भारत-ऑस्ट्रेलिया तिसरी वार्षिक शिखर परिषद: व्यापार, संरक्षण, शिक्षण आणि स्वच्छ ऊर्जा क्षेत्रातील सहकार्याला नवी गती

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान अँथनी अल्बनीज यांनी स्वतः तसेच त्यांच्या शिष्टमंडळाचे केलेल्या उबदार आदरातिथ्याबद्दल मनःपूर्वक आभार मानले.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ९ जुलै २०२६ रोजी ऑस्ट्रेलियातील मेलबर्न येथे आयोजित भारत-ऑस्ट्रेलिया तिसऱ्या वार्षिक शिखर परिषदेत सहभाग घेतला. ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान अँथनी अल्बनीज यांनी गव्हर्नमेंट हाऊस येथे पंतप्रधान मोदी यांचे उबदार स्वागत केले. यावेळी त्यांना औपचारिक शासकीय स्वागतही देण्यात आले.

दोन्ही पंतप्रधानांमध्ये प्रथम द्विपक्षीय चर्चा झाली, त्यानंतर दोन्ही देशांच्या प्रतिनिधीमंडळांमध्ये विस्तृत बैठक पार पडली. भारत-ऑस्ट्रेलिया व्यापक सामरिक भागीदारीच्या (Comprehensive Strategic Partnership) सहा वर्षांच्या यशस्वी प्रवासाचा त्यांनी आढावा घेतला. तसेच द्विपक्षीय संबंध अधिक मजबूत करण्यासाठी व्यापार व गुंतवणूक, संरक्षण व सुरक्षा, महत्त्वपूर्ण खनिजे, सायबर आणि उदयोन्मुख तंत्रज्ञान, अंतराळ, नागरी अणुऊर्जा, स्वच्छ ऊर्जा, शिक्षण आणि लोकांमधील संबंध या क्षेत्रांतील सहकार्य वाढविण्यावर भर देण्यात आला.

दोन्ही नेत्यांनी वाढत्या आर्थिक सहकार्याचे स्वागत करत व्यापक आर्थिक सहकार्य करार (CECA) लवकरात लवकर अंतिम करण्याच्या वचनबद्धतेची पुनर्पुष्टी केली. ऑस्ट्रेलिया-भारत सीईओ फोरम तसेच 'इकॉनॉमिक बिझनेस रोडमॅप' कार्यक्रमातील चर्चेचे त्यांनी स्वागत केले आणि दोन्ही देशांतील उद्योगांना प्राधान्य क्षेत्रांमध्ये नवीन गुंतवणुकीच्या संधी शोधण्याचे आवाहन केले.

शिक्षण क्षेत्रातील वाढत्या सहकार्याचाही त्यांनी गौरव केला. भारतातील ऑस्ट्रेलियन विद्यापीठांची वाढती उपस्थिती, भविष्यासाठी सक्षम मनुष्यबळ तयार करणे, नवोपक्रमांना चालना देणे आणि लोकांमधील संबंध अधिक दृढ करणे यामध्ये शैक्षणिक भागीदारीचे महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले.

ऑस्ट्रेलियातील भारतीय वंशाच्या समाजाने तेथील विकासात दिलेल्या महत्त्वपूर्ण योगदानाचे दोन्ही पंतप्रधानांनी कौतुक केले. हा समाज भारत आणि ऑस्ट्रेलिया यांच्यातील मैत्रीचा मजबूत दुवा असल्याचे त्यांनी नमूद केले. तसेच सांस्कृतिक देवाणघेवाण अधिक बळकट होत असल्याचे सांगत ऑस्ट्रेलियन संस्थांकडून भारतात स्वेच्छेने परत करण्यात येणाऱ्या सांस्कृतिक वारशाचे स्वागत करण्यात आले. यामध्ये तामिळनाडूशी संबंधित नंदीची दगडी मूर्ती, भद्रकालीची प्रतिमा असलेला धातूचा त्रिशूळ आणि सहा मुखांची कार्तिकेयाची दगडी मूर्ती यांचा समावेश असून, या वस्तू लवकरच भारतात आणल्या जाणार आहेत.

दोन्ही नेत्यांनी भारत-ऑस्ट्रेलिया व्यापक सामरिक भागीदारी अधिक मजबूत करण्याची बांधिलकी पुन्हा व्यक्त केली. तसेच प्रादेशिक आणि जागतिक घडामोडींवर चर्चा करत मुक्त, खुला आणि समृद्ध इंडो-पॅसिफिक प्रदेश घडविण्यासाठी सहकार्य सुरू ठेवण्याचा निर्धार व्यक्त केला.

या भेटीदरम्यान सागरी सुरक्षा, नागरी अणुऊर्जा, कौशल्य विकास, उदयोन्मुख तंत्रज्ञान, विज्ञान व तंत्रज्ञान आणि चित्रपट निर्मिती या क्षेत्रांमध्ये सामंजस्य करार (MoUs) आणि इतर करारांवर स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्या. याशिवाय संरक्षण व सुरक्षा, ऊर्जा सुरक्षा, शिक्षण, सांस्कृतिक वारशाच्या वस्तूंची पुनर्प्राप्ती, सौर ऊर्जा, पारंपरिक ज्ञान आणि शिक्षण या क्षेत्रांशी संबंधित द्विपक्षीय दस्तऐवजही अंतिम करण्यात आले.

बैठकीच्या शेवटी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी पंतप्रधान अँथनी अल्बनीज यांनी दिलेल्या आदरातिथ्याबद्दल आणि त्यांच्या प्रतिनिधीमंडळाच्या स्वागताबद्दल मनापासून आभार मानले.