यावरणपूरक मातीच्या गणेशमूर्तीची स्थापना
राज्यपालांनी यंदाच्या गणेशोत्सवानिमित्त पर्यावरणपूरक मातीपासून तयार केलेल्या गणेशमूर्तीची प्रतिष्ठापना केली. पर्यावरणाच्या दृष्टीने हा निर्णय महत्त्वाचा मानला जातो.
मातीच्या गणेशमूर्तींचा वापर केल्याने विसर्जनानंतर मूर्ती नैसर्गिकरीत्या विरघळण्यास मदत होते. त्यामुळे जलप्रदूषणाचा धोका कमी करण्याच्या दृष्टीने शाडू माती किंवा इतर पर्यावरणपूरक साहित्यापासून तयार केलेल्या मूर्तींना प्रोत्साहन दिले जाते.
गणेशोत्सव साजरा करताना धार्मिक श्रद्धेसोबत पर्यावरणाचे संरक्षण करण्याची जबाबदारीही नागरिकांवर असते. यासाठी नैसर्गिक साहित्याचा वापर, सजावटीमध्ये पर्यावरणपूरक वस्तूंचा समावेश आणि विसर्जनाच्या वेळी स्थानिक नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे.
राज्यपालांच्या निवासस्थानी पर्यावरणपूरक गणेशमूर्तीची प्रतिष्ठापना झाल्याने गणेशोत्सवातील पर्यावरण संवर्धनाच्या महत्त्वाकडेही लक्ष वेधले गेले आहे.
पर्यावरणपूरक गणेशोत्सवाचे महत्त्व
महाराष्ट्रात गणेशोत्सव मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. घरगुती गणपतीपासून सार्वजनिक गणेश मंडळांपर्यंत विविध ठिकाणी गणरायाची भक्तिभावाने पूजा केली जाते.
मात्र, मोठ्या प्रमाणावर होणाऱ्या मूर्ती विसर्जनामुळे जलस्रोतांवर होणारा परिणाम हा पर्यावरणाशी संबंधित महत्त्वाचा विषय आहे. त्यामुळे अनेक नागरिक आणि गणेश मंडळे पर्यावरणपूरक मूर्ती, नैसर्गिक रंग आणि शाश्वत सजावटीचा वापर करण्यावर भर देतात.
मातीच्या मूर्तींची निवड ही या प्रयत्नांचा एक भाग आहे. अशा प्रकारे सणाचा धार्मिक उत्साह कायम ठेवत पर्यावरणाच्या संरक्षणासाठीही योगदान देता येते.
लोकभवनातील अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांचा सहभाग
गणेश चतुर्थीनिमित्त लोकभवनात झालेल्या या कार्यक्रमात राज्यपालांसोबत अधिकारी आणि कर्मचारी सहभागी झाले. सर्वांनी एकत्रितपणे गणरायाची आरती केली आणि सणाच्या शुभेच्छांची देवाणघेवाण केली.
लोकभवन हे महाराष्ट्राच्या राज्यपालांचे अधिकृत निवासस्थान आणि कार्यालय आहे. येथे विविध शासकीय आणि औपचारिक कार्यक्रम पार पडतात. गणेश चतुर्थीच्या निमित्ताने झालेल्या या धार्मिक कार्यक्रमामुळे लोकभवनातही गणेशोत्सवाची सुरुवात झाली.
अशा कार्यक्रमांमधून धार्मिक परंपरा, सांस्कृतिक वारसा आणि सामूहिक सहभाग यांना महत्त्व दिले जाते. गणेशोत्सव हा केवळ धार्मिक सण नसून महाराष्ट्राच्या सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे.
गणेश चतुर्थी आणि महाराष्ट्रातील गणेशोत्सवाची परंपरा
गणेश चतुर्थी हा भगवान गणेशाच्या जन्माचा उत्सव म्हणून साजरा केला जातो. हिंदू धर्मात भगवान गणेशाला विघ्नहर्ता, बुद्धी आणि समृद्धीचे प्रतीक मानले जाते. कोणत्याही शुभकार्याच्या सुरुवातीला गणेशपूजा करण्याची परंपरा आहे.
महाराष्ट्रात गणेशोत्सवाला विशेष स्थान आहे. घरगुती गणपतीसोबतच सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळेही मोठ्या प्रमाणावर उत्सव साजरा करतात. गणेशमूर्तीची प्रतिष्ठापना, पूजा, आरती, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि विसर्जन हे या उत्सवाचे प्रमुख भाग आहेत.
गणेशोत्सवाच्या काळात नागरिकांमध्ये उत्साहाचे वातावरण निर्माण होते. अनेक ठिकाणी सामाजिक उपक्रम, रक्तदान शिबिरे, जनजागृती कार्यक्रम आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते.
या सणामध्ये श्रद्धा, कला, परंपरा आणि सामाजिक सहभाग यांचा सुंदर संगम पाहायला मिळतो. त्यामुळे गणेश चतुर्थी हा महाराष्ट्रातील सर्वाधिक लोकप्रिय आणि उत्साहपूर्ण सणांपैकी एक आहे.
राज्यपालांकडून गणेशोत्सवाच्या शुभेच्छा
गणेशमूर्तीच्या प्रतिष्ठापनेनंतर राज्यपाल जिष्णू देव वर्मा यांनी उपस्थितांना गणेश चतुर्थी आणि गणेशोत्सवाच्या शुभेच्छा दिल्या. गणरायाच्या आगमनानिमित्त सर्वत्र आनंद, भक्ती आणि उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
गणेशोत्सवाच्या काळात नागरिक मोठ्या श्रद्धेने गणरायाची पूजा करतात. विघ्नहर्ता श्री गणेश सर्वांच्या जीवनात सुख, शांती आणि समृद्धी घेऊन येवो, अशी भावना या सणामागे आहे.
लोकभवनातील या सोहळ्यातून गणेश चतुर्थीच्या धार्मिक परंपरेचे पालन करण्यात आले. त्याचबरोबर मातीच्या मूर्तीच्या स्थापनेतून पर्यावरणपूरक गणेशोत्सवाचा संदेशही अधोरेखित झाला.
निष्कर्ष
मुंबईतील लोकभवनात राज्यपाल जिष्णू देव वर्मा यांच्या हस्ते झालेली गणेशमूर्ती प्रतिष्ठापना गणेश चतुर्थीच्या उत्सवाची सुरुवात दर्शवणारा धार्मिक सोहळा ठरला. राज्यपालांसह अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांनी गणरायाची आरती करून सर्वांना गणेशोत्सवाच्या शुभेच्छा दिल्या. मातीपासून तयार केलेल्या पर्यावरणपूरक गणेशमूर्तीची स्थापना करून श्रद्धेसोबत पर्यावरण संवर्धनाचे महत्त्वही अधोरेखित झाले.
***