Allied Healthcare Professionals: देशात 1 लाख नवीन Allied Health Professionals तयार होणार; केंद्र सरकारची मोठी घोषणा.

 

Allied Healthcare Professionals क्षेत्र अधिक मजबूत करण्यासाठी केंद्र सरकारने मोठे पाऊल उचलले आहे. केंद्रीय अर्थसंकल्प 2026 मध्ये पुढील पाच वर्षांत 1 लाख नवीन Allied Health Professionals (AHPs) तयार करण्याची घोषणा करण्यात आली आहे. यासाठी चालू आर्थिक वर्षात ₹1,000 कोटींची तरतूद करण्यात आली आहे. तसेच National Commission for Allied and Healthcare Professions (NCAHP) ने 18 कौशल्याधारित अभ्यासक्रम अंतिम केले असून देशभरात Allied Healthcare Workforce मजबूत करण्यासाठी विविध सुधारणा सुरू आहेत.

Allied Healthcare Professionals म्हणजे कोण?

Allied Healthcare Professionals (AHPs) म्हणजे डॉक्टर आणि परिचारिकांसोबत काम करणारे प्रशिक्षित आरोग्य कर्मचारी.

यामध्ये फिजिओथेरपिस्ट, रेडिओलॉजी तज्ज्ञ, ऑपरेशन थिएटर तंत्रज्ञ, प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ, आपत्कालीन वैद्यकीय तंत्रज्ञ, ऑक्युपेशनल थेरपिस्ट, डाएटिशियन, ऑप्टोमेट्रिस्ट आणि इतर अनेक आरोग्य सेवा व्यावसायिकांचा समावेश होतो.

हे कर्मचारी रुग्णांचे निदान, उपचार, पुनर्वसन आणि आरोग्य व्यवस्थापनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

Allied Healthcare Professionals साठी केंद्र सरकारची मोठी योजना

देशातील वाढत्या आरोग्य सेवांच्या गरजा लक्षात घेऊन केंद्र सरकारने पुढील पाच वर्षांत 1 लाख नवीन Allied Healthcare Professionals तयार करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

या उपक्रमामुळे देशातील आरोग्य व्यवस्थेला आवश्यक प्रशिक्षित मनुष्यबळ उपलब्ध होईल.

याशिवाय ग्रामीण आणि दुर्गम भागातही गुणवत्तापूर्ण आरोग्य सेवा पोहोचविण्यास मदत होणार आहे.

₹1,000 कोटींची अर्थसंकल्पीय तरतूद

या महत्त्वाकांक्षी योजनेसाठी 2026-27 या आर्थिक वर्षात ₹1,000 कोटींची तरतूद करण्यात आली आहे.

या निधीतून प्रशिक्षण, कौशल्य विकास, संस्थांची क्षमता वाढविणे, आधुनिक सुविधा उपलब्ध करणे आणि नवीन अभ्यासक्रमांची अंमलबजावणी केली जाणार आहे.

NCAHP Act 2021 मुळे आरोग्य क्षेत्राला मिळाले नवे बळ

आरोग्य क्षेत्रातील Allied Healthcare Professionals चे नियमन आणि मानके निश्चित करण्यासाठी केंद्र सरकारने National Commission for Allied and Healthcare Professions Act, 2021 लागू केला.

या कायद्याअंतर्गत National Commission for Allied and Healthcare Professions (NCAHP) ची स्थापना करण्यात आली.

या आयोगामार्फत देशभरातील 57 मान्यताप्राप्त Allied Healthcare व्यवसायांचे नियमन केले जात आहे.

18 कौशल्याधारित अभ्यासक्रम तयार

NCAHP ने आतापर्यंत 18 Competency-Based Curriculums अंतिम केले आहेत.

या अभ्यासक्रमांमध्ये विद्यार्थ्यांना केवळ सैद्धांतिक ज्ञानच नव्हे तर प्रत्यक्ष कामासाठी आवश्यक कौशल्यांवर विशेष भर दिला जात आहे.

यामुळे प्रशिक्षित आरोग्य कर्मचाऱ्यांची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत होईल.

ऑनलाइन नोंदणी पोर्टलमुळे मिळणार अचूक माहिती

ऑक्टोबर 2024 मध्ये Allied Healthcare Professionals आणि प्रशिक्षण संस्थांसाठी ऑनलाइन नोंदणी पोर्टल सुरू करण्यात आले.

या पोर्टलच्या माध्यमातून देशभरातील Allied Healthcare Workforce ची माहिती एका ठिकाणी उपलब्ध होणार आहे.

यामुळे केंद्र आणि राज्य सरकारांना प्रशिक्षित मनुष्यबळाची उपलब्धता, गरज आणि नियोजन अधिक प्रभावीपणे करता येईल.

29 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांनी स्थापन केली परिषद

NCAHP Act ची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी देशातील 29 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांनी State Allied and Healthcare Councils स्थापन केल्या आहेत.

या परिषदांमार्फत नोंदणी, मान्यता, प्रशिक्षणाची गुणवत्ता आणि नियमांची अंमलबजावणी केली जात आहे.

यामुळे Allied Healthcare क्षेत्रात एकसमान गुणवत्ता राखण्यास मदत मिळेल.

आरोग्य व्यवस्थेसाठी Allied Healthcare Professionals का महत्त्वाचे?

भारतातील आरोग्य सेवांमध्ये Allied Healthcare Professionals यांचे योगदान दिवसेंदिवस वाढत आहे.

डॉक्टरांवरील ताण कमी होणार

विशेष प्रशिक्षित Allied Healthcare Professionals मुळे डॉक्टरांना अधिक गंभीर रुग्णांवर लक्ष केंद्रित करता येईल.

निदान, तपासण्या, पुनर्वसन आणि इतर सहाय्यक सेवा अधिक वेगाने आणि प्रभावीपणे दिल्या जाऊ शकतील.

ग्रामीण भागाला मोठा फायदा

देशातील अनेक ग्रामीण आणि दुर्गम भागात आरोग्य कर्मचाऱ्यांची कमतरता आहे.

नवीन प्रशिक्षित AHPs उपलब्ध झाल्यानंतर अशा भागांमध्येही दर्जेदार आरोग्य सेवा पोहोचविणे अधिक सोपे होईल.

यामुळे नागरिकांना वेळेत उपचार मिळण्यास मदत होईल.

रोजगाराच्या नवीन संधी

केंद्र सरकारच्या या निर्णयामुळे आरोग्य क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर रोजगाराच्या संधी निर्माण होण्याची अपेक्षा आहे.

नवीन प्रशिक्षण संस्था, आधुनिक अभ्यासक्रम आणि वाढणारी आरोग्य सेवा यामुळे हजारो युवक-युवतींना Allied Healthcare क्षेत्रात करिअर करण्याची संधी मिळेल.

हे क्षेत्र भविष्यातील सर्वाधिक वेगाने वाढणाऱ्या रोजगार क्षेत्रांपैकी एक मानले जात आहे.

केंद्रीय आरोग्य राज्यमंत्री यांनी दिली माहिती

केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण राज्यमंत्री अनुप्रिया पटेल यांनी लोकसभेत लेखी उत्तराद्वारे ही माहिती दिली.

त्यांनी सांगितले की, देशातील आरोग्य क्षेत्राच्या बदलत्या गरजा लक्षात घेऊन केंद्र सरकार राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांच्या समन्वयाने आरोग्य मनुष्यबळाचे सातत्याने नियोजन करत आहे.