महाराष्ट्रासह देशात अतिवृष्टीचा इशारा; IMD कडून पावसाचा अलर्ट
भारत मौसम विज्ञान विभागाने (IMD) 14 ऑगस्ट 2026 रोजी देशातील अनेक भागांसाठी अतिवृष्टीचा इशारा जारी केला आहे. झारखंड आणि लगतच्या गंगेच्या मैदानी भागातील पश्चिम बंगालवर निर्माण झालेल्या कमी दाबाच्या क्षेत्राच्या प्रभावामुळे ओडिशा आणि झारखंडमध्ये 14 ऑगस्टला, तर पूर्व मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगडमध्ये 14 आणि 15 ऑगस्ट रोजी काही ठिकाणी अतिवृष्टी होण्याची शक्यता आहे. याशिवाय पश्चिम हिमालयीन भाग आणि उत्तर-पश्चिम भारतातही पुढील काही दिवस पावसाचा जोर राहण्याचा अंदाज आहे.
IMD च्या अंदाजानुसार, महाराष्ट्रातील कोकण-गोवा, मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यातही 14 ते 20 ऑगस्टदरम्यान पावसाची शक्यता कायम राहणार आहे. मध्य महाराष्ट्रात 14 ते 18 ऑगस्टदरम्यान काही ठिकाणी मुसळधार पाऊस पडू शकतो. त्यामुळे नागरिकांनी स्थानिक हवामान विभागाच्या सूचनांकडे लक्ष देण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
अतिवृष्टीचा इशारा नेमका कुठे?
IMD च्या माहितीनुसार, 14 ऑगस्ट रोजी ओडिशा आणि झारखंडमध्ये काही ठिकाणी अतिवृष्टी होण्याची शक्यता आहे. पूर्व मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगडमध्ये 14 आणि 15 ऑगस्टला काही भागांत अतिवृष्टीचा धोका आहे.
मध्य भारतात छत्तीसगड आणि पूर्व मध्य प्रदेशात 14 ते 20 ऑगस्टदरम्यान मोठ्या प्रमाणावर पाऊस होण्याची शक्यता आहे. पश्चिम मध्य प्रदेशात 14 ते 16 ऑगस्टदरम्यान पावसाचा जोर राहू शकतो. विदर्भातही 14 ते 18 ऑगस्टदरम्यान अनेक भागांत पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.
पूर्व भारतात पश्चिम बंगाल, झारखंड आणि ओडिशामध्ये पावसाचा प्रभाव दिसणार आहे. झारखंड आणि ओडिशामध्ये 14 ऑगस्टला काही ठिकाणी अतिवृष्टी होण्याची शक्यता IMD ने व्यक्त केली आहे.
महाराष्ट्रात कुठे पावसाचा जोर राहणार?
महाराष्ट्रासाठीही हवामान विभागाने महत्त्वाचा अंदाज दिला आहे. कोकण आणि गोवा येथे 14 ते 20 ऑगस्टदरम्यान मोठ्या प्रमाणावर पाऊस होण्याची शक्यता आहे. गुजरातमध्ये 14 आणि 15 ऑगस्टला पावसाचा जोर राहू शकतो.
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि सौराष्ट्र-कच्छमध्ये 14 ते 20 ऑगस्टदरम्यान काही ठिकाणी पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. मध्य महाराष्ट्रात 14 ते 18 ऑगस्टदरम्यान काही ठिकाणी मुसळधार पावसाचा अंदाज आहे.
IMD च्या मागील 24 तासांच्या पावसाच्या नोंदीनुसार मध्य महाराष्ट्रातील महाबळेश्वर येथे 7 सेमी पाऊस नोंदवण्यात आला. कोकणातील मुरबाड येथे 8 सेमी पावसाची नोंद झाली.
विदर्भासाठीही पावसाचा अंदाज
विदर्भात 14 ते 18 ऑगस्टदरम्यान काही ठिकाणी मुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. 14 ते 20 ऑगस्टदरम्यान पूर्व मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगडमध्येही पावसाचा प्रभाव कायम राहणार असल्याने विदर्भाच्या लगतच्या भागात हवामानावर त्याचा परिणाम होऊ शकतो.
देशातील इतर भागांतही पावसाचा जोर
उत्तर-पश्चिम भारतात हिमाचल प्रदेश, जम्मू-कश्मीर-लडाख आणि उत्तराखंडमध्ये 14 ते 20 ऑगस्टदरम्यान मोठ्या प्रमाणावर पाऊस होण्याची शक्यता आहे. हरियाणा, चंदीगड, दिल्ली आणि पंजाबमध्ये 14-15 ऑगस्टदरम्यान पाऊस होऊ शकतो. पश्चिम उत्तर प्रदेशात 14 ते 16 ऑगस्टदरम्यान, तर पूर्व उत्तर प्रदेशात 14 ऑगस्ट तसेच 16 ते 20 ऑगस्टदरम्यान पावसाचा अंदाज आहे.
पूर्वोत्तर भारतातही पावसाचा प्रभाव राहणार आहे. अरुणाचल प्रदेशात 14 ते 20 ऑगस्टदरम्यान, तर आसाम आणि मेघालयमध्ये 16 ते 20 ऑगस्टदरम्यान मोठ्या प्रमाणावर पाऊस होण्याची शक्यता आहे. काही भागांत वीजांच्या कडकडाटासह वादळी हवामानाची शक्यता देखील आहे.
दक्षिण भारतातील किनारी आंध्र प्रदेश, यानम, कर्नाटक, रायलसीमा, तामिळनाडू, पुडुचेरी, तेलंगणा आणि केरळमध्येही 14 ते 20 ऑगस्टदरम्यान पावसाची शक्यता आहे. काही भागांत मेघगर्जना, वीज आणि 40 ते 50 किमी प्रतितास वेगाने वारे वाहू शकतात.
