BSNL ने भारतात सॅटेलाइट फोन लॉन्च केला; किंमत ₹1.34 लाख, कसा काम करतो आणि कोण वापरू शकतो?
भारत संचार निगम लिमिटेड (BSNL) ने भारतात नवीन सॅटेलाइट फोन लॉन्च केला आहे. ज्या भागांमध्ये पारंपरिक मोबाईल नेटवर्क उपलब्ध नाही किंवा अत्यंत कमकुवत आहे, अशा ठिकाणी विश्वासार्ह संवाद साधण्यासाठी हा फोन विकसित करण्यात आला आहे. या सॅटेलाइट फोनची किंमत करांसह ₹1,34,166 ठेवण्यात आली आहे.
डोंगराळ प्रदेश, घनदाट जंगल, समुद्रातील ऑफशोअर क्षेत्रे तसेच नैसर्गिक आपत्तीग्रस्त भागांमध्ये मोबाईल टॉवरचे नेटवर्क उपलब्ध नसते. अशा ठिकाणी हा फोन उपयुक्त ठरणार आहे.
सॅटेलाइट फोन म्हणजे काय?
सॅटेलाइट फोन (Satellite Phone किंवा Satphone) हा असा विशेष दूरसंचार उपकरण आहे, जो मोबाईल टॉवरऐवजी थेट उपग्रहांच्या (Satellite) माध्यमातून संपर्क साधतो. त्यामुळे ज्या भागांमध्ये मोबाईल सिग्नल मिळत नाहीत, तेथेही कॉल करणे आणि संपर्क ठेवणे शक्य होते.
संरक्षण दल, आपत्कालीन मदत पथके, सागरी क्षेत्रातील कर्मचारी, वैज्ञानिक, दुर्गम भागात काम करणारे औद्योगिक कर्मचारी आणि मोहिमांवर जाणारे गट अशा अनेक क्षेत्रांमध्ये सॅटेलाइट फोनचा वापर केला जातो.
BSNL चा सॅटेलाइट फोन कसा काम करतो?
BSNL ने जागतिक सॅटेलाइट कम्युनिकेशन सेवा पुरवठादार Inmarsat यांच्या सहकार्याने हा सॅटेलाइट फोन विकसित केला आहे. हा फोन पारंपरिक मोबाईल नेटवर्कवर अवलंबून नसून थेट उपग्रहांशी संपर्क साधतो.
यामुळे नैसर्गिक आपत्तीच्या काळात किंवा मोबाईल नेटवर्क खंडित झाल्यासही हा फोन कार्यरत राहू शकतो आणि आवश्यक संपर्क कायम ठेवण्यास मदत करतो.
BSNL चा सॅटेलाइट फोन पारंपरिक सेल्युलर (मोबाइल) नेटवर्कच्या आवाक्याबाहेरील दुर्गम भागांमध्येही विश्वासार्ह संपर्क सुविधा उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने विकसित करण्यात आला आहे.
मुख्य वैशिष्ट्ये कोणती?
BSNL च्या माहितीनुसार या सॅटेलाइट फोनमध्ये पुढील सुविधा उपलब्ध आहेत:
मोबाईल नेटवर्क नसलेल्या भागात सॅटेलाइटद्वारे व्हॉईस कॉलिंग
आपत्कालीन परिस्थितीसाठी SOS सुविधा
दुर्गम भागात दीर्घकाळ वापरता येईल अशी अधिक बॅटरी क्षमता
कठीण वातावरणात टिकाऊ आणि मजबूत रचना
नेटवर्क बंद पडल्यास किंवा आपत्तीच्या काळातही विश्वासार्ह संपर्क
हा फोन कोण वापरू शकतो?
हा सॅटेलाइट फोन सर्वसामान्य स्मार्टफोन वापरकर्त्यांसाठी तयार करण्यात आलेला नाही. दुर्गम भागात सातत्यपूर्ण संपर्काची गरज असलेल्या व्यक्ती आणि संस्थांसाठी तो विकसित करण्यात आला आहे.
संरक्षण व सुरक्षा दल, सागरी वाहतूक क्षेत्र, आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा, खाण आणि औद्योगिक क्षेत्रातील कर्मचारी, साहसी प्रवासी तसेच दुर्गम धार्मिक स्थळांना जाणारे भाविक यांच्यासाठी हा फोन विशेषतः उपयुक्त ठरू शकतो.
खरेदीपूर्वी परवानगी आवश्यक आहे का?
भारतामध्ये सुरक्षेच्या दृष्टीने सॅटेलाइट फोनच्या वापरावर कठोर नियम लागू आहेत. BSNL ने स्पष्ट केले आहे की, हा फोन खरेदी करण्यापूर्वी किंवा वापरण्यापूर्वी दूरसंचार विभाग (DoT) यांची अधिकृत परवानगी घेणे अनिवार्य आहे.
आवश्यक परवानगीशिवाय सॅटेलाइट फोन बाळगणे किंवा वापरणे भारतीय दूरसंचार नियमांनुसार कायदेशीर कारवाईस कारणीभूत ठरू शकते.
याशिवाय BSNL ने देशभरातील नेटवर्क विस्तार मोहिमेअंतर्गत सुमारे 99,000 4G साइट्स कार्यान्वित केल्याची माहितीही नुकतीच दिली आहे. जरी ₹1.34 लाखांची किंमत सामान्य ग्राहकांसाठी जास्त असली, तरी दुर्गम भागात अखंड संपर्काची गरज असलेल्या वापरकर्त्यांसाठी हा सॅटेलाइट फोन महत्त्वाचा पर्याय ठरू शकतो.