पंतप्रधान नरेंद्र मोदींची इंडोनेशियातील युनेस्को जागतिक वारसा प्रांबानन मंदिर संकुलाला भेट; ASI च्या संवर्धन प्रकल्पाचा शुभारंभ
योग्याकार्ता (इंडोनेशिया), ८ जुलै : पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी इंडोनेशियातील योग्याकार्ता येथे असलेल्या युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळाचा दर्जा प्राप्त प्रांबानन मंदिर संकुलाला भेट दिली. या विशेष भेटीदरम्यान इंडोनेशियाचे राष्ट्रपती प्रबोवो सुबियांतो यांनी पंतप्रधान मोदी यांच्यासोबत मंदिर संकुलाची पाहणी केली.
या भेटीदरम्यान दोन्ही नेत्यांनी भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण (ASI) मार्फत राबविण्यात येणाऱ्या प्रांबानन मंदिर संकुलाच्या संवर्धन आणि पुनर्स्थापना प्रकल्पाच्या प्रारंभाचे स्मरण करणाऱ्या शिलालेखाचे अनावरण केले.
प्रांबानन मंदिर संकुलाची निर्मिती नवव्या शतकात झाली असून, हे इंडोनेशियातील त्रिमूर्ती—भगवान ब्रह्मा, भगवान विष्णू आणि भगवान शिव—यांना समर्पित सर्वात मोठे मंदिर संकुल आहे. भारत आणि इंडोनेशिया यांच्यातील प्राचीन सांस्कृतिक, धार्मिक आणि सभ्यतागत संबंधांचे हे मंदिर आजही महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानले जाते.
प्रांबानन मंदिराच्या संवर्धनाचा हा प्रकल्प २०२५ मध्ये इंडोनेशियाचे राष्ट्रपती प्रबोवो सुबियांतो यांच्या भारत दौऱ्यावेळी झालेल्या चर्चेचा परिणाम आहे. त्या वेळी दोन्ही देशांनी प्रांबानन मंदिर संकुलाच्या पुनर्स्थापनेसाठी भारताकडून सहकार्याच्या शक्यतांचा शोध घेण्याबाबत सहमती दर्शविली होती.
भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षणाला आग्नेय आशियातील अनेक जागतिक वारसा स्थळांच्या संवर्धन आणि पुनर्स्थापनेचा समृद्ध अनुभव आहे. यापूर्वी ASI ने इंडोनेशियातील प्रसिद्ध बोरोबुदूर मंदिर संकुलाचे विस्तृत दस्तऐवजीकरणही केले आहे.
प्रांबानन मंदिर संकुलाच्या संवर्धनासाठी भारताचे हे सहकार्य भारत आणि इंडोनेशिया यांच्यातील दीर्घकालीन सांस्कृतिक संबंध अधिक दृढ करण्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे. तसेच, दोन्ही देशांच्या समान सभ्यतागत वारशाचे जतन आणि संरक्षण करण्याच्या भारताच्या सातत्यपूर्ण वचनबद्धतेचेही हे प्रतीक आहे.