60 किमी प्रतितास वेगाने वारे वाहण्याची शक्यता
पावसासोबत काही भागांत जोरदार वाऱ्याचा धोका देखील आहे. उत्तर-पश्चिम बंगालच्या उपसागरात तसेच बांगलादेश, पश्चिम बंगाल आणि ओडिशाच्या किनाऱ्याजवळ पुढील 12 तासांत 40 ते 50 किमी प्रतितास वेगाने वारे वाहण्याची शक्यता आहे. झोतांसह वाऱ्याचा वेग 60 किमी प्रतितासपर्यंत जाऊ शकतो.
दक्षिण झारखंड, लगतचा उत्तर ओडिशा आणि उत्तर छत्तीसगडमध्ये 35 ते 45 किमी प्रतितास वेगाने वारे वाहण्याची शक्यता असून झोतांसह वेग 55 किमी प्रतितासपर्यंत पोहोचू शकतो.
मच्छीमारांना समुद्रात न जाण्याचा सल्ला
उत्तर-पश्चिम बंगालचा उपसागर तसेच बांगलादेश, पश्चिम बंगाल आणि ओडिशाच्या किनाऱ्याजवळ समुद्राची स्थिती अत्यंत खराब राहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे मच्छीमारांनी 15 ऑगस्टच्या सकाळपर्यंत या भागात समुद्रात जाऊ नये, असा सल्ला IMD ने दिला आहे.
मुसळधार पावसामुळे कोणते धोके?
IMD ने अतिवृष्टी आणि जोरदार वाऱ्यामुळे उद्भवू शकणाऱ्या परिस्थितीबाबतही सावध केले आहे. झाडांच्या फांद्या तुटणे, लहान झाडे उन्मळून पडणे आणि बागायती तसेच उभ्या पिकांचे नुकसान होण्याची शक्यता आहे.
कमकुवत बांधकामे, कच्ची घरे, भिंती आणि झोपड्यांना काही प्रमाणात नुकसान होऊ शकते. निचऱ्याची व्यवस्था अपुरी असलेल्या भागांत पाणी साचण्याची शक्यता आहे. डोंगराळ भागांत भूस्खलन, चिखलाचा प्रवाह आणि जमीन खचण्याचा धोका निर्माण होऊ शकतो. मुसळधार पाऊस आणि वाऱ्यामुळे रस्ते व रेल्वे वाहतूकही प्रभावित होऊ शकते.
नागरिकांनी हवामानातील बदलांवर लक्ष ठेवावे आणि परिस्थिती गंभीर झाल्यास सुरक्षित ठिकाणी जाण्यासाठी तयार राहावे. विजांचा कडकडाट होत असताना झाडाखाली थांबू नये आणि जलाशयांपासून दूर राहावे, असा सल्ला देण्यात आला आहे.
शेतकऱ्यांसाठी IMD चा महत्त्वाचा सल्ला
भारी पावसाच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांनी शेतातील अतिरिक्त पाणी तातडीने बाहेर काढण्याची व्यवस्था करावी. निचरा करणाऱ्या चर आणि नाल्या मोकळ्या ठेवाव्यात.
मध्य महाराष्ट्रात घाट भागातील धान, नाचणी आणि भाजीपाला पिकांमधील अतिरिक्त पाणी काढण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे. शेताची परिस्थिती अनुकूल होईपर्यंत खत देणे आणि इतर शेतीविषयक कामे थांबवण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. कोकण-गोव्यातही धान, नाचणी, हळद, भुईमूग, भाजीपाला आणि बागांमधील अतिरिक्त पाण्याचा निचरा करण्याचा सल्ला आहे.
विदर्भात आधीच पेरणी केलेल्या सोयाबीन, कापूस, तूर, ज्वारी, मका, धान तसेच भाजीपाला रोपवाटिकांमधून अतिरिक्त पाणी काढण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.
काही जिल्ह्यांत अचानक पूराचा धोका
IMD ने पुढील 24 तासांसाठी काही भागांत कमी ते मध्यम स्वरूपाचा अचानक पूर येण्याचा धोका व्यक्त केला आहे. छत्तीसगडमधील कोरिया, सूरजपूर, सरगुजा, जशपूर, बलरामपूर, बिलासपूर, मुंगेली, कोरबा आणि बेमेतरा यांसह अनेक जिल्ह्यांचा यात समावेश आहे.
पूर्व मध्य प्रदेशातील सीधी, शहडोल, उमरिया, सतना, डिंडोरी, अनूपपूर, बालाघाट आणि कटनी तसेच ओडिशा आणि झारखंडमधील अनेक जिल्ह्यांनाही संभाव्य फ्लॅश-फ्लड जोखमीच्या यादीत ठेवण्यात आले आहे.
निष्कर्ष
एकूणच, अतिवृष्टीचा इशारा लक्षात घेता पुढील काही दिवस देशातील अनेक राज्यांसाठी महत्त्वाचे ठरणार आहेत. महाराष्ट्रात कोकण, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भात पावसाचा जोर कायम राहण्याची शक्यता आहे. दुसरीकडे पूर्व आणि मध्य भारतात अतिवृष्टी, जोरदार वारे आणि काही भागांत अचानक पूराचा धोका आहे.
नागरिकांनी अनावश्यक प्रवास टाळणे, स्थानिक प्रशासनाच्या सूचना पाळणे आणि हवामान विभागाच्या ताज्या अपडेट्सवर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे आहे. शेतकऱ्यांनी पाण्याचा निचरा आणि पिकांचे संरक्षण याकडे विशेष लक्ष द्यावे.
***