भारत आणि ऑस्ट्रेलिया यांनी क्रीडा क्षेत्रातील सहकार्य अधिक मजबूत करण्यासाठी ‘भारत-ऑस्ट्रेलिया क्रीडा सहकार्य रोडमॅप’ जाहीर केला आहे. 2023 मध्ये झालेल्या क्रीडा सहकार्य सामंजस्य करार (MOU) च्या आधारे तयार करण्यात आलेल्या या रोडमॅपमध्ये दोन्ही देशांमधील क्रीडा संबंध अधिक व्यापक आणि परिणामकारक करण्यासाठी विविध प्राधान्यक्रम निश्चित करण्यात आले आहेत.
2030 मध्ये अहमदाबाद येथे होणारे राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धांचे आयोजन, 2032 मधील ब्रिस्बेन ऑलिम्पिक आणि पॅरालिम्पिक स्पर्धा तसेच भविष्यात ऑलिम्पिक आणि पॅरालिम्पिक स्पर्धांचे आयोजन करण्याच्या भारताच्या महत्त्वाकांक्षेच्या पार्श्वभूमीवर हा रोडमॅप तयार करण्यात आला आहे. उपलब्ध संसाधने आणि प्रमुख स्पर्धांच्या वेळापत्रकानुसार त्याची अंमलबजावणी केली जाणार आहे.
या रोडमॅपअंतर्गत क्षमता विकास हा महत्त्वाचा घटक आहे. भारतात उच्च-कार्यक्षमता क्रीडा केंद्रे उभारण्यासाठी सर्वोत्तम पद्धतींची देवाणघेवाण, पॅरा क्रीडेला प्राधान्य, प्रशिक्षक आणि प्रशिक्षक-प्रशिक्षक यांचे परस्पर आदानप्रदान, शारीरिक शिक्षण विनिमय कार्यक्रम तसेच योग आणि योगासन क्षेत्रातील सहकार्याला प्रोत्साहन देण्यावर भर देण्यात आला आहे. तसेच ऑस्ट्रेलियन स्पोर्ट्स कमिशनच्या सहकार्याने भारतीय प्रशिक्षकांच्या कौशल्यविकासासाठी विशेष कार्यक्रम राबविण्याचा विचार आहे. उच्च-कार्यक्षमता प्रशिक्षणासाठी भारतीय खेळाडूंना शिष्यवृत्तीच्या माध्यमातून ऑस्ट्रेलियात संधी उपलब्ध करून देण्याचाही प्रस्ताव आहे.
क्रीडा विज्ञान आणि तंत्रज्ञान संशोधन क्षेत्रात दोन्ही देशांतील विद्यापीठांदरम्यान खेळाडूंच्या कामगिरीचे विश्लेषण, दुखापत प्रतिबंध, क्रीडा पोषण, वेअरेबल तंत्रज्ञान, पुनर्प्राप्ती तंत्र आणि पॅरा क्रीडा यांसारख्या विषयांवर संयुक्त संशोधनाला प्रोत्साहन दिले जाईल. तसेच संयुक्त क्रीडा अभ्यासक्रम विकसित करण्यासाठीही सहकार्य वाढवले जाईल. डोपिंगविरोधी उपाययोजनांमध्ये जागतिक अँटी-डोपिंग एजन्सी (WADA) आणि युनेस्कोच्या उपक्रमांना दोन्ही देशांचा पाठिंबा कायम राहील.
मोठ्या क्रीडा स्पर्धांच्या आयोजनात अनुभवांची देवाणघेवाण, कबड्डी आणि खो-खो यांसारख्या भारतीय खेळांचे ऑस्ट्रेलियात तसेच ऑस्ट्रेलियन फुटबॉल लीग आणि बास्केटबॉलचे भारतात प्रदर्शन सामने आणि युवा स्पर्धा आयोजित करण्याच्या संधी शोधल्या जातील. ऑलिम्पिक, पॅरालिम्पिक आणि राष्ट्रकुल स्पर्धांच्या तयारीदरम्यान दोन्ही देशांतील क्रीडा संस्थांमध्ये सुविधा, स्पर्धा आणि सहाय्य नेटवर्कसाठी औपचारिक सहकार्य विकसित केले जाईल. डिसेंबर 2026 मध्ये चेन्नई येथे होणाऱ्या पहिल्या बिग बॅश लीग सामन्याचे स्वागत करताना, क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया आणि भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाने (BCCI) भारतात दरवर्षी बिग बॅश लीग सामने आयोजित करण्याच्या दिशेने प्रयत्न करण्यास प्रोत्साहन देण्यात आले आहे.
क्रीडा उद्योग आणि गुंतवणूक क्षेत्रात डिसेंबर 2026 मध्ये मुंबई येथे होणाऱ्या ऑस्ट्रेलिया-समर्थित स्पोर्ट्स इंडस्ट्री समिटच्या माध्यमातून क्रीडा साहित्य उत्पादन, क्रीडा माध्यमे, प्रसारण, इव्हेंट व्यवस्थापन आणि क्रीडा स्टार्टअप्समध्ये सहकार्य वाढवले जाईल. तसेच भारतीय क्रीडा साहित्याच्या निर्यातीला चालना देणे आणि उच्च-कार्यक्षमता प्रशिक्षण, प्रशिक्षक विकास, पोषण, मानसशास्त्र आणि खेळाडू कल्याण या क्षेत्रांतील ऑस्ट्रेलियन तज्ज्ञतेचा विस्तार करण्यावर भर दिला जाईल.
महिला क्रीडा भागीदारी अंतर्गत महिलांचे नेतृत्व, आरोग्य, उच्च-कार्यक्षमता आणि क्रीडा सहभाग वाढवण्यासाठी संयुक्त उपक्रम राबवले जातील. महिला खेळाडूंसाठी द्विपक्षीय स्पर्धांचे आयोजन आणि ऑस्ट्रेलियन स्पोर्ट्स कमिशनच्या कार्यक्रमांच्या अनुभवाचा उपयोग करून महिलांच्या आर्थिक सक्षमीकरण, नेतृत्व, आरोग्य आणि सामाजिक समावेशनाला क्रीडेद्वारे प्रोत्साहन देण्याचे उद्दिष्ट या रोडमॅपमध्ये मांडण्यात आले आहे.